Νέο ορόσημο στα μέσα του 2027 αποκτά ο διαγωνισμός για το Κυβερνητικό Πάρκο «Ανδρέας Λεντάκης» στο ακίνητο της πρώην ΠΥΡΚΑΛ, καθώς τότε τοποθετείται πλέον η επιλογή του αναδόχου για το μεγάλο έργο ΣΔΙΤ των 421 εκατ. ευρώ στον Υμηττό. Νωρίτερα, έως το τέλος Νοεμβρίου 2026, τα επιχειρηματικά σχήματα που βρίσκονται στη δεύτερη φάση της διαδικασίας καλούνται να παρουσιάσουν τις προτάσεις τους, ανοίγοντας τον δρόμο για την τελική αξιολόγηση.
Το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα έδωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, επαναφέροντας στο προσκήνιο ένα έργο που φιλοδοξεί να αλλάξει τον χάρτη στέγασης της κεντρικής διοίκησης στην Αθήνα, αλλά ταυτόχρονα έχει βρεθεί αντιμέτωπο με πολεοδομικές ανατροπές, δικαστικές εκκρεμότητες και έντονες αντιδράσεις για τις επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει στην ευρύτερη περιοχή.
Μιλώντας σε συνέδριο, ο υπουργός εμφανίστηκε κατηγορηματικός ως προς την κυβερνητική πρόθεση να προχωρήσει η επένδυση. «Αυτό θα γίνει, το έργο είναι δρομολογημένο», ανέφερε σχετικά με τη μετεγκατάσταση υπουργείων από το κέντρο της πρωτεύουσας.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη δεύτερη φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, έως το τέλος Νοεμβρίου 2026 θα πρέπει να έχουν παρουσιαστεί οι προτάσεις των σχημάτων που συνεχίζουν στον διαγωνισμό, ενώ η επιλογή του τελικού αναδόχου τοποθετείται στα μέσα του 2027.
Η νέα αυτή χρονική στόχευση μετακινεί ουσιαστικά προς τα πίσω τον ορίζοντα που είχε τεθεί σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας, όταν η ολοκλήρωση της αξιολόγησης και η ανάδειξη προτιμητέου επενδυτή τοποθετούνταν έως το τέταρτο τρίμηνο του 2026.
Η διαβούλευση με τους υποψήφιους επενδυτές είχε ολοκληρωθεί στις 18 Σεπτεμβρίου, με επόμενο βήμα την οριστικοποίηση των τευχών και την υποβολή των δεσμευτικών προσφορών. Η πορεία προς τη συμβασιοποίηση, ωστόσο, συνδέεται με ένα ευρύτερο πλέγμα πολεοδομικών, αδειοδοτικών και δικαστικών διαδικασιών, οι οποίες έχουν αποδειχθεί περισσότερο σύνθετες και χρονοβόρες από ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί.
Το ενδιαφέρον του κατασκευαστικού κλάδου για το έργο παραμένει ισχυρό. Στη διαδικασία έχουν συμμετάσχει σχήματα στα οποία βρίσκονται ορισμένοι από τους μεγαλύτερους κατασκευαστικούς και παραχωρησιούχους ομίλους της χώρας.
Μεταξύ των διεκδικητών που είχαν δώσει το «παρών» ήδη από τη διαδικασία εκδήλωσης ενδιαφέροντος τον Οκτώβριο του 2024 βρίσκονται η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η κοινοπραξία Άβαξ – Άκτωρ Παραχωρήσεις και σχήμα υπό την Aktor. Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, το βάρος πέφτει στην οριστικοποίηση των όρων και στις οικονομικές προσφορές που θα κρίνουν την τελική έκβαση της διαδικασίας.
Το Κυβερνητικό Πάρκο προωθείται μέσω Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό περίπου 421 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ και διάρκεια σύμβασης 30 ετών.
Ο ιδιώτης που θα επιλεγεί δεν θα αναλάβει μόνο την κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων. Το αντικείμενο του ΣΔΙΤ περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση, την κατασκευή, τη λειτουργία και τη μακροχρόνια συντήρηση του συγκροτήματος, ενώ μετά τη λήξη της σύμβασης οι υποδομές θα επιστρέψουν στο Δημόσιο.
Στόχος της κυβέρνησης είναι η συγκέντρωση σε έναν ενιαίο διοικητικό πόλο υπηρεσιών που σήμερα στεγάζονται σε διαφορετικά σημεία της Αθήνας. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η μεταφορά αυτή μπορεί να περιορίσει το κόστος στέγασης του Δημοσίου, ενώ ταυτόχρονα θα απελευθερώσει ακίνητα που σήμερα χρησιμοποιούνται από κρατικές υπηρεσίες στο κέντρο της πρωτεύουσας.
