Καθαρές ζημιές ύψους 3,82 δισ. ευρώ αναμένεται να καταγράψουν το 2026 οι αραβικές αεροπορικές εταιρείες, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή, η εκτίναξη του κόστους καυσίμων και οι επιχειρησιακές αναταράξεις επιβαρύνουν τα οικονομικά τους αποτελέσματα. Την ίδια στιγμή, οι αερομεταφορείς της περιοχής εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις για την προτεινόμενη επέκταση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπουν τα σχέδια ενίσχυσης των αεροπορικών συνδέσεων με την Ευρώπη, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Euronews.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Οργανισμού Αραβικών Αερομεταφορέων (AACO), που παρουσιάστηκε στην 59η Γενική Συνέλευση στη Ντόχα, οι 39 αεροπορικές εταιρείες του οργανισμού, μεταξύ των οποίων οι Qatar Airways, Emirates, Etihad Airways και Gulf Air, αναμένεται να εμφανίσουν συνολικές καθαρές ζημιές 4,3 δισ. δολαρίων (3,82 δισ. ευρώ), ενώ η διακίνηση αεροπορικού φορτίου προβλέπεται να μειωθεί κατά 5,2%.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα καθαρά κέρδη της αεροπορικής βιομηχανίας εκτιμάται ότι θα περιοριστούν στα 23 δισ. δολάρια (20,5 δισ. ευρώ), στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 ετών, εξαιρουμένης της περιόδου της πανδημίας και των άμεσων συνεπειών της.
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι επιδόσεις των εταιρειών διαφοροποιούνται σημαντικά, ανάλογα με τη γεωγραφική θέση των αεροπορικών τους κόμβων και την έκθεσή τους σε περιοχές που επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις
Παρά τις δυσμενείς συνθήκες, ο παγκόσμιος κλάδος αναμένεται να παραμείνει κερδοφόρος το 2026, αν και με σημαντικά περιορισμένα περιθώρια.
Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η συμμετοχή των καυσίμων στο λειτουργικό κόστος, η οποία προβλέπεται να φτάσει το 31,4% για την παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία και το 37,3% για τα μέλη της AACO, έναντι 25,4% και 27,9% αντίστοιχα το 2025.
Η αύξηση των ενεργειακών δαπανών, σε συνδυασμό με τις διαταραχές στις πτήσεις και τις μεταβολές των οικονομικών συνθηκών, περιορίζει περαιτέρω την κερδοφορία των εταιρειών
Σημαντικό μέρος των συζητήσεων στη Ντόχα απασχόλησε η προτεινόμενη επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS).
Η AACO υιοθέτησε ψήφισμα με το οποίο αντιτίθεται στην πρόταση να υπαχθούν στο σύστημα, από το 2029, πτήσεις που αναχωρούν από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και προσγειώνονται σε τρίτες χώρες εντός ακτίνας 5.000 χιλιομέτρων από τη Φρανκφούρτη.
Ο γενικός γραμματέας της AACO, Abdul Wahab Teffaha, δήλωσε στο Euronews ότι η προτεινόμενη ρύθμιση εγείρει ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, χαρακτηρίζοντάς την εξωεδαφική παρέμβαση που έρχεται σε αντίθεση με τη Σύμβαση του Σικάγου για τη Διεθνή Πολιτική Αεροπορία. Σύμφωνα με τον ίδιο, η γεωγραφική εμβέλεια της πρότασης περιλαμβάνει χώρες από την Τουρκία και το Ιράκ έως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Σουδάν, την Αίγυπτο και το Μαρόκο.
Παράλληλα, προειδοποίησε για τον κίνδυνο διπλής οικονομικής επιβάρυνσης των αεροπορικών εταιρειών, καθώς ήδη εφαρμόζεται το διεθνές σύστημα αντιστάθμισης εκπομπών CORSIA. Εάν οι δύο μηχανισμοί δεν αναγνωρίζουν αμοιβαία τις σχετικές επιβαρύνσεις, οι αερομεταφορείς ενδέχεται να υποχρεωθούν σε πρόσθετες πληρωμές για τις ίδιες εκπομπές.
