Νέο κεφάλαιο στη χωροταξία, αλλά με βαριά κληρονομιά εκκρεμοτήτων επιχειρεί να ανοίξει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τον Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας, τον οποίο κατέθεσε στη Βουλή την περασμένη Παρασκευή 29 Μαϊου, ημέρα που έφυγε από τη ζωή ένας από τους βασικούς εμπνευστές του έργου, ο τ. Υφυπουργός, Νίκος Ταγαράς.
Το νομοθέτημα δεν τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, καθώς κατατέθηκε απευθείας στη Βουλή, συζητήθηκε σε μία συνεδρίαση της αρμόδιας Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου την Τρίτη, ενώ αναμένεται να ψηφιστεί με ταχείες διαδικασίες από την ολομέλεια αύριο Πέμπτη.
Όπως φάνηκε από την έναρξη της κοινοβουλευτικής συζήτησης στην Επιτροπή, πάντως, το εγχείρημα της συνένωσης 170 νομοθετημάτων των τελευταίων 100 ετών, συνοδεύεται από τα ίδια προβλήματα που ταλανίζουν εδώ και χρόνια τον χωρικό σχεδιασμό της χώρας. Κι αυτό καθώς η εκτός σχεδίου δόμηση παραμένει σε εκκρεμότητα, ενώ το ίδιο συμβαίνει με τα ανοιχτά μέτωπα του ΝΟΚ και τις καθυστερήσεις στον πολεοδομικό σχεδιασμό.
Ο νέος Κώδικας αριθμεί 477 άρθρα και εκτείνεται σε 740 σελίδες, συγκεντρώνοντας διάσπαρτες διατάξεις που είχαν συσσωρευτεί επί δεκαετίες. Ωστόσο, όπως παραδέχεται και η ίδια η αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, δεν πρόκειται για μεταρρύθμιση που αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού, δεδομένου ότι δεν θεσπίζει νέους όρους δόμησης, δεν αναμορφώνει τις χρήσεις γης, δεν επιλύει τα ανοιχτά ζητήματα της εκτός σχεδίου δόμησης και δεν δίνει απαντήσεις στα μεγάλα πολεοδομικά διλήμματα που βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο των δικαστικών και διοικητικών εξελίξεων.
Για τον λόγο αυτό και η αντιπολίτευση υπογράμμισε ότι με το εν λόγω σχέδιο νόμου ουσιαστικά μεταφέρονται στο μέλλον κρίσιμες αποφάσεις. Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χριστοδουλάκης άσκησε κριτική στη διαδικασία που ακολουθήθηκε, υποστηρίζοντας ότι η Βουλή καλείται να εγκρίνει ένα τεράστιο νομοθέτημα χωρίς επαρκή έλεγχο. Όπως ανέφερε, «μας ζητάτε μια έμμεση αποδοχή» ενός κειμένου που εισάγεται προς ψήφιση χωρίς να έχει προηγηθεί ο προβλεπόμενος έλεγχος από την Κεντρική Επιτροπή Κωδικοποίησης.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στην κατάργηση αυτής της δικλίδας ασφαλείας, σημειώνοντας ότι «απαλείφθηκε η ρητή υποχρέωση ελέγχου του Κώδικα από την Κεντρική Επιτροπή Κωδικοποίησης, παρακάμπτοντας ένα επιστημονικό φίλτρο που το ίδιο το επιτελικό κράτος είχε θεσπίσει». Κατά τον κ. Χριστοδουλάκη, η απουσία ενός δεύτερου ανεξάρτητου ελέγχου στερεί από τη διαδικασία αξιοπιστία, καθώς «ένα πολύ σύνθετο νομοσχέδιο 477 άρθρων εισάγεται προς ψήφιση βασισμένο αποκλειστικά στις επιλογές της επιτροπής, χωρίς τη δεύτερη ματιά ενός ανώτατου ελεγκτικού οργάνου».
Αν και αναγνώρισε ότι η κωδικοποίηση αποτελεί αναγκαία διαδικασία για την ασφάλεια δικαίου, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση «βάζει ξανά το κάρο μπροστά από το άλογο», καθώς πριν την κωδικοποίηση θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, να έχουν εγκριθεί οι εκκρεμείς χωροταξικοί σχεδιασμοί για τον τουρισμό και τις ΑΠΕ και να έχουν εκδοθεί τα αναγκαία Προεδρικά Διατάγματα για τις περιοχές Natura.
«Ο τρόπος με τον οποίο εισάγεται στερείται θεσμικής ωριμότητας, γιατί αντί να προσφέρει οριστικές λύσεις αποτυπώνει εκκρεμότητες και αδιέξοδα που ταλανίζουν τον τεχνικό κόσμο και την κοινωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ Μίλτος Ζαμπάρας, ο οποίος επισήμανε ότι η ίδια η αιτιολογική έκθεση παραδέχεται πως η επιτροπή σύνταξης του Κώδικα «δεν είχε αρμοδιότητα εισαγωγής νέων διατάξεων ούτε τροποποίησης του υφιστάμενου πλαισίου».
