Στο όριο των 90 ημερών τοποθετείται η «γραμμή άμυνας» της Ευρώπης απέναντι στην ενεργειακή αναταραχή που έχει προκαλέσει η κρίση στη Μέση Ανατολή, με τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης να μπορούν να καλύψουν την οικονομίαμόνο για ένα τρίμηνο από τη στιγμή που θα ενεργοποιηθούν. Μέχρι τις αρχές Ιουνίου η αγορά εμφανίζεται επαρκώς τροφοδοτημένη, ωστόσο το ενδεχόμενο περαιτέρω παράτασης της κρίσης στη Μέση Ανατολή και μη αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δημιουργεί ένα εκρηκτικό σκηνικό, με συνέπειες που εκτείνονται πολύ πέρα από τα καύσιμα.

Ετσι περιέγραψε την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί ο Επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας αναφέροντας με σαφήνεια από το βήμα του 11ου φόρουμ των Δελφών το εύρος των επιπτώσεων. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει επί του παρόντος πρόβλημα επάρκειας στα αεροπορικά καύσιμα, αλλά σοβαρό πρόβλημα κόστους. «Η αγορά βρίσκει καύσιμα, αλλά σε πολύ υψηλές τιμές», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι το κόστος των αεροπορικών καυσίμων έχει υπερδιπλασιαστεί με την αύξηση αυτή να πλήττει άμεσα τις αερομεταφορές.

Διευκρίνισε ότι οι ακυρώσεις πτήσεων που ήδη παρατηρούνται από ορισμένες αεροπορικές εταιρείες δεν σχετίζονται με έλλειψη καυσίμων, αλλά με την εκτόξευση του κόστους. «Το 35% έως 40% του λειτουργικού κόστους μιας αεροπορικής εταιρείας είναι τα καύσιμα», εξήγησε, υπογραμμίζοντας ότι πολλοί αερομεταφορείς αναγκάζονται να καταργήσουν δρομολόγια που δεν είναι πλέον οικονομικά βιώσιμα καθώς και προ της κρίσης βρίσκονταν στο όριο.

Ξεφεύγοντας από το στενό ζήτημα της επάρκειας σε αεροπορικά καύσιμα, ο κ. Τζιτζικώστας είπε ότι εκεί μπορεί να είναι άμεσα ορατές οι συνέπειες της κρίσης, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις αερομεταφορές. Κι αυτό καθώς η κρίση έχει διπλή διάσταση με συνέπειες σε επάρκεια και τιμές. Σήμερα το βάρος μπορεί να πέφτει στις τιμές, αλλά εάν η κρίση συνεχιστεί πέρα από τις αρχές Ιουνίου, τότε η επάρκεια θα μετατραπεί σε μείζον ζήτημα. «Αν δεν έχει αποκατασταθεί η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, τότε θα ξεκινήσει ένα μεγάλο παγκόσμιο πρόβλημα», προειδοποίησε.

Τα στοιχεία που παρουσίασε δείχνουν ότι περίπου το 70% των αεροπορικών καυσίμων παράγεται εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης και το υπόλοιπο 30% εισάγεται, με σημαντικό μέρος των εισαγωγών να προέρχεται από την περιοχή του Κόλπου. Αυτό σημαίνει ότι τυχόν παρατεταμένη διαταραχή στις θαλάσσιες οδούς επηρεάζει άμεσα την τροφοδοσία.

Αλυσιδωτές επιπτώσεις σε μεταφορές, τουρισμό, αγροτική και βιομηχανική παραγωγή

Οι συνέπειες, ωστόσο, δεν σταματούν εκεί. Ο κ. Τζιτζικώστας ανέδειξε μια αλυσίδα επιπτώσεων που αγγίζει κρίσιμους τομείς της οικονομίας και συγκεκριμένα:

