Περίπου 50.000 ανθρώπινες ζωές κόστισε ο καύσωνας στην Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι, σε μια από τις πιο φονικές περιόδους που έχουν καταγραφεί.
Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η κλιματική αλλαγή ευθύνεται για περίπου δύο στους τρεις από αυτούς τους θανάτους, αναδεικνύοντας τις σοβαρές επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη στη δημόσια υγεία.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πρόσθετη θέρμανση που προκαλείται από την ανθρωπογενή ρύπανση συνέβαλε σε περίπου 32.000 επιπλέον θανάτους στις αστικές περιοχές από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο. Η μελέτη βασίστηκε σε ιστορικά δεδομένα για τη σχέση μεταξύ θερμοκρασιών και θνησιμότητας σε 854 ευρωπαϊκές πόλεις. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο αριθμός των θανάτων ήταν σχεδόν διπλάσιος σε σύγκριση με καθένα από τα δύο επόμενα περισσότερο θανατηφόρα έτη.
«Ιδιαίτερα ανησυχητικό δεν είναι μόνο το μέγεθος των θανάτων, αλλά και το ποσοστό που αποδίδεται στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή», δήλωσε ο Malcolm Mistry, επιστήμονας στον τομέα του κλίματος και της υγείας στη London School of Hygiene & Tropical Medicine και ένας από τους συντάκτες της μελέτης. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, το ποσοστό των θανάτων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή αυξήθηκε από περίπου 40% στις αρχές του αιώνα σε 65% το φετινό καλοκαίρι.
Η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν τους μεγαλύτερους απόλυτους αριθμούς θανάτων. Σε αναλογία με τον πληθυσμό, ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά σημειώθηκαν στη Μάλτα, την Ιταλία και την Ουγγαρία.
Η Νάπολη αναδείχθηκε στην πλέον πληγείσα πόλη της Ευρώπης, με εκτιμώμενους 815 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους, σύμφωνα με τους δείκτες της μελέτης που προσαρμόζονται ως προς την ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού.
Ο Mario Guarino, γιατρός επειγόντων περιστατικών στο νοσοκομείο Ospedale CTO της Νάπολης, ανέφερε αύξηση κατά 15% στις επισκέψεις στα επείγοντα κατά τις θερμότερες εβδομάδες του καλοκαιριού. Όπως εξήγησε, η ζέστη επιδείνωσε σύνθετα προβλήματα υγείας, ενώ η φτώχεια και η κοινωνική απομόνωση αύξησαν τους κινδύνους για τους πιο ευάλωτους πολίτες.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι άνθρωποι ηλικίας άνω των 85 ετών αντιπροσώπευαν σχεδόν το ήμισυ των εκτιμώμενων θανάτων. Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες δεν απείλησαν μόνο τους ηλικιωμένους, καθώς περίπου 833 άνθρωποι ηλικίας 20 έως 44 ετών εκτιμάται ότι έχασαν επίσης τη ζωή τους εξαιτίας της ζέστης.
Οι παρατεταμένοι καύσωνες επιβαρύνουν τον οργανισμό, ενώ οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες εμποδίζουν την αναγκαία ανάκαμψη από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας. Παράλληλα, οι επιπτώσεις δεν καταγράφονται πάντοτε με ακρίβεια στα πιστοποιητικά θανάτου, καθώς η ζέστη μπορεί να επιδεινώσει προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα, χωρίς να αναφέρεται ως άμεση αιτία θανάτου.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, πάντως, ότι τα αποτελέσματα αφορούν 854 πόλεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Ως εκ τούτου, οι εκτιμήσεις δεν μπορούν να επεκταθούν αυτομάτως στο σύνολο της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των μικρότερων πόλεων και των αγροτικών περιοχών.
Επιπλέον, οι αριθμοί προέκυψαν από επιδημιολογικά μοντέλα και τις καταγεγραμμένες θερμοκρασίες του 2026 και όχι από την άμεση καταμέτρηση όλων των θανάτων που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ο David García-García, ερευνητής στο Ινστιτούτο Υγείας Carlos III της Μαδρίτης, χαρακτήρισε τη μελέτη σημαντική συμβολή στη συγκριτική αξιολόγηση των επιπτώσεων της ζέστης, επισημαίνοντας παράλληλα τους περιορισμούς της μεθοδολογίας.
Η ευρωπαϊκή υπηρεσία παρακολούθησης του κλίματος ανακοίνωσε ότι η δυτική Ευρώπη βίωσε το θερμότερο καλοκαίρι που έχει καταγραφεί, ενώ περισσότερο από το ήμισυ της ηπείρου αντιμετώπισε συνθήκες πολύ έντονης θερμικής καταπόνησης, με την αισθητή θερμοκρασία να ξεπερνά τους 38 βαθμούς Κελσίου. Οι ηπιότερες συνθήκες στην ανατολική Ευρώπη περιόρισαν τον συνολικό ευρωπαϊκό μέσο όρο στο τρίτο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί.
Η Ευρώπη έχει θερμανθεί περίπου δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Αν και το ψύχος εξακολουθεί να συνδέεται συνολικά με περισσότερους θανάτους από ό,τι η ζέστη, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η αύξηση των θανάτων από τις υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να ξεπεράσει τη μείωση των θανάτων από το κρύο.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, οι ειδικοί ζητούν ταχύτερη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, ενίσχυση των συστημάτων υγείας, περισσότερους χώρους πρασίνου στις πόλεις και καλύτερη πρόσβαση στον κλιματισμό. Παράλληλα, συστήνουν επαρκή κατανάλωση νερού, παραμονή στη σκιά και συστηματική επικοινωνία με ηλικιωμένους και άλλους ευάλωτους ανθρώπους, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως όσοι χρειάζονται βοήθεια.
Όπως υπογράμμισε ο γιατρός Mario Guarino, η μοναξιά αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου κατά τη διάρκεια των καυσώνων. Πολλοί ηλικιωμένοι παραμένουν μόνοι, χωρίς επαρκή υποστήριξη, ενώ το υψηλό κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος αποτρέπει ορισμένους από τη χρήση κλιματισμού, ακόμη και όταν διαθέτουν σχετικό εξοπλισμό.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι οι ακραίες θερμοκρασίες δεν αποτελούν πλέον μόνο ένα περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και μια αυξανόμενη απειλή για τη δημόσια υγεία, με τις κοινωνικές ανισότητες και την έλλειψη υποδομών προστασίας να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο.
Περισσότερες ειδήσεις
El Niño: Πιθανό ένα ρεκόρ αύξησης της θερμοκρασίας στον Ειρηνικό
Το «Super El Niño» αλλάζει χρώμα τον Ειρηνικό Ωκεανό – Σπάνε ρεκόρ οι θερμοκρασίες
El Niño: Φόβοι για πολικό χειμώνα στην Ευρώπη μετά το καυτό καλοκαίρι – Τι προβλέπουν οι επιστήμονες
