Πρόθυμοι να αντικαταστήσουν τους επαναλαμβανόμενους ελέγχους διαβατηρίων με βιομετρική ταυτοποίηση και να χρησιμοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη για τον σχεδιασμό των ταξιδιών τους εμφανίζονται ολοένα περισσότεροι επιβάτες αεροπορικών εταιρειών. Την ίδια στιγμή, όμως, οι πολύπλοκες διαδικασίες εισόδου σε ξένες χώρες εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο, αποθαρρύνοντας εκατομμύρια δυνητικούς ταξιδιώτες.
Αυτή την αντίφαση αναδεικνύει η Παγκόσμια Έρευνα Επιβατών 2026 (Global Passenger Survey) της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA), σύμφωνα με την οποία το 84% ενδιαφέρεται να χρησιμοποιεί ψηφιακό διαβατήριο για την ηλεκτρονική διαδικασία check-in, σχεδόν ένας στους δύο (49%) έχει ήδη αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη για τον προγραμματισμό ταξιδιού, ενώ το 43% δηλώνει ότι οι απαιτήσεις εισόδου το έχουν αποτρέψει από την επίσκεψη σε κάποιον προορισμό.
Η έρευνα, η οποία βασίζεται σε περισσότερες από 10.000 απαντήσεις από περισσότερες από 200 χώρες, καταγράφει τη σταδιακή μετάβαση σε ένα περισσότερο ψηφιοποιημένο μοντέλο αεροπορικών μετακινήσεων, αλλά και τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των γεωγραφικών περιοχών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για την Ευρώπη, όπου η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών παραμένει χαμηλότερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ η ικανοποίηση των επιβατών από την αεροπορική ταξιδιωτική εμπειρία είναι η χαμηλότερη μεταξύ των περιφερειών που εξετάστηκαν.
Η χρήση βιομετρικών συστημάτων ταυτοποίησης, όπως η αναγνώριση προσώπου, κερδίζει συνεχώς έδαφος στα αεροδρόμια, περιορίζοντας την ανάγκη επανειλημμένης επίδειξης ταξιδιωτικών εγγράφων.
Σύμφωνα με την IATA, το 58% των επιβατών χρησιμοποίησε κάποια βιομετρική διαδικασία κατά τη διάρκεια αεροπορικού ταξιδιού το προηγούμενο δωδεκάμηνο, έναντι 50% το 2025. Η αύξηση φτάνει τις 24 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2022, αποτυπώνοντας την ταχεία εξάπλωση της συγκεκριμένης τεχνολογίας.
Ακόμη υψηλότερη είναι η αποδοχή της από όσους έχουν ήδη σχετική εμπειρία, καθώς το 87% δηλώνει ικανοποιημένο, έναντι 86% την προηγούμενη χρονιά.
Παράλληλα, το 78% των ταξιδιωτών εμφανίζεται διατεθειμένο να μοιραστεί τα βιομετρικά του δεδομένα, εφόσον αυτό του επιτρέπει να περνά από τα σημεία ελέγχου χωρίς να επιδεικνύει κάθε φορά διαβατήριο ή κάρτα επιβίβασης. Από αυτούς, το 75% θα προτιμούσε μία και μοναδική αρχική καταχώριση, ώστε να αναγνωρίζεται αυτόματα σε διαφορετικά στάδια της διαδρομής μέσα στο αεροδρόμιο.
Η αυξανόμενη αποδοχή, ωστόσο, δεν εξαλείφει τις επιφυλάξεις για την προστασία των προσωπικών πληροφοριών. Το 59% ανησυχεί για πιθανές παραβιάσεις δεδομένων, το 49% για την κοινοποίησή τους σε άλλους οργανισμούς και το 41% για την έλλειψη σαφούς ενημέρωσης σχετικά με τον τρόπο διαχείρισής τους.
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η δυνατότητα χρήσης ψηφιακού διαβατηρίου, με τους επιβάτες να αναζητούν λύσεις που θα περιορίζουν τη γραφειοκρατία πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Ειδικότερα, το 84% ενδιαφέρεται να χρησιμοποιεί ψηφιακό διαβατήριο στο ηλεκτρονικό check-in, αντί να χρειάζεται να καταχωρίζει τα στοιχεία του φυσικού εγγράφου.