«Δεν πρόκειται για μεταρρύθμιση», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι απλώς κωδικοποιείται ένα πλαίσιο που εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρές στρεβλώσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, «δεν θεσπίζονται νέοι όροι δόμησης, δεν αλλάζουν οι χρήσεις γης, δεν αγγίζονται τα σχέδια πόλης. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι παθογένειες παγιώνονται και αποκτούν κωδικοποιημένη νομιμότητα».
Ο κ. Ζαμπάρας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εκτός σχεδίου δόμηση, σημειώνοντας ότι διατηρείται ο κανόνας της αρτιότητας των τεσσάρων στρεμμάτων και η παρόδια πρόσοψη, ενώ οι λύσεις παραπέμπονται για ακόμη μία φορά στην ολοκλήρωση του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού. «Δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες παραμένουν σε νομικό και οικονομικό αδιέξοδο περιμένοντας απαντήσεις εδώ και χρόνια», υπογράμμισε.
Παράλληλα, εξέφρασε ενστάσεις για την ενσωμάτωση διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, παρότι εκκρεμούν ακόμη κρίσιμες δικαστικές κρίσεις. Όπως είπε, «κωδικοποιούνται διατάξεις που απλώς το ΣτΕ δεν πρόλαβε ακόμη να κρίνει».
Σε κάθε περίπτωση ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας αποτελεί τη μεγαλύτερη έως σήμερα προσπάθεια συγκέντρωσης της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας σε ένα ενιαίο κείμενο. Στόχος του είναι να αντικαταστήσει το σημερινό κατακερματισμένο καθεστώς, όπου πολίτες, μηχανικοί και υπηρεσίες αναζητούν τις ισχύουσες διατάξεις σε δεκάδες νόμους, προεδρικά διατάγματα και υπουργικές αποφάσεις.
Ο Κώδικας συγκεντρώνει και αναδιαρθρώνει το σύνολο της βασικής νομοθεσίας που αφορά τον χωρικό σχεδιασμό, την πολεοδομία, τους όρους δόμησης, τα πολεοδομικά εργαλεία, τις διαδικασίες αδειοδότησης και τις σχετικές διοικητικές αρμοδιότητες. Παράλληλα, καταργεί ανενεργές ή παρωχημένες διατάξεις, αφαιρεί μεταβατικές ρυθμίσεις που έχουν εξαντλήσει τον σκοπό τους ή τη χρονική ισχύ τους και επιχειρεί να εξαλείψει αντιφάσεις που είχαν δημιουργηθεί από τις διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Στην εκτός σχεδίου δόμηση, ο Κώδικας δεν εισάγει νέες ρυθμίσεις αλλά αποτυπώνει το ισχύον καθεστώς. Ως βασικός κανόνας διατηρείται η αρτιότητα των τεσσάρων στρεμμάτων και η απαίτηση ύπαρξης προσώπου σε πολεοδομικά αναγνωρισμένη οδό. Οι παρεκκλίσεις για μικρότερα γήπεδα δεν επανέρχονται χωρίς όμως να καταργούνται με το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου καθώς είχαν ήδη καταργηθεί με τον νόμο 4759 του 2020, ενώ διατηρούνται μόνο οι μεταβατικές πρόνοιες που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία.
Έμφαση δίνεται και στην ενοποίηση των διατάξεων του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (ΓΟΚ) και του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ). Η επιτροπή κωδικοποίησης αξιολόγησε ποιες διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν και ενσωμάτωσε στον Κώδικα όσες κρίθηκαν ενεργές, επιδιώκοντας να περιορίσει τις αλληλοεπικαλύψεις και τις ερμηνευτικές συγκρούσεις που συχνά προκαλούσαν προβλήματα στην εφαρμογή της νομοθεσίας.
Ωστόσο, ο Κώδικας δεν μεταβάλλει τους ισχύοντες όρους δόμησης, τις χρήσεις γης, τα εγκεκριμένα σχέδια πόλης, τις πολεοδομικές μελέτες ή τους ειδικούς όρους που ισχύουν σε συγκεκριμένες περιοχές.
Αγκάθι αποτελεί επίσης και το γεγονός ότι εκτός του νέου πλαισίου παραμένουν ειδικές νομοθεσίες άλλων υπουργείων, όπως εκείνες που αφορούν τα επιχειρηματικά πάρκα, τις βιομηχανικές περιοχές, τις τουριστικές εγκαταστάσεις και άλλες ειδικές αναπτυξιακές δραστηριότητες και γενικότερα κάθε νομοθέτημα που αφορά αντίστοιχα θέματα και δεν έχει νομοθετηθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος.
Περισσότερες ειδήσεις
Ακίνητα: Το 94% βλέπει αύξηση τιμών την τελευταία πενταετία
Πολυτελείς κατοικίες: «Σωσίβιο» για τις υψηλές ανάγκες η συνιδιοκτησία
