Ένα ακόμη «δρόμο» μεταφοράς αμερικάνικου LNG προς τα Βαλκάνια, τη νότια και την κεντρική Ευρώπη, πέραν του Κάθετου Διαδρόμου, επιχειρούν να δημιουργήσουν οι ΗΠΑ στην Κροατία.
Σε μια προσπάθεια να εμβαθύνει τους δεσμούς με τις χώρες των Βαλκανίων, η Ουάσιγκτον προωθεί συμφωνίες αξίες δισεκατομμυρίων δολαρίων σε έργα ενέργειας και Τεχνητής Νοημοσύνης έχοντας ως κεντρικό στόχο την αντικατάσταση του ρωσικού αερίου με αμερικάνικο LNG, ιδιαίτερα από το 2028, οπότε και τίθεται σε ισχύ η πλήρης απαγόρευση της εισαγωγής ρωσικού αερίου στην ΕΕ.
Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής αμερικανικές εταιρίες υπογράφουν συμφωνίες δισεκατομμυρίων δολαρίων στο περιθώριο του Οικονομικού Φόρουμ των «Τριών Θαλασσών» που πραγματοποιείται στην Κροατία και στο οποίο η Ελλάδα εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου.
Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής υπεγράφη στα Τίρανα, συμφωνία διάρκειας 20 ετών και ύψους 6 δισ. δολαρίων μεταξύ της αμερικανικής Venture Global (VG.N) και της Aktor LNG USA για την εξαγωγή LNG στην Αλβανία. Τη συμφωνία ανακοίνωσε με ανάρτηση της στο Χ η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλυ Γκιλφόιλ δηλώνοντας ότι «η δέσμευση αυτή ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια – και την εθνική ασφάλεια – σε ολόκληρη την περιοχή».
Η συμφωνία αυτή έρχεται σε συνέχεια της συμφωνίας που είχε υπογραφεί πέρυσι στην Ελλάδα μεταξύ της αμερικανικής Venture Global και της Atlantic See, της κοινής εταιρίας που έχουν συστήσει η ΔΕΠΑ Εμπορίας και η Aktor για τη εξαγωγή αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας στη ΝΑ Ευρώπη ως την Ουκρανία.
Η συμφωνία της Αλβανίας ανακοινώθηκε σε μία στιγμή που ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ επιβεβαίωσε, κατά την ομιλία του στο συνέδριο της Κροατίας, την υποστήριξη των ΗΠΑ για μια συμφωνία μεταξύ της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης και της Κροατίας, που αφορά στην κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου που θα μεταφέρει αμερικανικό LNG από τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου αερίου που βρίσκεται στο κροατικό νησί Krk προς τη Βοσνία.
«Ο Πρόεδρος Τραμπ ανοίγει μια νέα εποχή συνεργασίας με τη νότια, κεντρική και ανατολική Ευρώπη», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο των εργασιών του συνεδρίου στο Ντουμπρόβνικ.
Ο αγωγός μεταφοράς αερίου Κροατίας – Βοσνίας που στοχεύει άμεσα στη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού της Βοσνίας, θα χρηματοδοτηθεί και θα καθοδηγηθεί από την αμερικανική εταιρεία AAFS Infrastructure and Energy LLC, την οποίο διευθύνει ο Jesse Binnall, πρώην δικηγόρος του Τραμπ, και ο Joseph Flynn, αδελφός του πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, Michael Flynn, όπως τουλάχιστον αναφέρει το Reuters.
Παράλληλα η Κροατία και οι ΗΠΑ εξέδωσαν κοινή δήλωση για συνεργασία στη πυρηνική ενέργεια, ενώ η κροατική εταιρεία Rade Koncar και ο αμερικανικός επενδυτικός όμιλος Pantheon Atlas LLC υπέγραψαν επιστολή πρόθεσης συμμετοχής σε ένα έργο ανάπτυξης Τεχνητής Νοημοσύνης και Κέντρου Δεδομένων στην κεντρική Κροατία.
Τα σχέδια προβλέπουν μια εγκατάσταση με ισχύ 1 GW για υπολογιστική ΑΙ και υπηρεσίες cloud. Η κατασκευή αναμένεται να ξεκινήσει το 2027 με στόχο να τεθεί σε λειτουργία της έως το 2029, υπό την επιφύλαξη αδειών και αναβαθμίσεων δικτύου.
Όσο για την ελληνική συμμετοχή ο κ. Παπασταύρου έλαβε μέρος στο φόρουμ ως ομιλητής στο πάνελ «The Adriatic-Ionian Corridor» με ομολόγους του από την κεντρική και ανατολική Ευρώπη και στη συνέχεια μαζί με την υφυπουργό Εξωτερικών, αρμόδια για Πολιτικές Υποθέσεις των ΗΠΑ, κα Άλισον Χούκερ, καθώς και τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου της Ιαπωνίας, κ. Ισιγκούρο Νοριχίκο, συμμετείχε σε κλειστή συζήτηση γεύματος εργασίας του Οικονομικού Φόρουμ με θέμα τη «Στροφή στην Ασία».
Ο κ. Παπασταύρου είχε επίσης κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον κ. Ράιτ. Οι δυο άνδρες συζήτησαν τις τρέχουσες ενεργειακές εξελίξεις στην περιοχή και διεθνώς.
Ακόμα συζητήθηκαν οι θετικές εξελίξεις στον Κάθετο Διάδρομο και η πρόσφατη συμφωνία των Διαχειριστών των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου και της Επιτροπής. Ο Έλληνας υπουργός τόνισε στον ομόλογό του ότι η συμφωνία περιλαμβάνει ένα ενιαίο και διαφανές σύστημα χρεώσεων, περιορίζοντας τις αποκλίσεις μεταξύ αγορών και ενισχύοντας τη λειτουργικότητα του Κάθετου Διαδρόμου ως ενιαίας ενεργειακής διαδρομής.
Ακόμη, για πρώτη φορά, οι Διαχειριστές θα προσφέρουν ένα μεγάλο εύρος επιλογών, από βραχυχρόνια έως και ετήσια προϊόντα, με έναρξη εφαρμογής το έτος φυσικού αερίου 2026 – 2027, γεγονός που αναμένεται να βελτιώσει αισθητά την ευελιξία των χρηστών και να επιτρέψει πιο αποτελεσματικό προγραμματισμό, τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε στρατηγικό επίπεδο. Παράλληλα, προβλέπεται μεταβατική περίοδος έως τον Οκτώβριο του 2026, κατά την οποία θα διατηρηθούν τα υφιστάμενα προϊόντα, υπό την έγκριση των αρμόδιων αρχών. Τα οποία πάντως όπως προκύπτει από τις μέχρι σήμερα δημοπρασίες δεν προσελκύουν ενδιαφέρον.
Από την πλευρά του ο Αμερικανός υπουργός ενημέρωσε τον κ. Παπασταύρου για τις πρωτοβουλίες που λαμβάνουν οι ΗΠΑ για την προώθηση της ενεργειακής συνεργασίας στην περιοχή, με επίκεντρο τον Κάθετο Διάδρομο, καθώς και για την ενίσχυση της πρωτοβουλίας 3+1, αλλά και την ανάγκη για στενότερη στρατηγική συνεργασία στο πλαίσιο του East Med Gas Forum, την προεδρία του οποίου έχει η Ελλάδα την περίοδο αυτή.
Περισσότερες ειδήσεις