Επιπλέον, το 82% θα ήταν πρόθυμο να κοινοποιεί το ψηφιακό διαβατήριό του στην αεροπορική εταιρεία μετά την πληρωμή της κράτησης, εφόσον αυτό διευκόλυνε την παροχή εξατομικευμένων υπηρεσιών, όπως η ενημέρωση για τις απαιτήσεις θεώρησης εισόδου.
Το ίδιο ποσοστό, 82%, ενδιαφέρεται για μια ολοκληρωμένη λύση μέσω κινητού τηλεφώνου, η οποία θα συνδυάζει ψηφιακό πορτοφόλι, διαβατήριο και κάρτες επιβράβευσης, καλύπτοντας την κράτηση, την πληρωμή και τις διαδικασίες αναχώρησης και άφιξης.
Πάντως, η ευρεία εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου προϋποθέτει κοινά διεθνή πρότυπα και αμοιβαία αναγνώριση των ψηφιακών ταξιδιωτικών εγγράφων από τις κυβερνήσεις.
Όπως επισημαίνει ο Nick Careen, ανώτερος αντιπρόεδρος της IATA για θέματα επιχειρησιακής λειτουργίας, ασφάλειας πτήσεων και προστασίας, η καθιέρωση των βιομετρικών διαδικασιών στις διεθνείς μετακινήσεις εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συμφωνία των κρατών σε ένα κοινό πλαίσιο έκδοσης και αποδοχής ασφαλών ψηφιακών ταξιδιωτικών πιστοποιητικών.
Σημαντική θέση στον προγραμματισμό των αεροπορικών ταξιδιών αποκτά και η τεχνητή νοημοσύνη, με το 49% των ερωτηθέντων να δηλώνει ότι έχει ήδη χρησιμοποιήσει σχετικά εργαλεία για την οργάνωση κάποιας μετακίνησης.
Η συχνότερη χρήση αφορά την αναζήτηση πτήσεων προς συγκεκριμένο προορισμό (21%), ενώ το 19% αξιοποιεί την τεχνολογία για τον εντοπισμό οικονομικότερων εισιτηρίων και το 17% για την ανακάλυψη νέων ταξιδιωτικών προορισμών.
Τα ποσοστά αυτά υποδηλώνουν ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης εντάσσονται πλέον σε διαφορετικά στάδια της ταξιδιωτικής αναζήτησης, από την αρχική επιλογή προορισμού μέχρι τη σύγκριση τιμών.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες απαιτήσεις και για τις αεροπορικές εταιρείες. Σύμφωνα με τον Nick Careen, οι αερομεταφορείς χρειάζεται όχι μόνο να εξασφαλίσουν ότι οι υπηρεσίες τους εμφανίζονται στις απαντήσεις των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και να αναπτύξουν λειτουργικές συνδέσεις που θα επιτρέπουν τη μετατροπή μιας συνομιλίας με την τεχνητή νοημοσύνη σε πραγματική κράτηση εισιτηρίου.
Παρά την πρόοδο στην ψηφιοποίηση, οι διαδικασίες εισόδου σε μια χώρα εξελίσσονται σε ολοένα σημαντικότερο παράγοντα για την επιλογή ταξιδιωτικού προορισμού.
Το 43% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι έχει αποθαρρυνθεί από την επίσκεψη σε κάποια χώρα εξαιτίας των απαιτήσεων εισόδου, ποσοστό αυξημένο κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 33% του 2025.
Μεταξύ όσων αποθαρρύνθηκαν από τις συγκεκριμένες διαδικασίες, το 53% αποδίδει την απόφασή του στην πολυπλοκότητα των απαιτήσεων, ενώ το 17% αναφέρει ζητήματα ιδιωτικότητας και άλλο 17% το οικονομικό κόστος.
Οι επιβάτες εμφανίζονται, παράλληλα, ιδιαίτερα θετικοί στην ηλεκτρονική διεκπεραίωση των σχετικών διαδικασιών.
Το 86% δηλώνει πιθανό να υποβάλει ψηφιακά τα απαιτούμενα στοιχεία πριν από την αναχώρηση, προκειμένου να επιταχυνθεί ο έλεγχος, έναντι 83% το 2025. Επιπλέον, το 45% θα προτιμούσε να ολοκληρώνει τις διαδικασίες μετανάστευσης πριν φτάσει στο αεροδρόμιο, από 41% πέρυσι.
