Μια σπάνια κατηγορία κυττάρων του ανοσοποιητικού, η οποία αυξάνεται εντυπωσιακά στους ανθρώπους που ξεπερνούν τα 100 χρόνια ζωής, ενδέχεται να κρύβει νέες απαντήσεις για τη μακροζωία και την υγιή γήρανση.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οσάκα διαπίστωσαν ότι τα κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα CD4, γνωστά ως CD4 CTLs, γίνονται πολύ συχνότερα όσο οι άνθρωποι πλησιάζουν ή ξεπερνούν την ηλικία των 100 ετών. Στους υπεραιωνόβιους, δηλαδή όσους έχουν συμπληρώσει τα 110 έτη, αντιστοιχούν σχεδόν στο ένα πέμπτο των Τ λεμφοκυττάρων που κυκλοφορούν στο αίμα.

Τα συγκεκριμένα κύτταρα ενδέχεται να βοηθούν τον οργανισμό να εντοπίζει και να καταστρέφει καρκινικά, μολυσμένα ή γερασμένα κύτταρα. Η παρουσία τους, ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι αποτρέπει τον καρκίνο ή ότι προκαλεί τη μακροζωία.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports.

Από το 4% στο 17,6% μετά τα 110

Οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα αίματος από 28 Ιάπωνες ενήλικες, οι οποίοι χωρίστηκαν σε τρεις ηλικιακές ομάδες:

• Οκτώ άτομα ηλικίας 70–99 ετών
• Δέκα άτομα ηλικίας 100–109 ετών
• Δέκα υπεραιωνόβιοι ηλικίας 110 ετών και άνω

Συνολικά εξετάστηκαν σε μοριακό επίπεδο περισσότερα από 43.000 Τ λεμφοκύτταρα.

Η μέση αναλογία των κυτταροτοξικών Τ λεμφοκυττάρων CD4 αυξανόταν αισθητά ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα:

• 4% στα άτομα ηλικίας 70–99 ετών
• 9,6% στους αιωνόβιους ηλικίας 100–109 ετών
• 17,6% στους υπεραιωνόβιους άνω των 110 ετών

Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η μεγάλη αύξηση αυτών των κυττάρων πιθανώς αρχίζει γύρω από τα 100 χρόνια. Δεν πρόκειται, πάντως, για αποκλειστικό γνώρισμα των αιωνόβιων, καθώς ένας συμμετέχων κάτω των 100 ετών παρουσίασε τη μεγαλύτερη αναλογία CD4 CTLs σε ολόκληρο το δείγμα.

Τα σπάνια κύτταρα με τη «διπλή αποστολή»

Τα Τ λεμφοκύτταρα χωρίζονται συνήθως σε δύο βασικές κατηγορίες. Ορισμένα συντονίζουν την ανοσολογική απόκριση, ενώ άλλα αναλαμβάνουν να καταστρέψουν μολυσμένα ή καρκινικά κύτταρα.

Τα CD4 CTLs αποτελούν μια ασυνήθιστη ενδιάμεση κατηγορία. Μπορούν τόσο να αναγνωρίζουν μια απειλή όσο και να επιτίθενται άμεσα στα επικίνδυνα κύτταρα.

Η ανάλυση έδειξε ότι στους ανθρώπους πολύ μεγάλης ηλικίας τα συγκεκριμένα κύτταρα δεν αυξάνονται τυχαία. Δημιουργούν μεγάλους κλώνους, δηλαδή ομάδες γενετικά όμοιων κυττάρων που προκύπτουν όταν το ανοσοποιητικό αντιδρά επανειλημμένα σε μια συγκεκριμένη απειλή.

Ο μεγαλύτερος κλώνος αντιστοιχούσε κατά μέσο όρο στο 33,3% των CD4 CTLs κάθε συμμετέχοντος, ενώ σε έναν αιωνόβιο έφθανε το 53,8%. Το εύρημα δείχνει ότι το ανοσοποιητικό των υπεραιωνόβιων δεν παραμένει απλώς ενεργό, αλλά εξακολουθεί να προσαρμόζεται σε επίμονες απειλές ακόμη και σε τόσο προχωρημένη ηλικία.

Πιθανή σύνδεση με την άμυνα απέναντι στον καρκίνο

Ορισμένοι από τους υποδοχείς των κυττάρων παρουσίασαν ομοιότητες με υποδοχείς που έχουν καταγραφεί σε νεότερους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού και του ήπατος.

Κανένας από τους αιωνόβιους και υπεραιωνόβιους της μελέτης δεν είχε διαγνωστεί με αυτές τις μορφές καρκίνου. Οι ερευνητές θεωρούν επομένως πιθανό ορισμένα CD4 CTLs να αναγνωρίζουν καρκινικά χαρακτηριστικά προτού ένας όγκος γίνει κλινικά ανιχνεύσιμος.

Μια δεύτερη πιθανή λειτουργία τους είναι η απομάκρυνση των γερασμένων κυττάρων. Πρόκειται για κύτταρα που έχουν σταματήσει να διαιρούνται, αλλά παραμένουν στον οργανισμό και, όταν συσσωρεύονται, μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονές και βλάβες στους ιστούς.

Όπως επισημαίνει το Πανεπιστήμιο της Οσάκα, η γήρανση του ανοσοποιητικού ενδέχεται να μην αποτελεί μόνο μια πορεία σταδιακής εξασθένησης. Στις ακραίες ηλικίες φαίνεται ότι μπορεί να συνοδεύεται και από επιλεκτική αναδιοργάνωση της άμυνας του οργανισμού.

Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν αιτία και αποτέλεσμα

Η μελέτη βασίστηκε σε μόλις 28 συμμετέχοντες και εξέτασε κύτταρα που κυκλοφορούν στο αίμα, όχι τη συμπεριφορά τους μέσα στους ανθρώπινους ιστούς.

Δεν μπορεί επομένως να αποδείξει ότι τα αυξημένα CD4 CTLs προστατεύουν από τον καρκίνο ή βοηθούν άμεσα έναν άνθρωπο να φθάσει τα 100 ή τα 110 χρόνια. Παραμένει επίσης άγνωστο εάν αποτελούν αιτία της μακροζωίας ή αποτέλεσμα μιας ζωής με διαρκείς ανοσολογικές προκλήσεις.

Το επόμενο βήμα των ερευνητών είναι να εξετάσουν πώς συμπεριφέρονται αυτά τα κύτταρα στους ιστούς και ποιους ακριβώς στόχους αναγνωρίζουν. Η απάντηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση όγκων, επίμονων λοιμώξεων και παθήσεων που συνδέονται με τη γήρανση.

Περισσότερες ειδήσεις

Φάρμακα κατά της παχυσαρκίας: Η ζυγαριά δείχνει λιγότερα κιλά, αλλά δεν εγγυάται καλύτερη ζωή

Ξεχάστε το matcha: Το ube είναι η νέα «εμμονή» στα καφέ και τα ζαχαροπλαστεία

Μένετε μαζί; Ίσως μοιράζεστε και τα… βακτήρια του εντέρου σας – Τι βρήκαν οι επιστήμονες