Η συζήτηση για το στεγαστικό στην Ελλάδα μετατοπίζεται πλέον πέρα από τα ενοίκια, την προσφορά κατοικιών και την οικοδομική δραστηριότητα, αγγίζοντας και τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες μετακινούνται καθημερινά στις πόλεις. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ, η αναβάθμιση και επέκταση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς θεωρείται από την πλειονότητα των συμμετεχόντων κρίσιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους στέγασης.
Ειδικότερα, το 67% των οικονομολόγων που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμά ότι η κατά προτεραιότητα υλοποίηση σημαντικών επενδύσεων στα ΜΜΜ αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, ενώ το 22% διαφωνεί και το 11% τοποθετείται ενδιάμεσα.
Η βασική λογική πίσω από αυτή την προσέγγιση είναι ότι οι καλύτερες συγκοινωνίες διευρύνουν ουσιαστικά τον «χάρτη» των διαθέσιμων κατοικιών. Όταν οι μετακινήσεις γίνονται πιο γρήγορες, αξιόπιστες και οικονομικά προσιτές, περισσότερες περιοχές καθίστανται πρακτικά βιώσιμες για εργασία, εκπαίδευση και καθημερινή ζωή, μειώνοντας έτσι την πίεση για κατοικία αποκλειστικά κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα ή στους βασικούς επιχειρηματικούς άξονες.
Το ΚΕΦΙΜ επισημαίνει ότι το στεγαστικό εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά, ιδιαίτερα για νέους εργαζόμενους, οικογένειες και κατοίκους μεγάλων πόλεων.
Μάλιστα, σύμφωνα με τη μελέτη του οργανισμού με τίτλο «Τιμές κατοικιών και ενοίκια στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση», η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση ενοικίων στην ΕΕ, με άνοδο 10,1%, ενώ η επιβάρυνση της στέγασης ως ποσοστό του μέσου μισθού παραμένει διπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στα επεξηγηματικά τους σχόλια, αρκετά μέλη του πάνελ σημειώνουν ότι οι επενδύσεις σε μέσα σταθερής τροχιάς, όπως μετρό και προαστιακός, αλλά και η συνολική αναβάθμιση των δημόσιων συγκοινωνιών, μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά τη γεωγραφία της κατοικίας στις μεγάλες πόλεις.
Η λογική είναι απλή: όταν κάποιος μπορεί να φτάσει αξιόπιστα και γρήγορα στον χώρο εργασίας του από μία πιο απομακρυσμένη περιοχή, τότε αυξάνονται οι διαθέσιμες επιλογές κατοικίας και περιορίζεται η υπερσυγκέντρωση ζήτησης σε συγκεκριμένες περιοχές.
Παράλληλα, οικονομολόγοι που συμμετείχαν στην έρευνα ξεκαθαρίζουν ότι οι μεταφορές από μόνες τους δεν επαρκούν για να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση.
Όπως επισημαίνουν, απαιτείται συνδυασμός πολιτικών που θα αυξάνουν την προσφορά κατοικιών, θα περιορίζουν τα αντικίνητρα για τη μακροχρόνια μίσθωση, θα διευκολύνουν την αξιοποίηση κενών ακινήτων και θα ενισχύουν την οικοδομική δραστηριότητα σε περιοχές με πραγματική ζήτηση.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση που ανοίγει το Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων αναδεικνύει όλο και περισσότερο τη στενή σχέση μεταξύ πολεοδομίας, μεταφορών και αγοράς κατοικίας — μια σύνδεση που ήδη αποτελεί βασικό στοιχείο αστικής πολιτικής σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις.
