Ως «μια μεγάλη χαμένη εθνική ευκαιρία», χαρακτηρίζει την πορεία των μεταρρυθμίσεων που είχαν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το ΠΑΣΟΚ, το οποίο καταγγέλλει ότι μόλις το 1/3 των έργων διατηρούνται εντός του αρχικού στόχου.
Με μια αναλυτική μελέτη 130 σελίδων, που βασίζεται στη σύγκριση του αρχικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0» με όλες τις μεταγενέστερες αναθεωρήσεις που υπέβαλε η ίδια η κυβέρνηση στις Βρυξέλλες, η Χαριλάου Τρικούπη υποστηρίζει ότι η πλειονότητα των έργων και των μεταρρυθμίσεων έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές ή ακόμη και πλήρη απένταξη. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται κομβικά έργα υποδομών, μεταφορών, διαχείρισης υδάτων και ψηφιακού μετασχηματισμού, με το ΠΑΣΟΚ να υποστηρίζει ότι οι αρχικές δεσμεύσεις του σχεδίου έχουν σε μεγάλο βαθμό αναθεωρηθεί και να καλεί την κυβέρνηση να δώσει αναλυτικές εξηγήσεις την Παρασκευή στη Βουλή.
Η μελέτη παρουσιάστηκε στο πλαίσιο συνέντευξης τύπου που παραχώρησαν χθες (1/7) ενόψει της συζήτησης της επίκαιρης επερώτησης του κόμματος στη Βουλή, ο υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών και Ταμείου Ανάκαμψης Παύλος Γερουλάνος, ο γραμματέας του Τομέα Οικονομικών Γιώργος Παλαιοδήμος και ο εκπρόσωπος Τύπου Κώστας Τσουκαλάς.
Σύμφωνα με τα όσα ειπώθηκαν, το πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0» έχει απομακρυνθεί σε μεγάλο βαθμό από τον αρχικό του σχεδιασμό με το ΠΑΣΟΚ να έχει βασίσει τη μελέτη στην αναλυτική αντιπαραβολή του αρχικού σχεδίου του 2021 με όλες τις μεταγενέστερες αναθεωρήσεις. Η σύγκριση πραγματοποιήθηκε μέτρο προς μέτρο, εξετάζοντας περισσότερες από 1.300 σελίδες επίσημων κυβερνητικών εγγράφων και εκτελώντας «δουλειά ντετέκτιβ», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο κ. Γερουλάνος.
Βάσει των συμπερασμάτων της μελέτης, από τα συνολικά 195 μέτρα και δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης:
«Το πρόβλημα του Ελλάδα 2.0 είχε εξαρχής διεύθυνση: Το Μέγαρο Μαξίμου», υποστήριξε ο Παύλος Γερουλάνος, αποδίδοντας τις αλλαγές στον υπερσυγκεντρωτισμό, στην απουσία διαβούλευσης και στον ανεπαρκή σχεδιασμό. Όπως ανέφερε, το ΠΑΣΟΚ θα ζητήσει στη Βουλή εξηγήσεις «για κάθε μέτρο που αλλάζει, για κάθε έκπτωση ή απένταξη», συγκρίνοντας αποκλειστικά τα επίσημα κυβερνητικά κείμενα του 2021 με τις μεταγενέστερες αναθεωρήσεις.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος Κώστας Τσουκαλάς υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη τρεις φορές δημοσιοποιήσει τις αλλαγές που είχε ζητήσει η κυβέρνηση χωρίς, όπως είπε, να τις γνωστοποιήσει επαρκώς στην κοινή γνώμη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις μακροοικονομικές επιδόσεις του προγράμματος. Ο Γιώργος Παλαιοδήμος υποστήριξε ότι, παρά το πρωτοφανές χρηματοδοτικό πακέτο των 36 δισ. ευρώ, οι αναμενόμενες αναπτυξιακές επιπτώσεις παραμένουν περιορισμένες. Επικαλέστηκε στοιχεία του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Σχεδίου, σύμφωνα με τα οποία ο ρυθμός ανάπτυξης υποχωρεί σταδιακά προς το 1,3% την περίοδο 2025 – 2028, ενώ το δυνητικό ΑΕΠ ακολουθεί αντίστοιχη πορεία.
Κατά τον ίδιο, τρεις είναι οι βασικές στρεβλώσεις του ελληνικού σχεδίου: Η περιορισμένη διοχέτευση πόρων σε παραγωγικές επενδύσεις, ο αποκλεισμός μεγάλου μέρους των μικρομεσαίων επιχειρήσεων από το δανειακό σκέλος του Ταμείου μέσω των τραπεζικών κριτηρίων και η θεσμική προχειρότητα κατά την υλοποίηση.
Σημαντικό τμήμα της μελέτης αφορά και τα έργα υποδομών και μεταφορών, όπου – σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ – καταγράφονται διαφορετικές ταχύτητες υλοποίησης αλλά και σημαντικές μεταβολές από τους αρχικούς στόχους.