Παρά τις οικονομικές πιέσεις και τις κανονιστικές διαφωνίες, οι μεγάλες αεροπορικές εταιρείες της Μέσης Ανατολής εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την ευρωπαϊκή αγορά ως βασικό πυλώνα της στρατηγικής τους.
Ο Sheikh Jassim Fahad Al-Thani, αντιπρόεδρος Αεροπολιτικών και Εταιρικών Υποθέσεων της Qatar Airways, υπογράμμισε τη σημασία της Ευρώπης για την εταιρεία, επισημαίνοντας ότι η αύξηση των πτήσεων προς αεροδρόμια όπως το Heathrow του Λονδίνου και η Φρανκφούρτη θα προσφέρει περισσότερες επιλογές στους επιβάτες και καλύτερες ανταποκρίσεις μέσω Ντόχας. Παράλληλα, η εταιρεία σχεδιάζει ενίσχυση των δρομολογίων προς προορισμούς στην Ασία, την Αφρική και την Αυστραλία.
Αντίστοιχη στρατηγική ακολουθεί η Emirates, η οποία εγκαινίασε τον Οκτώβριο καθημερινή σύνδεση με το Ελσίνκι, επεκτείνοντας την παρουσία της στη Βόρεια Ευρώπη, όπου ήδη εξυπηρετεί την Κοπεγχάγη, το Όσλο και τη Στοκχόλμη. Ο αναπληρωτής πρόεδρος και εμπορικός διευθυντής της Emirates, Adnan Kazim, ανέφερε ότι η περαιτέρω ανάπτυξη παραμένει κεντρικός στόχος, με έμφαση τόσο στην είσοδο σε νέες αγορές όσο και στη συνεργασία με ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες.
Οι διακυμάνσεις των τιμών καυσίμων και η περιφερειακή αβεβαιότητα δεν έχουν ανατρέψει το επενδυτικό πρόγραμμα της Emirates, η οποία συνεχίζει την αναβάθμιση του στόλου της με επενδύσεις ύψους 7 δισ. δολαρίων (6,2 δισ. ευρώ).
Στη Γενική Συνέλευση, την οποία φιλοξένησε η Qatar Airways με τη συμμετοχή περισσότερων από 200 στελεχών και εκπροσώπων της αεροπορικής βιομηχανίας, ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, Hamad Al-Khater, επισήμανε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των αραβικών αερομεταφορέων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ο κλάδος υποστηρίζει περίπου 4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στη Μέση Ανατολή και συνεισφέρει 290 δισ. δολάρια (258 δισ. ευρώ) στην περιφερειακή οικονομία, με την οικονομική αυτή συμβολή να προβλέπεται ότι θα αυξηθεί στα 730 δισ. δολάρια (649,9 δισ. ευρώ) έως το 2043.
Στο περιθώριο της διοργάνωσης υπογράφηκε επίσης μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ AACO και SITA, προκειμένου οι εταιρείες-μέλη να αποκτήσουν πρόσβαση στο σύστημα WorldTracer Bag Mate, το οποίο συμβάλλει στη διαχείριση και τον εντοπισμό αποσκευών.
Την ίδια στιγμή, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει καταστήσει ακόμη σημαντικότερη τη συνεχή αξιολόγηση κινδύνων για την ασφάλεια των πτήσεων.
Ο Hany Bakr, ανώτατο στέλεχος της MedAire για θέματα αεροπορικής και ναυτιλιακής ασφάλειας, σημείωσε ότι οι άμεσες απειλές στην περιοχή επηρεάζουν τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των εταιρειών, αυξάνοντας την ανάγκη αξιοποίησης πληροφοριών και αξιολογήσεων ασφαλείας σε πραγματικό χρόνο.
Όπως επισήμανε, οι αεροπορικές εταιρείες συνεχίζουν να ενισχύουν την επιχειρησιακή τους ανθεκτικότητα, προκειμένου να διατηρούν ασφαλείς τις μετακινήσεις των επιβατών, παρά τις εξελίξεις που βρίσκονται εκτός του ελέγχου τους.
