Με το πρώτο κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς να χτυπά την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, η τελευταία εβδομάδα των διακοπών είναι και η περίοδος κατά την οποία αρχίζει η επιστροφή από τα χαλαρά καλοκαιρινά ωράρια στην καθημερινότητα του σχολείου.
Και ίσως το δυσκολότερο κομμάτι αυτής της μετάβασης να μην είναι η σχολική τσάντα ή το πρωινό ξύπνημα, αλλά ο ύπνος. Μετά από εβδομάδες με αργότερα βράδια, διακοπές, εξόδους και αρκετά πιο ελεύθερο πρόγραμμα, οι ειδικοί προτείνουν η αλλαγή να γίνεται σταδιακά και όχι απότομα το βράδυ πριν από την επιστροφή στα θρανία.
Ο σταθερός ύπνος δεν αφορά μόνο το αν ένα παιδί θα καταφέρει να σηκωθεί εγκαίρως το πρωί. Επηρεάζει την προσοχή, τη μάθηση, τη μνήμη, τη συμπεριφορά και τη διάθεση στη διάρκεια της ημέρας.
Οι ανάγκες αλλάζουν σημαντικά ανάλογα με την ηλικία.
Σύμφωνα με τις συστάσεις της American Academy of Sleep Medicine (AASM):
Η επαρκής και σταθερή διάρκεια ύπνου συνδέεται με καλύτερη προσοχή, συμπεριφορά, μάθηση, μνήμη και συναισθηματική ρύθμιση.
Αντίθετα, όταν ένα παιδί κοιμάται λιγότερο από όσο χρειάζεται, είναι πιθανότερο να εμφανίσει υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας, χαμηλότερα επίπεδα ενέργειας, εκνευρισμό και δυσκολία συγκέντρωσης στην τάξη.
Για ένα παιδί που έχει συνηθίσει να κοιμάται και να ξυπνά αρκετά αργότερα μέσα στο καλοκαίρι, η επιστροφή στο σχολικό ωράριο από τη μία ημέρα στην άλλη μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη ύπνου και έντονη πρωινή υπνηλία.
Η σύσταση των ειδικών είναι η ώρα ύπνου να μετακινείται 15 έως 30 λεπτά νωρίτερα κάθε βράδυ, μέχρι να πλησιάσει το ωράριο που θα πρέπει να ακολουθεί το παιδί όταν αρχίσει το σχολείο.
Αντίστοιχα μπορεί να μετακινείται σταδιακά και το πρωινό ξύπνημα, ώστε το σώμα να αρχίσει να προσαρμόζεται στο νέο πρόγραμμα πριν από την πρώτη κανονική εβδομάδα μαθημάτων.
Η AASM έχει επίσης προτείνει αντίστοιχη σταδιακή προσαρμογή της ώρας ύπνου και αφύπνισης πριν από την επιστροφή στο σχολείο, αντί για μια μεγάλη αλλαγή μέσα σε μία νύχτα.
Σημαντικό ρόλο έχει και το τι συμβαίνει τις τελευταίες ώρες της ημέρας. Οι ειδικοί συνιστούν να αποφεύγονται τηλεόραση, κινητά, tablets και άλλες οθόνες πριν από τον ύπνο, ενώ ένα βαρύ γεύμα αργά το βράδυ επίσης δεν βοηθά.
Στη θέση τους μπορούν να μπουν πιο ήρεμες δραστηριότητες που λειτουργούν ως σταθερό «σήμα» ότι η ημέρα τελειώνει: ένα ντους, διάβασμα ενός βιβλίου ή μια άλλη χαλαρή συνήθεια.
Μια επαναλαμβανόμενη βραδινή ρουτίνα βοηθά το παιδί να συνδέσει συγκεκριμένες δραστηριότητες με την ώρα του ύπνου. Η AASM συστήνει επίσης ένα ήσυχο, σκοτεινό και σχετικά δροσερό υπνοδωμάτιο.
Η προσαρμογή δεν γίνεται μόνο το βράδυ. Η έκθεση στο φυσικό φως το πρωί, είτε με λίγη ώρα έξω είτε ακόμη και κοντά σε ένα φωτεινό παράθυρο, βοηθά το βιολογικό ρολόι να καταλάβει ότι η ημέρα ξεκίνησε.
Σε συνδυασμό με μια σχετικά σταθερή ώρα αφύπνισης, μπορεί να κάνει ευκολότερη τη μετατόπιση από το καλοκαιρινό στο σχολικό πρόγραμμα.
Οι ώρες, πάντως, δεν είναι το μοναδικό κομμάτι της εξίσωσης. Η ποιότητα του ύπνου έχει επίσης σημασία, και για ορισμένα παιδιά η επιστροφή στο σχολείο συνοδεύεται από άγχος.
Ένα καινούργιο σχολείο, μια νέα τάξη, οι συμμαθητές ή ακόμη και η επιστροφή σε ένα αυστηρότερο καθημερινό πρόγραμμα μπορεί να κάνουν πιο δύσκολο το να αποκοιμηθούν, ακόμη κι αν έχουν πάει εγκαίρως στο κρεβάτι.
Οι ειδικοί προτείνουν στους γονείς να συζητούν με τα παιδιά για το τι ακριβώς τα ανησυχεί. Όπου είναι εφικτό, μια μικρή «πρόβα» πριν από την πρώτη ημέρα, όπως μια επίσκεψη στη διαδρομή προς το σχολείο ή μια συνάντηση με συμμαθητές, μπορεί να κάνει το άγνωστο πιο οικείο.
Περισσότερες ειδήσεις
Επιστροφή στο 2006: Η γενιά του TikTok δοκιμάζει τη ζωή χωρίς smartphone και… παθαίνει σοκ!
Πόσο πρέπει να ζυγίζει η σχολική τσάντα – Ο κανόνας του 10%-15% και τι λένε οι ειδικοί
