Η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει τον χάρτη της γεωργικής παραγωγής, επιτρέποντας πλέον την καλλιέργεια φυτών σε περιοχές όπου μέχρι πρόσφατα οι κλιματικές συνθήκες δεν ήταν κατάλληλες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Σικελία, όπου μια οικογενειακή επιχείρηση ολοκλήρωσε την πρώτη συγκομιδή καφέ ποικιλίας Arabica, ο οποίος καλλιεργήθηκε εξ ολοκλήρου σε ιταλικό έδαφος.
Σύμφωνα με το Euronews, η καλλιέργεια αναπτύχθηκε σε έκταση της οικογένειας Morettino, στα περίχωρα του Παλέρμο, αξιοποιώντας τις υψηλότερες θερμοκρασίες που επικρατούν πλέον στη νότια Ιταλία.
Η εξέλιξη αποτυπώνει τις αλλαγές που προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη στη γεωργία. Αντίστοιχα, στη νότια Αγγλία η άνοδος της θερμοκρασίας έχει ευνοήσει την παραγωγή αφρωδών οίνων, μετατοπίζοντας σταδιακά τις κατάλληλες ζώνες αμπελοκαλλιέργειας προς βορειότερες περιοχές.
Στην περιοχή San Lorenzo ai Colli, σε υψόμετρο μερικών εκατοντάδων μέτρων, η οικογένεια Morettino καλλιεργεί καφέ σε μια έκταση περίπου δύο εκταρίων.
Όπως αναφέρει η ιταλική εφημερίδα La Stampa, η ετήσια συγκομιδή φτάνει σήμερα περίπου τα 100 κιλά καρπών καφέ, από τα οποία προκύπτουν λίγο περισσότερα από 15 κιλά καβουρδισμένων κόκκων.
Οι ποσότητες παραμένουν περιορισμένες και δεν επαρκούν για εμπορική παραγωγή μεγάλης κλίμακας. Ωστόσο, η καλλιέργεια έχει ιδιαίτερη επιστημονική σημασία, καθώς επιβεβαιώνει ότι ορισμένα τροπικά φυτά μπορούν να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της Μεσογείου.
Στο εγχείρημα συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο και ο Βοτανικός Κήπος του Παλέρμο, με αντικείμενο τη μελέτη της προσαρμογής τροπικών καλλιεργειών στο νέο κλιματικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τους υπεύθυνους της πρωτοβουλίας, ο καφές της Σικελίας παρουσιάζει ιδιαίτερα αρωματικά χαρακτηριστικά, με νότες που θυμίζουν σταφίδα.
Παραδοσιακά, ο καφές καλλιεργείται κυρίως στις τροπικές και ισημερινές περιοχές, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες, η υγρασία και οι σταθερές βροχοπτώσεις ευνοούν την ανάπτυξή του.
Μεταξύ των σημαντικότερων παραγωγών συγκαταλέγονται η Βραζιλία, η Κολομβία, το Περού και η Κόστα Ρίκα στη Λατινική Αμερική, η Αιθιοπία, η Ουγκάντα, η Κένυα και η Τανζανία στην Αφρική, καθώς και το Βιετνάμ και η Ινδονησία στην Ασία.
Η ποικιλία Arabica, η οποία συνδέεται συνήθως με υψηλότερη ποιότητα και πιο σύνθετα αρωματικά χαρακτηριστικά, καλλιεργείται κατά κανόνα σε μεγαλύτερα υψόμετρα από την ποικιλία Robusta.
Η Ιταλία δεν αποτελεί τη μοναδική ευρωπαϊκή χώρα όπου πραγματοποιούνται σχετικά πειράματα. Στην Ισπανία, ιδιαίτερα στην επαρχία της Γρανάδας, έχουν αναπτυχθεί δοκιμαστικές καλλιέργειες για τη μελέτη της ανθεκτικότητας των φυτών.
Στη Γκραν Κανάρια, όπου οι συνθήκες είναι ευνοϊκότερες λόγω του γεωγραφικού πλάτους και της υγρασίας των ηφαιστειακών εδαφών, ο καφές καλλιεργείται ήδη από τον 19ο αιώνα.
Αντίστοιχες προσπάθειες καταγράφονται και στις Αζόρες της Πορτογαλίας, με μικρές ιδιωτικές φυτείες που αξιοποιούν το ήπιο κλίμα του αρχιπελάγους.
Στη Σικελία, πριν από την καλλιέργεια της οικογένειας Morettino, είχε επίσης παραχθεί καφές σε θερμοκήπια στην περιοχή Terrasini, κοντά στο Παλέρμο.
Η ανάπτυξη της τοπικής καλλιέργειας παρουσιάζει ενδιαφέρον και για την ιταλική αγορά, όπου ο καφές αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Καφέ, την 1η Οκτωβρίου, στην Ιταλία παρήχθησαν το 2025 περίπου 424.168 τόνοι καβουρδισμένου και στιγμιαίου καφέ, ενώ ο κλάδος περιλαμβάνει περίπου 1.000 επιχειρήσεις καβουρδίσματος και καταγράφει ετήσιο κύκλο εργασιών 5,9 δισ. ευρώ.
Περισσότερες ειδήσεις
Η γλυκιά εμμονή του 2026 έχει γεύση… καφέ – Γιατί όλοι ξανανακαλύπτουν το τιραμισού
Για την παγκόσμια ημέρα καφέ: Ο Boris που έγινε… «Borista» λόγω της αγάπης του για τον εσπρέσο
Οι 8 πιο υγιεινοί τρόποι να πίνετε καφέ — Το λάθος που κάνουν οι περισσότεροι
