Ένα νέο πλαίσιο για την επίβλεψη έργων στρατηγικής σημασίας τίθεται σε εφαρμογή, με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) να προχωρά στη συγκρότηση ειδικού Μητρώου έμπειρων μηχανικών, οι οποίοι θα μπορούν να αναλαμβάνουν, έναντι αμοιβής, την τεχνική παρακολούθησηκαι επίβλεψη σημαντικών υποδομών. Η πρωτοβουλία δημιουργεί ένα πρόσθετο πεδίο επαγγελματικής δραστηριότητας για τον τεχνικό κόσμο, ενώ παράλληλα επιχειρεί να ενισχύσει τους μηχανισμούς ελέγχου κατά την υλοποίηση έργων αυξημένης πολυπλοκότητας και σημασίας.
Η σχετική πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2026, με την αρχική προθεσμία υποβολής αιτήσεων να εκπνέει στις 9 Νοεμβρίου. Ωστόσο, το Μητρώο θα παραμείνει ανοιχτό και μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία, επιτρέποντας τη σταδιακή ένταξη νέων ενδιαφερομένων.
Η διαδικασία στηρίζεται στις προβλέψεις του νόμου 4799/2021, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 62 του νόμου 5301/2026, ενώ οι ειδικότεροι όροι καθορίζονται με την απόφαση 55430/23.10.2026 του προέδρου του ΤΕΕ, Γιώργου Στασινού. Το ενδιαφέρον στοιχείο του νέου μηχανισμού είναι ότι το ΤΕΕ δεν περιορίζεται στη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων επαγγελματιών, αλλά αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην επιλογή, συμβασιοποίηση και παρακολούθηση των μηχανικών που θα τοποθετούνται σε συγκεκριμένα έργα. Παράλληλα, προβλέπεται ιδιαίτερο καθεστώς αμοιβών, με το συνολικό ποσό που θα διατίθεται στους μηχανικούς να μπορεί να φθάνει έως το 80% της αμοιβής που εισπράττει το Επιμελητήριο για τις αντίστοιχες υπηρεσίες.
Δικαίωμα ένταξης στο Μητρώο αποκτούν διπλωματούχοι μηχανικοί που είναι εγγεγραμμένοι στο ΤΕΕ, διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα επίβλεψης έργων της ειδικότητάς τους και έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον δέκα χρόνια από την απόκτηση της άδειας άσκησης επαγγέλματος.
Η δεκαετής επαγγελματική διαδρομή αποτελεί βασική προϋπόθεση συμμετοχής, χωρίς όμως να εξασφαλίζει αυτομάτως την ανάθεση έργου. Για την επιλογή των μηχανικών θα συνεκτιμώνται η εξειδικευμένη εμπειρία, η συνάφεια του επαγγελματικού τους αντικειμένου με τις απαιτήσεις κάθε κατασκευής και η δυνατότητα ουσιαστικής παρουσίας τους στο πεδίο υλοποίησης.
Το Μητρώο καλύπτει ευρύ φάσμα τεχνικών δραστηριοτήτων, από συγκοινωνιακά, λιμενικά, μεταφορικά και υδραυλικά έργα μέχρι ενεργειακές, βιομηχανικές, περιβαλλοντικές και γεωτεχνικές παρεμβάσεις. Περιλαμβάνει ακόμη πολεοδομικά, χωροταξικά, αρχιτεκτονικά, στατικά, ηλεκτρολογικά, μηχανολογικά και τοπογραφικά αντικείμενα.
