Η οικονομική αβεβαιότητα δεν επηρεάζει μόνο το κλίμα στην αγορά, αλλά λειτουργεί ως ουσιαστικό «φρένο» στις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), η οποία εκπονήθηκε με την υποστήριξη της Τράπεζας της Ελλάδος και αναλύει τον τρόπο με τον οποίο η αβεβαιότητα επηρέασε την ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια.
Η μελέτη, με τίτλο «Ο ρόλος της οικονομικής αβεβαιότητας στο κενό επενδύσεων και απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας», καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αύξηση της αβεβαιότητας έχει αρνητικές επιπτώσεις που διαρκούν περισσότερο από έναν χρόνο, ενώ εκτιμά πως έως και το 40% της μείωσης της απασχόλησης την περίοδο 2010-2013 και περίπου το ένα τρίτο του επενδυτικού κενού έναντι της ΕΕ την περίοδο 2009-2015 μπορούν να αποδοθούν σε αυτή.
Σύμφωνα με τη μελέτη, μια απρόσμενη αύξηση της οικονομικής αβεβαιότητας κατά μία τυπική απόκλιση οδηγεί σε άμεση μείωση των επενδύσεων κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ, με τις επιπτώσεις να παραμένουν αισθητές για περίπου δύο χρόνια.
Κατά την πρώτη περίοδο της ελληνικής κρίσης, μεταξύ 2009 και 2015, η αυξημένη αβεβαιότητα εκτιμάται ότι ευθύνεται για περίπου το ένα τρίτο του επενδυτικού κενού της χώρας σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αντίστοιχα, στην αγορά εργασίας, οι επιπτώσεις εμφανίζονται με μικρή χρονική υστέρηση και κορυφώνονται περίπου τρία τρίμηνα μετά την αύξηση της αβεβαιότητας. Η ανάλυση εκτιμά ότι έως το 40% της απώλειας θέσεων εργασίας την περίοδο 2010-2013 συνδέεται με το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατούσε στην οικονομία.
Η έρευνα βασίζεται σε τρεις νέους δείκτες αβεβαιότητας που δημιουργήθηκαν αξιοποιώντας στοιχεία της Έρευνας Οικονομικής Συγκυρίας.
Οι δείκτες αποτυπώνουν:
Η ανάλυση δείχνει ότι η ελληνική οικονομία πέρασε διαδοχικές περιόδους έντονης αβεβαιότητας, οι οποίες συνδέθηκαν με οικονομικές, πολιτικές, χρηματοπιστωτικές αλλά και γεωπολιτικές εξελίξεις.
Οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας δεν είναι ίδιες σε όλους τους κλάδους.
Σύμφωνα με τη μελέτη, Βιομηχανία και Υπηρεσίες εμφανίζουν τη μεγαλύτερη ευαισθησία στις μεταβολές του οικονομικού κλίματος.
Ειδικά για τη Βιομηχανία, η έξαρση της αβεβαιότητας κατά την έναρξη της οικονομικής κρίσης εκτιμάται ότι εξηγεί μείωση επενδύσεων περίπου 500 εκατ. ευρώ μέσα σε δύο χρόνια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της συνολικής πτώσης των επενδύσεων στον κλάδο εκείνη την περίοδο.
Η μελέτη διαπιστώνει επίσης ότι η επίδραση της αβεβαιότητας διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και τις προσδοκίες της διοίκησης.
Οι επιχειρήσεις που διατηρούν αισιόδοξες προσδοκίες εμφανίζονται πιο ανθεκτικές, καθώς η αβεβαιότητα δεν επηρεάζει σημαντικά τις επενδυτικές τους αποφάσεις. Αντίθετα, όταν οι προσδοκίες είναι ουδέτερες ή απαισιόδοξες, οι επενδύσεις περιορίζονται αισθητά.
Παράλληλα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο από τις μεγάλες, τόσο στις αποφάσεις για νέες επενδύσεις όσο και στη διατήρηση της απασχόλησης. Όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ, το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η αβεβαιότητα αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη και τη μεγέθυνση των ΜμΕ, ενώ οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις εμφανίζουν υψηλότερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου.
Το ΙΟΒΕ υπογραμμίζει ότι η συστηματική παρακολούθηση της οικονομικής αβεβαιότητας μέσω νέων δεικτών μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμο εργαλείο τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους φορείς χάραξης οικονομικής πολιτικής.
Η έγκαιρη αποτύπωση της έντασης της αβεβαιότητας μπορεί να βοηθήσει στον καλύτερο σχεδιασμό μέτρων στήριξης, στη μείωση των επιπτώσεων σε περιόδους κρίσεων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας απέναντι σε μελλοντικές διαταραχές.
Περισσότερες ειδήσεις
«Βουνό» η ακρίβεια για το 83% των νοικοκυριών στην Αττική – Απαισιόδοξο το 61% για την οικονομία
Επανέρχονται τα μέτρα στήριξης για αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών στα καύσιμα
Από τα Στενά του Ορμούζ στις… τσέπες των πολιτών – Το σενάριο που «τρομάζει» την Παγκόσμια Τράπεζα
