Ως αποτέλεσμα μιας έντονης ασυμμετρίας ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση των ακινήτων περιέγραψε τη στεγαστική κρίση η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, θέτοντας το βασικό πλαίσιο κατανόησης ενός προβλήματος που πλέον πιέζει συστηματικά την ελληνική αγορά κατοικίας, από το βήμα του Star Forum στη Λαμία, όπου συγκεντρώθηκαν κυβερνητικά στελέχη, αντιπολίτευση, αυτοδιοίκηση και οικονομικοί αναλυτές, αποτυπώθηκε με σαφήνεια ότι πρόκειται για ένα δομικό πρόβλημα δεκαετιών, που πλέον πιέζει έντονα νοικοκυριά και αγορά.
Όπως ανέφερε η υπουργός, η ζήτηση αυξάνεται τόσο λόγω κοινωνικών αλλαγών –όπως τα περισσότερα μονοπρόσωπα νοικοκυριά– όσο και λόγω εξωγενών παραγόντων, όπως η ενίσχυση της ελκυστικότητας της χώρας για επενδυτές, τουρίστες και ψηφιακούς νομάδες. Την ίδια στιγμή, η προσφορά παραμένει περιορισμένη, λόγω της κατάρρευσης της οικοδομικής δραστηριότητας την περίοδο της κρίσης αλλά και διαρθρωτικών εμποδίων, όπως ο κατακερματισμός της γης.
Η ίδια παρουσίασε ένα πακέτο 43 μέτρων συνολικού ύψους 7 δισ. ευρώ, με βασικούς άξονες:
Στην πλευρά της προσφοράς, έδωσε έμφαση:
Η ίδια παραδέχθηκε ότι τα αποτελέσματα δεν θα είναι άμεσα, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται χρόνος και συνέπεια πολιτικής.
Ο Δημήτρης Μάντζος από το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ εστίασε ακόμη πιο έντονα στην πλευρά της προσφοράς, απορρίπτοντας την ιδέα ότι πρόκειται για «εισαγόμενη κρίση».
Σύμφωνα με την προσέγγισή του, οι πολιτικές που ενίσχυσαν τη ζήτηση –όπως επιδοτήσεις και προγράμματα αγοράς– δεν συνοδεύτηκαν από επαρκή αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών.
Η πρότασή του κινείται σε μια πιο δομική κατεύθυνση, με έμφαση στην ανάπτυξη ενός συστήματος κοινωνικής κατοικίας, στην αξιοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών κλειστών ακινήτων και στην προσθήκη έως και 40.000 κατοικιών μέσω κινήτρων. Παράλληλα, προτείνει περιορισμό της Golden Visa σε ζώνες υψηλής πίεσης και αυστηρότερη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι η Ελλάδα στερείται ουσιαστικά κοινωνικής κατοικίας, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, μετέφερε τη συζήτηση πέρα από τα αστικά κέντρα, συνδέοντας το στεγαστικό με το δημογραφικό και το αναπτυξιακό μοντέλο.
Όπως ανέφερε, η υπερσυγκέντρωση πληθυσμού στην Αθήνα δημιουργεί πολλαπλές πιέσεις, όχι μόνο στις τιμές κατοικίας αλλά και στις υποδομές.
Η πρότασή του εστιάζει στην ενίσχυση της περιφέρειας με θέσεις εργασίας, στην ανάπτυξη υποδομών και δικτύων, στη διευκόλυνση της τηλεργασίας και στη δημιουργία νέων οικιστικών πόλων. Στόχος, όπως είπε, είναι να καταστεί εφικτό το «δικαίωμα να μείνεις στον τόπο σου».
Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, προσέγγισε το ζήτημα με ιστορικούς και μακροοικονομικούς όρους, επισημαίνοντας ότι η κρίση είναι αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας.
Η δεκαετία της οικονομικής κρίσης «πάγωσε» την οικοδομική δραστηριότητα, δημιουργώντας ένα έλλειμμα που θα επηρεάζει την αγορά για τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, οι κοινωνικές αλλαγές –όπως η αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών– ενισχύουν τη ζήτηση.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η λύση δεν βρίσκεται απαραίτητα στην ανέγερση νέων κατοικιών, αλλά στην αναβάθμιση και αξιοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος, ενώ απαιτούνται θεσμικές αλλαγές, μείωση γραφειοκρατίας και μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά.
Κατέληξε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί πολιτική συναίνεση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, καθώς πρόκειται για ζήτημα που ξεπερνά τον εκλογικό κύκλο.
Περισσότερες ειδήσεις
ΑΕΕΑΠ: «Πατάνε γκάζι» μέσα στην αβεβαιότητα και επενδύουν στο «στοίχημα» του τουρισμού
Σπίτια υπάρχουν, αλλά είναι… αόρατα — Πώς ο δείκτης FREI «ξεγυμνώνει» τη στεγαστική αγορά
