Η παγκόσμια οικονομία έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική από ό,τι αρχικά αναμενόταν απέναντι στο ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ωστόσο οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) να διατηρεί την πρόβλεψή του για παγκόσμια ανάπτυξη περίπου 3% το 2026.
Οι υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, η ανακοπή της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού και η αύξηση του παγκόσμιου δημόσιου χρέους συνθέτουν ένα εύθραυστο περιβάλλον, σύμφωνα με όσα ανέφερε την Πέμπτη (10/9) η εκπρόσωπος του Ταμείου, Julie Kozack.
Όπως επισήμανε, παρά τους περίπου έξι μήνες πολέμου στη Μέση Ανατολή, η παγκόσμια οικονομία έχει μέχρι στιγμής αντέξει το σοκ καλύτερα από ό,τι φοβόταν το ΔΝΤ. Σε αυτό συνέβαλαν η χρήση αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου από ορισμένες χώρες, η στροφή σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας και τα μέτρα περιορισμού της ζήτησης.
Το ΔΝΤ εξακολουθεί να προβλέπει αύξηση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας κατά 3% το 2026, έναντι μέσου ρυθμού περίπου 3,5% το 2024 και το 2025.
Στην τελευταία επικαιροποίηση του World Economic Outlook τον Ιούλιο, το Ταμείο προέβλεπε παράλληλα επιτάχυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 3,4% το 2027, περιγράφοντας μια σταδιακή ανάκαμψη μετά το πλήγμα που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση.
Η εικόνα, πάντως, διαφέρει σημαντικά μεταξύ των οικονομιών. Οι χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από εισαγωγές ενέργειας και διαθέτουν περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια δέχονται μεγαλύτερη πίεση, ενώ οικονομίες που βρίσκονται στο επίκεντρο του τεχνολογικού επενδυτικού κύκλου εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, δύο αντίθετες δυνάμεις επηρεάζουν σήμερα την παγκόσμια οικονομία: από τη μία το αρνητικό σοκ στην προσφορά λόγω του πολέμου, το οποίο ανεβάζει τις τιμές σε ενέργεια, λιπάσματα, τρόφιμα και άλλα εμπορεύματα, και από την άλλη η ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία στηρίζει τη ζήτηση και την παραγωγικότητα.
Η Julie Kozack προειδοποίησε ότι οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα και ότι το ενεργειακό σοκ από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του.
Ιδιαίτερη πηγή αβεβαιότητας αποτελεί το γεγονός ότι αρκετές χώρες θα χρειαστεί να αναπληρώσουν τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου που χρησιμοποίησαν τους προηγούμενους μήνες, την ώρα που η ενεργειακή ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί καθώς πλησιάζει ο χειμώνας στο βόρειο ημισφαίριο.
Παράλληλα, η διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού που είχε αρχίσει μετά την κρίση κόστους ζωής του 2022 έχει ανακοπεί. Το ΔΝΤ είχε ήδη τον Ιούλιο αναθεωρήσει την πρόβλεψή του για τον παγκόσμιο γενικό πληθωρισμό στο 4,7% για το 2026, σημειώνοντας ότι η μέχρι πρότινος πτωτική πορεία των τιμών είχε ουσιαστικά σταματήσει.
Οι πληθωριστικές προσδοκίες έχουν επίσης αυξηθεί, αν και σύμφωνα με το Ταμείο εξακολουθούν να παραμένουν σχετικά σταθερές σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ένα ακόμη μέτωπο ανησυχίας είναι το δημόσιο χρέος. Σύμφωνα με την Kozack, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος βρίσκεται πλέον κοντά στο 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ, στο υψηλότερο επίπεδο από την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω.
Οι πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες τόσο σε ανεπτυγμένες οικονομίες με υψηλό λόγο χρέους προς ΑΕΠ όσο και σε αναπτυσσόμενες χώρες. Στην Αφρική, σύμφωνα με το ΔΝΤ, εντείνονται προβλήματα ρευστότητας, εν μέρει λόγω της μείωσης της διμερούς οικονομικής βοήθειας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Ταμείο καλεί τις κεντρικές τράπεζες να παραμείνουν προσηλωμένες στη σταθερότητα των τιμών, ενώ συστήνει στις κυβερνήσεις να καταρτίσουν μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής προσαρμογής.
Το ΔΝΤ παρακολουθεί επίσης τις συνέπειες των νέων αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των δευτερογενών κυρώσεων σε επιχειρήσεις τρίτων χωρών που συναλλάσσονται ή συνεργάζονται με την Τεχεράνη.
Περισσότερες ειδήσεις
ΕΚΤ: Νέα αύξηση επιτοκίων στο 2,50% – «Καίει» ο πληθωρισμός λόγω Μέσης Ανατολής
Στο 3,8% ο πληθωρισμός τον φετινό Αύγουστο – Πού σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις
Ελλάδα: Αύξηση καθαρών αποδοχών με… «φρένο» την ακρίβεια την περίοδο 2019-2025
