Το «πάγωμα» μέχρι νεοτέρας της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου, γνωστής ως GSI (Great Sea Interconnector) επιβεβαιώνει η απόφαση της γαλλικής Nexans που έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου, να ανακατευθύνει το παραγωγικό δυναμικό της σε άλλες επενδύσεις έως ότου ληφθούν οριστικές αποφάσεις.
Η απόφαση της Nexans ανακοινώθηκε κατά την παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων της εταιρίας, με τη διοίκηση της να δηλώνει ότι έχει ήδη στραφεί σε άλλες παραγγελίες, εγχώριες και διεθνείς ως το 2028.
Όπως είναι γνωστό ο GSI, την υλοποίηση του οποίου έχει αναλάβει ο ΑΔΜΗΕ, έχει παγώσει από το καλοκαίρι του 2024 όταν η Τουρκία παρενέβη στα ανοιχτά της Κάσου εμποδίζοντας τη συνέχιση των γεωμορφολογικών μελετών του βυθού για την πόντιση του καλωδίου. Ακολούθησαν μια σειρά από προβλήματα με κυριότερο τη διαφορετική αντιμετώπιση του έργου από την ελληνική και την κυπριακή κυβέρνηση, κυρίως ως προς την οικονομική βιωσιμότητα του. Τα προβλήματα αυτά οδήγησαν σε παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και η πλέον πρόσφατη απόφαση που ελήφθην από τους εμπλεκόμενος είναι η επαναξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας του καλωδίου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Η τράπεζα εξετάζει εάν το κόστος κατασκευής έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό, που πλέον θεωρείται ότι έχει υπερβεί τα 2 δισ. ευρώ. Τα αποτελέσματα της μελέτης που αναμένονται στο τέλος του χρόνου, θα καθορίσουν τόσο τις τελικές χρηματοδοτικές ανάγκες όσο και τη μορφή της στήριξης που μπορεί να προσφέρει η ΕΤΕπ.
Ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, έχει δηλώσει ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν σημαντικές υπερβάσεις κόστους, η κυπριακή κυβέρνηση θα εξετάσει εναλλακτικά σενάρια χρηματοδότησης, όπως η προσέλκυση νέων ιδιωτών επενδυτών ή η ενίσχυση της συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί επένδυση με αρχικό προϋπολογισμό ύψους 1,9 δισ. ευρώ και προβλέπει την ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο και, σε δεύτερη φάση, με το Ισραήλ μέσω υποβρύχιου καλωδίου στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εγκρίνει επιχορήγηση 657 εκατ. ευρώ για το έργο, το οποίο θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς η Κύπρος παραμένει το μοναδικό κράτος – μέλος της ΕΕ χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με το ευρωπαϊκό σύστημα. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά και συμμετέχει σε συσκέψεις για το έργο.
Πάντως το κόστος της διασύνδεσης παραμένει βασικό σημείο προβληματισμού για τη Λευκωσία, καθώς περίπου το 63% του κατασκευαστικού κόστους προβλέπεται να ανακτηθεί μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την εξεύρεση ενός βιώσιμου χρηματοδοτικού σχήματος πριν ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις.
Αντιδράσεις υπάρχουν επίσης και από επιχειρηματικά συμφέροντα στην Κύπρο, ειδικά ηλεκροπαραγωγούς που δεν έχουν κρύψει την αντίθεσή τους με το έργο του GSI.
Περισσότερες ειδήσεις