Όσον αφορά τις θεωρήσεις εισόδου, το 60% προτιμά την ηλεκτρονική αίτηση για βίζα, ενώ μόλις το 25% επιλέγει τη φυσική παρουσία σε προξενείο ή πρεσβεία.
Η IATA επισημαίνει ότι περισσότερες από 100 χώρες εκδίδουν ηλεκτρονικές θεωρήσεις εισόδου, χωρίς όμως να εφαρμόζονται επαρκώς εναρμονισμένα πρότυπα επαλήθευσής τους. Η έλλειψη ομοιομορφίας δυσκολεύει τον έλεγχο των εγγράφων από τις αεροπορικές εταιρείες και περιορίζει τα οφέλη της ψηφιοποίησης.
Ξεχωριστός αποτρεπτικός παράγοντας παραμένουν και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις. Μεταξύ όσων απέφυγαν κάποιον προορισμό για αυτόν τον λόγο, το 72% επικαλείται την προσωπική ασφάλεια, ενώ το 13% την αβεβαιότητα σχετικά με τη δυνατότητα πραγματοποίησης του ταξιδιού.
Η Ευρώπη παρουσιάζει μία από τις πλέον χαρακτηριστικές αποκλίσεις από τις παγκόσμιες τάσεις, καθώς οι επιβάτες εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί απέναντι στις νέες ψηφιακές λύσεις και λιγότερο ικανοποιημένοι από τη συνολική αεροπορική ταξιδιωτική εμπειρία.
Η συνολική ικανοποίηση διαμορφώνεται στο 84%, έναντι 87% παγκοσμίως, καταγράφοντας μάλιστα μείωση κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το 2025. Πρόκειται για τη χαμηλότερη επίδοση μεταξύ των έξι γεωγραφικών περιφερειών της έρευνας.
Στην υιοθέτηση των βιομετρικών διαδικασιών, η Ευρώπη περιορίζεται στο 47%, έναντι 58% παγκοσμίως και 63% στη Βόρεια Αμερική.
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και στην τεχνητή νοημοσύνη: μόλις το 35% των Ευρωπαίων επιβατών έχει χρησιμοποιήσει σχετικά εργαλεία για τον προγραμματισμό ταξιδιού, έναντι 49% παγκοσμίως και 72% στη Μέση Ανατολή.
Η προθυμία κοινοποίησης βιομετρικών δεδομένων διαμορφώνεται στο 70% στην Ευρώπη, έναντι 78% διεθνώς, ενώ το ενδιαφέρον για ψηφιακό διαβατήριο στο ηλεκτρονικό check-in φτάνει το 79%, έναντι 84% παγκοσμίως.
Αντίθετα, στη Μέση Ανατολή καταγράφεται η υψηλότερη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για ταξιδιωτικό σχεδιασμό (72%), καθώς και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για ψηφιακά διαβατήρια (91%).
Η Βόρεια Αμερική προηγείται στην πραγματική χρήση βιομετρικών συστημάτων (63%), ενώ η Ασία και ο Ειρηνικός και η Μέση Ανατολή καταγράφουν την υψηλότερη συνολική ικανοποίηση από τα αεροπορικά ταξίδια, με 90% αντίστοιχα.
Τέλος, η Αφρική εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό επιβατών που έχουν αποθαρρυνθεί από απαιτήσεις εισόδου (52%), αναδεικνύοντας τις μεγάλες περιφερειακές διαφορές ως προς την ευκολία πραγματοποίησης διεθνών μετακινήσεων.
Τα ευρήματα της IATA δείχνουν ότι, παρά την αυξανόμενη εξοικείωση των επιβατών με τα ψηφιακά εργαλεία, η περαιτέρω απλοποίηση των αεροπορικών ταξιδιών δεν εξαρτάται μόνο από τις τεχνολογικές επενδύσεις των αεροπορικών εταιρειών και των αεροδρομίων, αλλά και από τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την απλοποίηση των κρατικών διαδικασιών εισόδου.
Περισσότερες ειδήσεις
Ταξίδια τον Νοέμβριο: Οι ευρωπαϊκοί προορισμοί που έχουν λόγο να μπουν στη λίστα σας
