Στο ενδεχόμενο να επιβραδυνθεί ακόμη και να ανασταλεί η υλοποίηση δημοσίων έργων προειδοποιούν στελέχη της αγοράς των κατασκευών, καθώς η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει έντονες πιέσεις στο κόστος ενέργειας, υλικών και μεταφορών. Οι τεχνικές εταιρείες παρακολουθούν με ανησυχία την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου, καθώς μια παρατεταμένη κρίση στην περιοχή θα μπορούσε να επηρεάσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να οδηγήσει σε νέο κύμα ανατιμήσεων, ανάλογο με εκείνο που είχε σημειωθεί μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022.
Η βασική ανησυχία του κλάδου εστιάζεται στην ενέργεια, η οποία αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το σύνολο της παραγωγικής διαδικασίας των κατασκευών. Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου επηρεάζει άμεσα βασικά υλικά, όπως τα ασφαλτικά, τα οποία ήδη εμφανίζουν σημαντικές ανατιμήσεις. Παράλληλα, αυξήσεις καταγράφονται και στο κόστος των μεταφορών, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την υλοποίηση των έργων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η άνοδος στις τιμές των ασφαλτικών υλικών κινείται ήδη κοντά στο 20%, ενώ η συνολική επιβάρυνση στο κόστος κατασκευής μπορεί να φτάσει σε αντίστοιχα επίπεδα. Το πετρέλαιο επηρεάζει όχι μόνο την παραγωγή των υλικών αλλά και τη μεταφορά τους, καθώς και τη λειτουργία των μηχανημάτων έργου, δημιουργώντας μια αλυσιδωτή αύξηση του κόστους σε όλα τα στάδια της κατασκευαστικής διαδικασίας.
Η επίδραση αυτή δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες υλικών, αλλά διαχέεται σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Από την παραγωγή των πρώτων υλών μέχρι τη μεταφορά και την παράδοσή τους στα εργοτάξια, το ενεργειακό κόστος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Κάθε αύξηση στις τιμές των καυσίμων μεταφέρεται τελικά στο συνολικό κόστος των έργων, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τις τεχνικές εταιρείες.
Την ίδια στιγμή, το κόστος ενέργειας αποκτά ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στον προϋπολογισμό των έργων υποδομής. Σε αρκετές περιπτώσεις, η συμμετοχή του ενεργειακού κόστους μπορεί να ξεπερνά το 30% του συνολικού κόστους κατασκευής και σε ορισμένα έργα να φτάνει ακόμη και το 50%. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σοβαρές πιέσεις στις εταιρείες που καλούνται να υλοποιήσουν έργα με τιμολόγια τα οποία έχουν διαμορφωθεί σε μια διαφορετική οικονομική συγκυρία.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι τα τιμολόγια των δημοσίων έργων δεν έχουν προσαρμοστεί επαρκώς στις νέες συνθήκες, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σημαντική απόκλιση ανάμεσα στο πραγματικό κόστος και στις προβλέψεις των συμβάσεων. Η απουσία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού αναθεώρησης τιμών εντείνει την αβεβαιότητα, ιδιαίτερα σε έργα όπου το κόστος υλικών και καυσίμων έχει αυξηθεί σημαντικά.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η άνοδος του κόστους καυσίμων που χρησιμοποιούνται καθημερινά στα εργοτάξια. Το πετρέλαιο κίνησης, βασικό στοιχείο για τη λειτουργία των μηχανημάτων έργου και τις μεταφορές υλικών, έχει ήδη παρουσιάσει σημαντική αύξηση. Η τιμή του, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, έχει ανέβει από περίπου 1,52 ευρώ το λίτρο σε 1,85 ευρώ, ενώ δεν αποκλείεται να κινηθεί ακόμη υψηλότερα εφόσον συνεχιστεί η ένταση στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η εμπειρία της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης παραμένει νωπή στον κλάδο. Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, οι τεχνικές εταιρείες είχαν βρεθεί αντιμέτωπες με απότομες αυξήσεις στο κόστος υλικών και καυσίμων. Παρά τις παρεμβάσεις που έγιναν τότε, οι εργοληπτικές εταιρείες επισημαίνουν ότι οι αποζημιώσεις που δόθηκαν ήταν περιορισμένες σε σχέση με τις πραγματικές αυξήσεις που είχαν σημειωθεί.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κλάδος προετοιμάζεται να επανέλθει με νέα παρέμβαση προς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ζητώντας την εξέταση μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων. Οι τεχνικές εταιρείες εκτιμούν ότι χωρίς προσαρμογή των μηχανισμών αναθεώρησης τιμών και χωρίς πρόσθετα εργαλεία αντιμετώπισης των αυξήσεων, η υλοποίηση των έργων υποδομής μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντικές καθυστερήσεις ή ακόμη και με κίνδυνο διακοπής σε ορισμένες περιπτώσεις.
Περισσότερες ειδήσεις
Ανάπλαση ΔΕΘ: Έναρξη έργων το 2027 – Διαγωνισμός το καλοκαίρι του 2026