Οι ενδιαφερόμενοι θα δηλώνουν τις κατηγορίες έργων στις οποίες διαθέτουν τεκμηριωμένη εμπειρία, καθώς και τις Περιφέρειες στις οποίες επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν. Στα στοιχεία της αίτησης περιλαμβάνεται επίσης η κατοχή μελετητικού ή εργοληπτικού πτυχίου, όπου υπάρχει, χωρίς αυτό να αποτελεί αυτοτελή υποχρεωτική προϋπόθεση εγγραφής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο επαγγελματικό ιστορικό των υποψηφίων. Ο φάκελος πρέπει να συνοδεύεται από αναλυτικό βιογραφικό, στο οποίο θα αποτυπώνεται η εμπειρία σε επίβλεψη, διοίκηση, διαχείριση ή τεχνικήπαρακολούθηση κατασκευών. Απαιτούνται ακόμη ταυτοποιητικό έγγραφο, υπογεγραμμένη αίτηση και υπεύθυνη δήλωση για τη μη συνδρομή κωλυμάτων.
Το οικονομικό σκέλος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παραμέτρουςτης νέας διαδικασίας. Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, η αμοιβή του ΤΕΕ για τις υπηρεσίες που προβλέπονται μπορεί να φθάνει έως το 2% του προϋπολογισμού του έργου. Από την αμοιβή που τελικά λαμβάνει το Επιμελητήριο, ποσοστό έως 80% μπορεί να διατίθεται συνολικά στους μηχανικούς που αναλαμβάνουν την επίβλεψη.
Τα ποσοστά αυτά αποτελούν ανώτατα όρια και δεν σημαίνουν ότι εφαρμόζονται αυτομάτως σε κάθε έργο. Το ύψος της αμοιβής κάθε μηχανικού θα προσδιορίζεται ξεχωριστά, με κριτήρια την τεχνική δυσκολία, την πολυπλοκότητα, τη διάρκεια απασχόλησης, τις απαιτήσεις της επίβλεψης και την επαγγελματική εμπειρία.
Η καταβολή θα πραγματοποιείται από το ΤΕΕ, είτε μηνιαίως είτε τμηματικά, ανάλογα με τις υπηρεσίες που παρέχονται και την αποδοχή των προβλεπόμενων παραδοτέων. Σε περίπτωση εγκεκριμένης παράτασης ενός έργου προβλέπεται δυνατότητα αναπροσαρμογής της αμοιβής, εντός των καθορισμένων ορίων. Αντίθετα, όταν οι εργασίες διακόπτονται και δεν παρέχονται υπηρεσίες επίβλεψης, δεν προβλέπεται καταβολή αμοιβής, εκτός εάν απαιτούνται συγκεκριμένες ενέργειες κατά την περίοδο της διακοπής.
Η συνεργασία θα πραγματοποιείται μέσω σύμβασης παροχής τεχνικών υπηρεσιών, χωρίς να δημιουργείται σχέση εξαρτημένης εργασίας με το ΤΕΕ ή τον κύριο του έργου. Ως προς τη διαδικασία επιλογής, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου θα μπορεί να ορίζει έναν ή περισσότερους μηχανικούς, ακόμη και διαφορετικών ειδικοτήτων, ανάλογα με τις ανάγκες της κατασκευής. Η επιλογή θα βασίζεται στην καταλληλότητα και την εμπειρία των υποψηφίων, στη διαθεσιμότητά τους και στη δυνατότητα παρουσίας στην περιοχή εκτέλεσης των εργασιών.
Ο μηχανικός που θα επιλέγεται θα ενημερώνεται ηλεκτρονικά και θα έχειπεριθώριο δύο ημερών για να αποδεχθεί ή να απορρίψει την ανάθεση. Εφόσον την αποδεχθεί, θα υποβάλλει νέα δήλωση περί μη ύπαρξης κωλυμάτων ή σύγκρουσης συμφερόντων, πριν από την υπογραφή της σχετικής σύμβασης.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των μηχανικών που θα αναλαμβάνουν καθήκοντα επίβλεψης. Το νέο καθεστώς προβλέπει ασυμβίβαστα, τόσο κατά την εγγραφή στο Μητρώο όσο και κατά την ανάθεση συγκεκριμένου έργου.
