Σε δεύτερη αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026 προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), αυξάνοντας κατά 25 μονάδες βάσης και τα τρία βασικά επιτόκια, καθώς οι ανατιμήσεις στην ενέργεια και η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διατηρούν τον πληθωρισμό αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%.
Με τη νέα απόφαση, το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων ανεβαίνει στο 2,50%, από 2,25%, ενώ τα επιτόκια των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης διαμορφώνονται σε 2,65% και 2,90% αντίστοιχα. Τα νέα επίπεδα θα ισχύσουν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026.
Πρόκειται για τη δεύτερη αύξηση μέσα στη χρονιά, μετά την αντίστοιχη κίνηση των 25 μονάδων βάσης στις 11 Ιουνίου, όταν το επιτόκιο καταθέσεων είχε αυξηθεί στο 2,25%.
Η ΕΚΤ συνδέει ευθέως τη νέα σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής με τις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, εκτιμώντας ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει σημαντικά πάνω από τον στόχο για παρατεταμένο διάστημα. Το Διοικητικό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι στόχος του είναι η σταθεροποίηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα.
Τα τελευταία στοιχεία ενισχύουν τις ανησυχίες της κεντρικής τράπεζας. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο, ενώ ο πληθωρισμός στην ενέργεια επιταχύνθηκε στο 14,3%, από 10,3%.
Η ΕΚΤ αποδίδει την αύξηση μεταξύ άλλων στα αυξημένα περιθώρια διύλισης στα υγρά καύσιμα και στις υψηλότερες τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων. Αντίθετα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα παρέμεινε στο 1,2%.
Ο πληθωρισμός χωρίς ενέργεια και τρόφιμα υποχώρησε οριακά στο 2,4%, από 2,5% τον Ιούλιο. Ο πληθωρισμός των αγαθών αυξήθηκε από 0,9% σε 1,2%, ενώ στις υπηρεσίες μειώθηκε από 3,3% σε 3%.
Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι μέχρι στιγμής δεν καταγράφεται ουσιαστική αντίδραση των μισθών στο ενεργειακό σοκ. Οι αποδοχές ανά εργαζόμενο αυξήθηκαν κατά 3,3% σε ετήσια βάση το β΄ τρίμηνο, έναντι 3,5% το α΄ τρίμηνο, ενώ η άνοδος του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος επιβραδύνθηκε στο 2,6%.
Στις νέες προβολές των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3% το 2026, στο 2,5% το 2027 και στο 2,1% το 2028.
Για τον πληθωρισμό χωρίς ενέργεια και τρόφιμα, οι προβλέψεις διαμορφώνονται σε 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028. Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Ιουνίου, η εκτίμηση για τον γενικό πληθωρισμό του 2026 παραμένει αμετάβλητη, ενώ εκείνες για το 2027 και το 2028 αναθεωρούνται προς τα πάνω.
Η κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις νεότερες εξελίξεις στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, έχουν ωθήσει ακόμη υψηλότερα την αναμενόμενη πορεία των τιμών ενέργειας.
Ως αποτέλεσμα, ο γενικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα παραμείνει σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2% έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027. Στη συνέχεια, η ενεργειακή συνιστώσα αναμένεται να αποκλιμακωθεί, οδηγώντας τον συνολικό πληθωρισμό κοντά στον στόχο προς το τέλος του 2027.
Παράλληλα, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι όσο περισσότερο οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να περάσουν οι ανατιμήσεις ευρύτερα στις τιμές και στους μισθούς, μέσω έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων.
Παρά το ενεργειακό σοκ, οι νέες προβλέψεις εμφανίζονται βελτιωμένες για την οικονομική ανάπτυξη της ευρωζώνης.
Η ΕΚΤ αναμένει αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,9% το 2026, 1,4% το 2027 και 1,5% το 2028. Οι προβλέψεις αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω για το 2026 και το 2027, καθώς τον Ιούνιο η κεντρική τράπεζα ανέμενε ανάπτυξη μόλις 0,8% και 1,2% αντίστοιχα. Για το 2028 η πρόβλεψη παραμένει στο 1,5%.
Η αναβάθμιση αποδίδεται κυρίως στη μεγαλύτερη από την αναμενόμενη ανθεκτικότητα της οικονομίας της ευρωζώνης. Σύμφωνα με την Christine Lagarde, η οικονομία παρέμεινε ανθεκτική το β΄ τρίμηνο, παρά τις επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ, με την ανάπτυξη να είναι σχετικά ευρεία τόσο μεταξύ χωρών όσο και μεταξύ κλάδων.
Η μεταποίηση εξακολουθεί να στηρίζεται μεταξύ άλλων στις αυξημένες δημόσιες δαπάνες για άμυνα και υποδομές, ενώ η ανάκαμψη της καταναλωτικής εμπιστοσύνης έχει βοηθήσει και τον τομέα των υπηρεσιών. Η ΕΚΤ επισημαίνει επίσης ότι η δραστηριότητα που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πλέον ορατή στις ψηφιακές υπηρεσίες, στις επιχειρηματικές επενδύσεις και στις εξαγωγές.
Παρά την καλύτερη εικόνα για την ανάπτυξη, η ΕΚΤ χαρακτηρίζει τις προοπτικές ιδιαίτερα αβέβαιες. Οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό παραμένουν ανοδικοί, ενώ για την οικονομική ανάπτυξη είναι καθοδικοί.
Μια νέα διαταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές της ενέργειας ακόμη υψηλότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, πλήττοντας τα πραγματικά εισοδήματα, την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο φυσικό αέριο, οι τιμές του οποίου θα μπορούσαν να αυξηθούν περαιτέρω σε περίπτωση νέων προβλημάτων προσφοράς ή ενός ασυνήθιστα ψυχρού χειμώνα σε συνδυασμό με χαμηλά αποθέματα.
Στους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό περιλαμβάνονται επίσης μια νέα έξαρση των διεθνών εμπορικών εντάσεων, οι δυσκολίες στην προμήθεια κρίσιμων πρώτων υλών, αλλά και ακραία καιρικά φαινόμενα που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περισσότερο τις τιμές των τροφίμων.
Παρά τη δεύτερη αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026, η ΕΚΤ δεν προαναγγέλλει νέο κύκλο αυξήσεων.
Το Διοικητικό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι θα ακολουθήσει προσέγγιση που βασίζεται στα διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει τις αποφάσεις του σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά, χωρίς να δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.
Οι επόμενες αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τις προοπτικές και τους κινδύνους για τον πληθωρισμό, τα νέα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά στοιχεία, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και τον βαθμό μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής στην οικονομία.
Παράλληλα, τα χαρτοφυλάκια του προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και του έκτακτου προγράμματος αγοράς τίτλων λόγω πανδημίας (PEPP) εξακολουθούν να μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από τίτλους που λήγουν.
Η ΕΚΤ διαμηνύει ότι παραμένει έτοιμη να προσαρμόσει όλα τα εργαλεία που διαθέτει προκειμένου να επαναφέρει σταθερά τον πληθωρισμό στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% και να διασφαλίσει την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης.
Περισσότερες ειδήσεις
Στο 3,8% ο πληθωρισμός τον φετινό Αύγουστο – Πού σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις
Ελλάδα: Αύξηση καθαρών αποδοχών με… «φρένο» την ακρίβεια την περίοδο 2019-2025