Η παρέμβαση αφορά συνολικά έκταση 154 στρεμμάτων της ιστορικής πρώην Ελληνικής Πυριτιδοποιίας και Καλυκοποιίας και δεν περιορίζεται στην ανέγερση ενός συγκροτήματος γραφείων.
Το σχέδιο προβλέπει την κατεδάφιση 66 παλαιών βιομηχανικών κτιρίων που έχουν κριθεί ακατάλληλα για επανάχρηση και παράλληλα την αποκατάσταση 24 διατηρητέων κτιρίων, τα οποία θα ενσωματωθούν στη νέα ανάπτυξη.
Προβλέπεται ακόμη η κατασκευή τεσσάρων νέων κτιρίων, υπόγειων βοηθητικών εγκαταστάσεων και δύο χώρων στάθμευσης συνολικής δυναμικότητας περίπου 2.000 θέσεων.
Στο συγκρότημα σχεδιάζεται να συγκεντρωθούν υπηρεσίες εννέα υπουργείων και άλλων δημόσιων φορέων. Τα κτίρια των υπουργείων και των δημόσιων υπηρεσιών προβλέπεται να καταλαμβάνουν περίπου το 30% της συνολικής έκτασης, ενώ το υπόλοιπο τμήμα θα περιλαμβάνει χώρους πρασίνου, αθλητικές εγκαταστάσεις και κοινωνικές υποδομές, μεταξύ των οποίων και Κέντρο Υγείας.
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αποτελεί και η δημιουργία αστικού πάρκου περίπου 30 στρεμμάτων. Κομβικό τμήμα της παρέμβασης αποτελεί η σύνδεση του νέου διοικητικού πόλου με το δίκτυο του Μετρό.
Ο σχεδιασμός προβλέπει υπόγεια σύνδεση του Κυβερνητικού Πάρκου με τον σταθμό «Δάφνη», μέσω διάβασης μήκους περίπου 400 μέτρων. Η υποδομή προβλέπεται να διαθέτει κυλιόμενους διαδρόμους, αντίστοιχους με εκείνους που χρησιμοποιούνται στα αεροδρόμια, και δυνατότητα εξυπηρέτησης έως 8.000 ατόμων ανά ώρα.
Η συγκεκριμένη σύνδεση θεωρείται κρίσιμη για τη λειτουργία του συγκροτήματος, καθώς η συγκέντρωση χιλιάδων εργαζομένων και επισκεπτών σε έναν νέο διοικητικό πόλο δημιουργεί σημαντικές πρόσθετες μετακινήσεις. Το στοίχημα είναι μεγάλο μέρος αυτών να απορροφηθεί από το Μετρό και να περιοριστεί η επιβάρυνση του οδικού δικτύου της Δάφνης και του Υμηττού.
Πίσω από την εξέλιξη του διαγωνισμού βρίσκεται μία από τις πιο σύνθετες παραμέτρους του έργου, η πολεοδομική του ωρίμανση.
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο αποτελεί κρίσιμο εργαλείο, καθώς μέσω αυτού καθορίζονται οι χρήσεις γης, οι όροι δόμησης και συνολικά οι πολεοδομικές παράμετροι της ανάπτυξης. Πρόκειται για διαδικασία που απαιτεί σημαντικό χρόνο μέχρι την ολοκλήρωση των εγκρίσεων και την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος.
Η πολυπλοκότητα είναι μεγαλύτερη στην περίπτωση της ΠΥΡΚΑΛ, καθώς πρόκειται για συνολική αναδιοργάνωση 154 στρεμμάτων, με συνδυασμό νέων και διατηρητέων κτιρίων, διοικητικών χρήσεων, κοινόχρηστων χώρων, πρασίνου, υποδομών και συγκοινωνιακών συνδέσεων.
Στην ήδη απαιτητική αυτή διαδικασία προστέθηκε η ανατροπή που προκάλεσαν οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα πολεοδομικά κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.
Ο αρχικός σχεδιασμός είχε αξιοποιήσει μπόνους του ΝΟΚ που επέτρεπαν πρόσθετη δόμηση και αυξημένο ύψος κτιρίων. Μετά τις ακυρωτικές αποφάσεις του ανώτατου δικαστηρίου, μέρος των παραδοχών πάνω στις οποίες είχαν στηριχθεί οι μελέτες έπρεπε να επανεξεταστεί. Οι προμελέτες χρειάζεται επομένως να επικαιροποιηθούν ώστε να προσαρμοστούν τόσο στη νομολογία του ΣτΕ όσο και στις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις.