Από τη διαδικασία αποκλείονται μηχανικοί που διατηρούν σχέση εξαρτημένης εργασίας με φορείς που εμπίπτουν στην παράγραφο 1 του άρθρου 14 του νόμου 4270/2014, στους οποίους περιλαμβάνονται φορείς της Γενικής Κυβέρνησης. Αντίστοιχα, δεν μπορούν να ενταχθούν πρόσωπα για τα οποία συντρέχουν οι προβλεπόμενοι λόγοι αποκλεισμού του άρθρου 73 του νόμου 4412/2016 ή βρίσκονται σε περίοδο προσωρινής παύσης άσκησης επαγγέλματος λόγω πειθαρχικής ποινής.
Πέρα από τα γενικά κωλύματα, κάθε ανάθεση θα συνοδεύεται από έλεγχο πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων. Ο επιβλέπων δεν θα πρέπει να συνδέεται με αναδόχους, υπεργολάβους, μελετητές ή συμβούλους του ίδιου έργου κατά τρόπο που να επηρεάζει την ανεξαρτησία του.
Περιορισμοί προβλέπονται και για προηγούμενη συμμετοχή σε δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με το αντικείμενο της επίβλεψης. Παράλληλα, το ΤΕΕ διατηρεί τη δυνατότητα παρακολούθησης του έργου των επιβλεπόντων, υποβολής αιτημάτων για αναφορές και διευκρινίσεις, αλλά και αντικατάστασής τους όταν διαπιστώνεται απώλεια των απαιτούμενων προσόντων, σύγκρουση συμφερόντων ή σοβαρή παράβαση των συμβατικών υποχρεώσεων.
Το πλαίσιο περιλαμβάνει και κυρώσεις, οι οποίες μπορούν να φθάσουν από την αναστολή του δικαιώματος νέας ανάθεσης για διάστημα έως δύο ετών μέχρι τη διαγραφή από το Μητρώο για έως τρία έτη ή ακόμη και την οριστική απομάκρυνση στις σοβαρότερες περιπτώσεις.
Η ευθύνη κάθε μηχανικού περιορίζεται στις αρμοδιότητες που του ανατίθενται συμβατικά, ενώ για έργα ιδιαίτερης επικινδυνότητας ή τεχνικής δυσκολίας μπορεί να απαιτείται ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης.
Για τη διαχείριση των αιτήσεων προβλέπεται η συγκρότηση ειδικής Επιτροπής Μητρώου, με απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ. Το όργανο αυτό θα ελέγχει την πληρότητα των φακέλων, τα τυπικά προσόντα και την τεκμηρίωση της επαγγελματικής εμπειρίας.
Η αξιολόγηση πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα σε 15 ημέρες από την υποβολή πλήρους φακέλου, ενώ σε περίπτωση θετικής κρίσης θα εκδίδεται η σχετική πράξη εγγραφής. Εάν μια αίτηση απορριφθεί, ο ενδιαφερόμενος θα έχει δικαίωμα διοικητικής προσφυγής εντός δέκα ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης, με τη Διοικούσα Επιτροπή να υποχρεούται να αποφανθεί εντός 30 ημερών.
Οι εγγεγραμμένοι μηχανικοί θα πρέπει επίσης να γνωστοποιούν οποιαδήποτε μεταβολή των στοιχείων τους ή των προϋποθέσεων συμμετοχής μέσα σε πέντε ημέρες. Με τη συγκρότηση του Μητρώου, το ΤΕΕ αποκτά ένα οργανωμένο σύστημα αξιοποίησης εξειδικευμένου τεχνικού δυναμικού για έργα στρατηγικής σημασίας. Το κατά πόσο ο νέος μηχανισμός θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των κατασκευών θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από την εφαρμογή των κριτηρίων επιλογής, τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των επιβλεπόντων και τον τρόπο με τον οποίο θα ενσωματωθεί στις υφιστάμενες διαδικασίες διοίκησης και ελέγχου των έργων.
Περισσότερες ειδήσεις
Κων. Μακέδος (ΤΜΕΔΕ): AI και ψηφιακά εργαλεία αλλάζουν το επάγγελμα του μηχανικού
Βαλίτσα και… φύγαμε: Οι 10 προορισμοί που κλείνουν οι ταξιδιώτες την τελευταία στιγμή