• Τουρισμός και συνδεσιμότητα: Η αύξηση του κόστους καυσίμων επηρεάζει άμεσα τις αεροπορικές μετακινήσεις και τη διαθεσιμότητα πτήσεων, άρα και τη συνδεσιμότητα των προορισμών. Αν και προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις για μαζικές ακυρώσεις, εκτιμάται μείωση των αφίξεων από την Ασία, που σε ευρωπαικό επίοπεδο αντιστοιχούν σε περίπου 40 εκατομμύρια τουρίστες ετησίως, λόγω μεγαλύτερης ενεργειακής εξάρτησης της περιοχής από τον Κόλπο.
• Ευρύτερη ενεργειακή κρίση: Μετά τα αεροπορικά καύσιμα, η πίεση αναμένεται να περάσει στα εμπορικά καύσιμα συνολικά, ενώ ήδη έχουν πληγεί ενεργειακές υποδομές στην ευρύτερη περιοχή. Ακόμη και σε περίπτωση άμεσης αποκλιμάκωσης, η αποκατάσταση δεν θα είναι γρήγορη, καθώς – όπως σημείβσε – μπορεί να απαιτηθούν μήνες ή και χρόνος.
• Αγροτική παραγωγή και τρόφιμα: Σημαντικές ποσότητες λιπασμάτων διακινούνται μέσω της περιοχής του Κόλπου. Οι καθυστερήσεις και τα εμπόδια στις μεταφορές ενδέχεται να οδηγήσουν σε περιορισμό της παραγωγής, με ορατό τον κίνδυνο επισιτιστικής κρίσης, εάν δεν μπορούν να καλλιεργηθούν χωράφια σε πολλές περιοχές, προειδοποίησε.
• Βιομηχανία και τεχνολογία: Πρώτες ύλες κρίσιμες για την παραγωγή μικροτσίπ, όπως συγκεκριμένα παράγωγα που μεταφέρονται από την περιοχή, επηρεάζονται άμεσα. Σύμφωνα με τον Επίτροπο, έως και το 90% ορισμένων υλικών συνδέεται με διαδρομές που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ.
• Ναυτιλία και μεταφορές: Η διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές επηρεάζει συνολικά την εφοδιαστική αλυσίδα, αυξάνοντας το κόστος και δημιουργώντας καθυστερήσεις σε προϊόντα και πρώτες ύλες.

Σε εγρήγορση η ΕΕ με ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμών στη χρήση καυσίμων

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει σχέδιο για τη συντονισμένη χρήση των αποθεμάτων, εφόσον χρειαστεί, ενώ ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία αναλυτικής καταγραφής των αποθεμάτων των κρατών – μελών προκειμένου εάν χρειαστεί αυτά να ενεργοποιηθούν συντονισμένα. Παράλληλα, εξετάζονται διαφορετικά σενάρια αντιμετώπισης, ανάλογα με την εξέλιξη της κρίσης.

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο λήψης έκτακτων μέτρων, εάν η κατάσταση επιδεινωθεί, όπως περιορισμοί στη χρήση καυσίμων ή προσαρμογές στις μετακινήσεις, ο κ. Τζιτζικώστας ανέφερε ότι «τα σενάρια είναι στο τραπέζι και ενεργοποιούνται ανάλογα με τις εξελίξεις».

Παρά τις ανησυχίες, ανέφερε ότι πρέπει να αποφευχθεί η καλλιέργεια πανικού, τονίζοντας ότι «δεν πρέπει να λέμε ότι τελειώνουν τα καύσιμα». Ωστόσο, σαφώς προειδοποίησε πως εάν η κρίση δεν τελειώσει σύντομα, «οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές» συμπληρώνοντας πως «αυτά που βλέπουμε σήμερα θα είναι μόνο η αρχή».

Μιλώντας στο ίδιο πάνελ ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε διαρκή συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα υπόλοιπα κράτη – μέλη επιβεβαιώνοντας πως την περίοδο αυτή γνωστοποιούνται όλα τα αποτέματα καυσίμων στα κράτη – μέλη ώστε να υπάρχει συνολική αντιμετώπιση, ενώ έκανε ιδιαίτερη μνεία στα μέτρα στήριξης που ανακοινώθηκαν τόσο για τους πολίτες όσο και για τις επιχειρήσεις.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στη ναυτιλία, επισημαίνοντας ότι η χώρα, λόγω της νησιωτικότητας, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυξήσεις του ενεργειακού κόστους, ειδικά κατά την τουριστική περίοδο.

Περισσότερες ειδήσεις

«Σε τρεις εβδομάδες τελειώνουν τα καύσιμα»: Κραυγή αγωνίας από τις αεροπορικές εταιρείες που ζητούν μοντέλο «φυσικού αερίου» για να αποφευχθεί το χάος

AccelerateEU: Το «τείχος» που υψώνει η ΕΕ στην ακρίβεια της ενέργειας – Focus σε κοινωνικά τιμολόγια, χαμηλότερο ΦΠΑ και ενεργειακά κουπόνια

Αερομεταφορές σε… θολούς αιθέρες – Μεταξύ καθησυχασμού της Κομισιόν και φόβων για σημαντικές ελλείψεις στα καύσιμα