Ο επικεφαλής του μελετητικού ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες», Δημήτρης Σαμαράς, έχει επισημάνει ότι η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της επιτρεπόμενης δόμησης μεταβάλλει χαρακτηριστικά του έργου και δημιουργεί ανάγκη προσαρμογών στις μελέτες.
Η υπόθεση της ΠΥΡΚΑΛ αναδεικνύει έτσι και ένα ευρύτερο ζήτημα για τα μεγάλα δημόσια έργα, τον χρόνο που απαιτείται για την πολεοδομική και αδειοδοτική τους ωρίμανση. Στο τραπέζι έχει τεθεί η ανάγκη έργα που έχουν ενταχθεί στη Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων και έχουν περάσει από τις προβλεπόμενες κυβερνητικές διαδικασίες να μπορούν να ακολουθούν ταχύτερη διαδρομή εγκρίσεων, κατά το πρότυπο των στρατηγικών επενδύσεων.
Ένα ακόμη μέτωπο είναι δικαστικό. Στο Συμβούλιο της Επικρατείας έχουν προσφύγει 48 κάτοικοι της Δάφνης και του Υμηττού, μαζί με δύο τοπικούς φορείς, τον Φιλοζωικό Σύλλογο Εθελοντών Δήμου Δάφνης-Υμηττού και την «Ευπαλίνος ΑΜΚΕ».
Η αίτηση ακύρωσης στρέφεται κατά της περιβαλλοντικής έγκρισης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, με τους προσφεύγοντες να θέτουν ζητήματα που αφορούν την περιβαλλοντική αξιολόγηση, τη συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τις επιπτώσεις που εκτιμούν ότι θα έχει η ανάπτυξη στην περιοχή.
Η υπόθεση συζητήθηκε στο ΣτΕ τον Μάρτιο του 2026 και αναμένεται η έκδοση της απόφασης, η οποία αποτελεί μία από τις σημαντικές εκκρεμότητες που συνοδεύουν το έργο.
Το σχέδιο έχει προκαλέσει παράλληλα αντιδράσεις σε επιστημονικό και αυτοδιοικητικό επίπεδο.
Η Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έχει οργανώσει ειδική επιστημονική συζήτηση για την αξιολόγηση των πολεοδομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων της παρέμβασης, με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, των καθηγητών Γιάννη Πολύζου, Νίκου Μπελαβίλα και Κωνσταντίνου Σερράου.
Οι προβληματισμοί που έχουν διατυπωθεί επικεντρώνονται στην πρόσθετη κυκλοφοριακή επιβάρυνση, στην πυκνότητα της ανάπτυξης, στις ανάγκες για περισσότερο πράσινο, αλλά και στις συνέπειες που μπορεί να έχει για το κέντρο της Αθήνας η απομάκρυνση μεγάλου αριθμού δημόσιων υπηρεσιών.
Αντιρρήσεις έχουν εκφράσει επίσης δημοτικές παρατάξεις της Δάφνης-Υμηττού, ο Δήμος Βύρωνα και τοπικοί σύλλογοι. Ο Εμπορικός Σύλλογος Δάφνης – Υμηττού έχει προειδοποιήσει για σημαντική αύξηση των καθημερινών μετακινήσεων, ενώ μερίδα κατοίκων ζητά η έκταση να αξιοποιηθεί ως μητροπολιτικός χώρος πρασίνου, πολιτισμού και αθλητισμού.
Το νέο χρονοδιάγραμμα βάζει πλέον έναν σαφέστερο χρονικό στόχο στη διαγωνιστική διαδικασία. Το τέλος Νοεμβρίου αποτελεί το αμέσως επόμενο ορόσημο και τα μέσα του 2027 τον νέο ορίζοντα για την επιλογή αναδόχου. Μέχρι τότε, όμως, παράλληλα με τον διαγωνισμό θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν κρίσιμες παράμετροι του πολεοδομικού σχεδιασμού και του δικαστικού μετώπου, που θα καθορίσουν τελικά τον δρόμο από την ανάθεση έως την έναρξη της κατασκευής.
Περισσότερες ειδήσεις
Νέα εργαλεία συνολικού προϋπολογισμού 5,4 εκατ. ευρώ στη διάθεση των Επιμελητηρίων της Αττικής
