Η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που παράγουν περιεχόμενο – από κείμενα μέχρι εικόνες και κώδικα – αρχίζει να καταγράφεται πλέον συστηματικά από τη Eurostat, αποτυπώνοντας μια νέα φάση της ψηφιακής οικονομίας: αυτή όπου οι πολίτες δεν καταναλώνουν απλώς περιεχόμενο, αλλά το δημιουργούν με τη βοήθεια αλγορίθμων.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, η λεγόμενη generative AI (ή Gen AI) έχει ήδη μπει στην καθημερινότητα εκατομμυρίων Ευρωπαίων, κυρίως σε νεότερες ηλικίες, με βασικές χρήσεις που σχετίζονται με την παραγωγή κειμένου, την αναζήτηση πληροφοριών και την υποστήριξη σε επαγγελματικές ή εκπαιδευτικές εργασίες.
Η βασική διαφοροποίηση σε σχέση με το «παραδοσιακό» internet είναι ότι οι χρήστες δεν περιορίζονται πλέον στην κατανάλωση πληροφορίας. Τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο για την παραγωγή κειμένων, από απλά μηνύματα μέχρι πιο σύνθετα άρθρα ή αναφορές, τη δημιουργία εικόνων και οπτικού περιεχομένου, την υποστήριξη σε εργασίες, σπουδές ή επαγγελματικά καθήκοντα αλλά και τη βελτίωση και επεξεργασία ήδη υπάρχοντος περιεχομένου.
Η μετάβαση αυτή είναι κρίσιμη, γιατί αλλάζει τον ίδιο τον ρόλο του χρήστη από «αναγνώστη» σε «παραγωγό».
Τα στοιχεία δείχνουν καθαρά ότι η χρήση generative AI δεν είναι ακόμη οριζόντια.
Οι νεότερες ηλικίες προηγούνται με μεγάλη διαφορά, τόσο σε εξοικείωση όσο και σε συχνότητα χρήσης. Αντίθετα, όσο αυξάνεται η ηλικία, τόσο μειώνεται η αξιοποίηση αυτών των εργαλείων, κυρίως λόγω ελλείψεων σε ψηφιακές δεξιότητες.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και το μορφωτικό επίπεδο, με τα άτομα υψηλότερης εκπαίδευσης να αξιοποιούν πιο συστηματικά τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης.
Εδώ αρχίζει να φαίνεται μια νέα μορφή ανισότητας.
Πλέον, δεν αρκεί να αξιολογήσουμε το ποιός έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, αλλά το ποιος μπορεί να αξιοποιήσει εργαλεία που απαιτούν πιο σύνθετες δεξιότητες. Η generative AI δημιουργεί ένα δεύτερο επίπεδο ψηφιακού χάσματος, ανάμεσα σε όσους μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν παραγωγικά και σε όσους μένουν πίσω.
Η διαφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην αγορά εργασίας, όπου η ικανότητα αξιοποίησης τέτοιων εργαλείων μετατρέπεται σταδιακά σε βασικό προσόν.
Η διάδοση της generative AI δεν συνοδεύεται μόνο από ευκολίες.
Η Eurostat καταγράφει και τις προκλήσεις που αρχίζουν να εμφανίζονται, κυρίως γύρω από την αξιοπιστία της πληροφορίας, τη διαφάνεια και τη χρήση προσωπικών δεδομένων. Η δυνατότητα παραγωγής περιεχομένου με ελάχιστη προσπάθεια αυξάνει τον όγκο της πληροφορίας, αλλά όχι απαραίτητα και την ποιότητά της.
Παράλληλα, τίθενται ζητήματα που σχετίζονται με την εκπαίδευση, την πνευματική ιδιοκτησία και τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αξιολογούν όσα βλέπουν online.
Το ζητούμενο για την Ευρώπη δεν είναι πλέον μόνο η πρόσβαση στο internet, αλλά η ουσιαστική κατανόηση και αξιοποίηση εργαλείων όπως η generative AI. Εκεί θα κριθεί και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, αλλά και η συνοχή της κοινωνίας.
Περισσότερες ειδήσεις
«Σκανάρουν» την κάρτα σου χωρίς να το καταλάβεις – Ποιο app σου κλέβει τα στοιχεία πληρωμής
Η «επιδημία» των ψηφιακών σκουπιδιών — Πώς να αναγνωρίσετε τις ψεύτικες εικόνες στο διαδίκτυο
