Σημαντική ώθηση έλαβε το σχέδιο για το ψηφιακό ευρώ, καθώς η Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έδωσε το «πράσινο φως» στους βασικούς κανόνες που θα διέπουν το νέο ψηφιακό μέσο πληρωμών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
Το εγχείρημα, που βρίσκεται υπό ανάπτυξη εδώ και περίπου έξι χρόνια, στοχεύει να προσφέρει στους πολίτες της Ευρωζώνης ένα ηλεκτρονικό πορτοφόλι με εγγύηση της κεντρικής τράπεζας, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση της Ευρώπης από διεθνή δίκτυα πληρωμών όπως η Visa και η Mastercard.
Το ψηφιακό ευρώ δεν θα αντικαταστήσει τα μετρητά ούτε τους τραπεζικούς λογαριασμούς. Πρόκειται για μια ψηφιακή μορφή χρήματος της ΕΚΤ, την οποία οι πολίτες θα μπορούν να χρησιμοποιούν για ηλεκτρονικές και φυσικές πληρωμές.
Η διάθεσή του θα γίνεται μέσω τραπεζών και fintech εταιρειών, ενώ οι συναλλαγές θα πραγματοποιούνται μέσω ειδικού ψηφιακού πορτοφολιού.
Στόχος είναι οι Ευρωπαίοι πολίτες να έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν καθημερινές πληρωμές με χρήμα που εκδίδεται απευθείας από την κεντρική τράπεζα, όπως συμβαίνει σήμερα με τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα.
Το θέμα απέκτησε νέα δυναμική τα τελευταία χρόνια, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία στις ψηφιακές πληρωμές.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι εμπορικές διαφωνίες μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ και η κυριαρχία αμερικανικών δικτύων πληρωμών έχουν ενισχύσει τις φωνές που ζητούν τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού εναλλακτικού συστήματος.
Σύμφωνα με το σχέδιο κανονισμού, το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί ως πανευρωπαϊκό μέσο πληρωμών, ενισχύοντας την ψηφιακή παρουσία του κοινού νομίσματος.
Η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Εφόσον δεν υπάρξουν σημαντικές αντιρρήσεις στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την οριστική έγκριση του πλαισίου έως το τέλος του έτους.
Η ΕΚΤ σχεδιάζει να ξεκινήσει πιλοτική λειτουργία διάρκειας 12 μηνών κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, ενώ η πλήρης εφαρμογή τοποθετείται σήμερα χρονικά γύρω στο 2029.
Ένα από τα βασικά ζητήματα στις διαπραγματεύσεις αφορά τα ποσά που θα μπορούν να διατηρούν οι πολίτες σε ψηφιακά ευρώ.
Η πρόταση προβλέπει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καθορίζει το ανώτατο όριο κατοχής ψηφιακών ευρώ, έπειτα από εισήγηση της ΕΚΤ, ενώ το όριο θα επανεξετάζεται τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια.
Παράλληλα:
Οι ευρωπαϊκές τράπεζες εκφράζουν εδώ και χρόνια επιφυλάξεις για το σχέδιο, φοβούμενες ότι μέρος των καταθέσεων θα μπορούσε να μεταφερθεί από τους τραπεζικούς λογαριασμούς στα ψηφιακά πορτοφόλια.
Σύμφωνα με προσομοιώσεις της ΕΚΤ, εάν το ανώτατο όριο διακράτησης οριστεί στα 3.000 ευρώ ανά πολίτη, οι εκροές καταθέσεων θα μπορούσαν θεωρητικά να φτάσουν έως και τα 699 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 8,2% των καταθέσεων όψεως λιανικής στην Ευρωζώνη.
Οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα ήταν μεγαλύτερες για μικρότερες και περισσότερο λιανικές τράπεζες.
Ένα ακόμη ανοιχτό ζήτημα αφορά το κόστος υλοποίησης των απαραίτητων υποδομών.
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι το συνολικό κόστος προσαρμογής για τους συμμετέχοντες φορείς θα μπορούσε να κυμανθεί μεταξύ 4 δισ. ευρώ και 6 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας.
Παράλληλα, συνεχίζεται η συζήτηση για το πώς θα αποζημιωθούν οι εταιρείες που θα συμμετέχουν στην ανάπτυξη και λειτουργία του νέου συστήματος πληρωμών.
Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, οι πολίτες της Ευρωζώνης θα αποκτήσουν έναν επιπλέον τρόπο πληρωμών, ο οποίος θα λειτουργεί παράλληλα με τα μετρητά, τις τραπεζικές κάρτες και τις ηλεκτρονικές μεταφορές χρημάτων.
Για τον μέσο καταναλωτή, η βασική αλλαγή θα είναι η δυνατότητα χρήσης ενός ψηφιακού πορτοφολιού που θα υποστηρίζεται απευθείας από το ευρωσύστημα, χωρίς όμως να καταργούνται οι σημερινές μορφές πληρωμών.
Περισσότερες ειδήσεις
Χρ. Παπακωσταντίνου: Το ψηφιακό ευρώ αλλάζει τους κανόνες της οικονομίας