Στην κατηγορία των έργων που συνεχίζονται περιλαμβάνεται ο αυτοκινητόδρομος Ε65 στο τμήμα Τρίκαλα – Εγνατία Οδός, ο οποίος διατηρείται στο Ταμείο με την αξιωματική αντιπολίτευση να παρατηρεί, πάντως, ότι υπήρξε ποιοτική μεταβολή των στόχων, ενώ ποιοτική αλλά και ποσοτική μεταβολή από τους αρχικούς στόχους διαπιστώνει και στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), όπου παραμένει η χρηματοδότηση και συνεχίζονται οι διαδικασίες υλοποίησης των επιμέρους τμημάτων.
Σε ό,τι αφορά τα έργα αποκατάστασης από τα φαινόμενα Daniel και Elias, η μελέτη διαπιστώνει ότι:
Εντός στόχων φαίνεται ότι παραμένει το πρόγραμμα των «Έξυπνων Γεφυρών», μέσω του οποίου προβλέπεται η εγκατάσταση αισθητήρων και συστημάτων συνεχούς παρακολούθησης της δομικής κατάστασης σημαντικών γεφυρών της χώρας, χωρίς ουσιαστικές μεταβολές στον βασικό του προσανατολισμό.
Διατηρούνται επίσης οι παρεμβάσεις ψηφιακού εκσυγχρονισμού του ΟΣΕ, καθώς και οι μεταρρυθμίσεις για την ψηφιοποίηση και απλούστευση των διαδικασιών του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, αν και η μελέτη επισημαίνει ότι σε αρκετές περιπτώσεις έχουν αναθεωρηθεί επιμέρους ορόσημα και χρονοδιαγράμματα.
Αντίθετα, πιο σύνθετη είναι η εικόνα στις σιδηροδρομικές υποδομές. Το μέτρο για την αναβάθμιση του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου παραμένει στο Ταμείο, ωστόσο – σύμφωνα με την ανάλυση – αρκετά από τα ορόσημα και τις προβλεπόμενες παρεμβάσεις έχουν τροποποιηθεί σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, χωρίς όμως να οδηγούνται σε πλήρη απένταξη.
Ανάλογες αλλαγές καταγράφονται και στο έργο του Προαστιακού Δυτικής Αττικής μήκους 36 χιλιομέτρων, το οποίο εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα αλλά με διαφοροποιήσεις ως προς τα στάδια υλοποίησης και τους χρονικούς στόχους. Έτσι, ενώ στο ορόσημο 270 προβλεπόταν μέχρι τα τέλη του 2025 η «ολοκλήρωση του προαστιακού σιδηροδρόμου Δυτικής Αττικής από τα Άνω Λιόσια μέχρι τα Μέγαρα» με «έκθεση πιστοποίησης του ΟΣΕ ότι το έργο έχει ολοκληρωθεί και παραδοθεί», μετά τις αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις αντί για ολοκλήρωση του έργου μέχρι τα τέλη του 2025 προβλέπεται πια «κατασκευή έργων υποδομής και υπερκατασκευής, ηλεκτροδότηση, συστήματα σηματοδότησης και τηλεπικοινωνιών (εξαιρουμένου του Συστήματος Πληροφόρησης Επιβατών), στο τμήμα του προαστιακού σιδηροδρόμου Δυτικής Αττικής από τα Άνω Λιόσια έως την έναρξη του τμήματος στα ΕΛΠΕ Ελευσίνας και από το τέλος του τμήματος ΕΛΠΕ Ελευσίνας έως τον νέο σταθμό Μεγάρων». Επιπλέον δεν προβλέπεται καμία έκθεση πιστοποίησης.
Μία από τις σημαντικότερες μεταβολές στον τομέα των μεταφορών αφορά το έργο των ηλεκτρονικών διοδίων, το οποίο εξαφανίστηκε εντελώς από το ΤΑΑ. Ενώ το αρχικό «Ελλάδα 2.0» προέβλεπε την ανάπτυξη ενός ενιαίου, διαλειτουργικού συστήματος ηλεκτρονικής χρέωσης σε όλο το εθνικό οδικό δίκτυο, το συγκεκριμένο έργο δεν περιλαμβάνεται πλέον στο Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς έχει απενταχθεί μετά τις αναθεωρήσεις του προγράμματος.
Σύμφωνα με τον Γιώργο Παλαιοδήμο, αρκετά έργα που αρχικά προβλεπόταν να ολοκληρωθούν με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ενδέχεται τελικά να μεταφερθούν στο εθνικό ή συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, κάτι που, όπως υποστήριξε, σημαίνει ότι μέρος του κόστους θα καλυφθεί τελικά από εθνικούς πόρους, μεταφέροντας το βάρος στον Έλληνα φορολογούμενο.
Περισσότερες ειδήσεις
