Νέα κινητικότητα καταγράφεται γύρω από την επέκταση της Λεωφόρου Κύμης, χωρίς ωστόσο οι τελευταίες εξελίξεις να φαίνεται ότι αρκούν για να ξεμπλοκάρουν ένα από τα σημαντικότερα οδικά έργα της Αττικής.
Παρά το γεγονός ότι το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών συνεχίζει τις ενέργειες ωρίμανσης, το έργο εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με δύο μεγάλες εκκρεμότητες, την αναμενόμενη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και, κυρίως, την εξασφάλιση χρηματοδότησης. Στο τραπέζι παραμένει έτσι ως πιθανή διέξοδος η υλοποίησή του μέσω της νέας παραχώρησης της Αττικής Οδού, ενδεχομένως με ένα μοντέλο αυτοχρηματοδότησης και αντίστοιχη προσαρμογή της σύμβασης.
Η τελευταία εξέλιξη ήρθε χθες (9/9), όταν η Διεύθυνση Οδικών Υποδομών του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προχώρησε σε ανάθεση καθηκόντων επίβλεψης για τη σύμβαση τεχνικού συμβούλου που αφορά τη σύνταξη, επικαιροποίηση και συμπλήρωση των κτηματολογίων, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες ωρίμανσης της επέκτασης της Λεωφόρου Κύμης από την Αττική Οδό έως τον κόμβο Καλυφτάκη στην ΠΑΘΕ.
Η απόφαση δείχνει ότι ο διοικητικός μηχανισμός γύρω από το έργο εξακολουθεί να κινείται, δεν πρόκειται όμως για κάποια εξέλιξη που αλλάζει από μόνη της τα δεδομένα. Άλλωστε, η συγκεκριμένη σύμβαση τεχνικού συμβούλου με τη Hydroment έχει υπογραφεί από τις 13 Ιουλίου 2021, έναντι 132.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ, και αφορά την υποβοήθηση των υπηρεσιών στις διαδικασίες των απαλλοτριώσεων και των κτηματολογίων. Η νέα απόφαση αφορά ουσιαστικά την ανάθεση της επίβλεψης σε νέο στέλεχος, μετά την αποχώρηση της προηγούμενης υπαλλήλου και τον θάνατο άλλου στελέχους που αναφέρεται στον σχετικό φάκελο.
Επομένως, οι τελευταίες κινήσεις έχουν περισσότερο χαρακτήρα συνέχισης της τεχνικής και διοικητικής ωρίμανσης παρά σηματοδοτούν επανεκκίνηση του διαγωνισμού. Το γεγονός όμως ότι το υπουργείο εξακολουθεί να προχωρά τις διαδικασίες των απαλλοτριώσεων δείχνει ότι το έργο παραμένει ενεργό στον σχεδιασμό.
Η ιστορία της επέκτασης της Λεωφόρου Κύμης έχει ήδη περάσει από αρκετές περιπέτειες. Το έργο δημοπρατήθηκε το 2022 και ο διαγωνισμός έφτασε μέχρι το άνοιγμα των οικονομικών προσφορών, με επικρατέστερο το σχήμα ΤΕΡΝΑ – ΑΚΤΩΡ. Η διαδικασία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξή της έπαιξε η προσφυγή του δήμου Ηρακλείου στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Ο δήμος δεν ζητά να ακυρωθεί το έργο, αλλά να αλλάξει μέρος του τεχνικού σχεδιασμού του, διεκδικώντας μεγαλύτερη υπογειοποίηση κατά περίπου 330 μέτρα, σύνδεση των οδών Πλαπούτα και Βύρωνος με τη Λεωφόρο Κύμης και δημιουργία πράσινων και κοινόχρηστων χώρων πάνω από το υπογειοποιημένο τμήμα.
Η προσφυγή συζητήθηκε στα τέλη του 2025, ωστόσο η απόφαση του ΣτΕ εξακολουθεί να αναμένεται. Πρόκειται για ένα από τα βασικά κομμάτια του παζλ, καθώς από την ετυμηγορία θα εξαρτηθεί εάν ο υφιστάμενος σχεδιασμός μπορεί να παραμείνει ως έχει ή θα απαιτηθούν αλλαγές που ενδέχεται να επηρεάσουν τόσο το τεχνικό αντικείμενο όσο και το κόστος.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες από την πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης, υπάρχει ακόμη ένας προβληματισμός. Τα κυκλοφοριακά δεδομένα έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με την περίοδο κατά την οποία εκπονήθηκαν οι μελέτες του έργου. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, όταν σχεδιαζόταν η επέκταση η Αττική Οδός δεν λειτουργούσε υπό τις σημερινές συνθήκες κυκλοφοριακής πίεσης. Ως εκ τούτου, τίθεται το ερώτημα εάν απαιτείται επικαιροποίηση ορισμένων μελετών ώστε να ενσωματωθούν τα σημερινά δεδομένα. Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει επίσημη απόφαση ότι το έργο οδηγείται σε νέα μελετητική διαδικασία.
Ακόμη μεγαλύτερος γρίφος είναι η χρηματοδότηση. Ο διαγωνισμός του 2022 είχε προχωρήσει με την αίρεση ότι πριν από την ανακήρυξη αναδόχου θα πρέπει να έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίοι πόροι. Και εκεί βρίσκεται μέχρι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια.
Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 352,3 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ ή 284,3 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, χωρίς να συνυπολογίζεται τυχόν πρόσθετο κόστος που θα μπορούσε να προκύψει εφόσον απαιτηθούν αλλαγές στον σχεδιασμό.
Η αρχική πρόβλεψη ήταν να αξιοποιηθούν πόροι του ΕΣΠΑ 2021-2027. Ωστόσο, η χρηματοδότηση μεγάλων οδικών έργων στην Αττική μέσω ευρωπαϊκών πόρων εμφανίζει σημαντικές δυσκολίες. Έτσι, παρά την ωριμότητα του project και την κυκλοφοριακή αναγκαιότητά του, μέχρι σήμερα δεν έχει διαμορφωθεί ένα σαφές χρηματοδοτικό σχήμα που θα επέτρεπε την ολοκλήρωση του διαγωνισμού.
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο επανέρχεται η συζήτηση για τη νέα σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού.
Μία από τις λύσεις που θα μπορούσαν να δώσουν διέξοδο είναι η ένταξη της επέκτασης της Λεωφόρου Κύμης στη νέα παραχώρηση της Αττικής Οδού υπό τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Σε ένα τέτοιο μοντέλο, το έργο θα μπορούσε να υλοποιηθεί με αυτοχρηματοδότηση από τον παραχωρησιούχο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας με το Δημόσιο.
Ένα τέτοιο σενάριο παρουσιάζει συγκεκριμένη λογική, καθώς η επέκταση της Κύμης αποτελεί λειτουργικά συνέχεια της Αττικής Οδού. Θα δημιουργούσε μια νέα έξοδο προς την Εθνική Οδό και παράλληλα θα αποφόρτιζε τμήματα του υφιστάμενου αυτοκινητοδρόμου που σήμερα βρίσκονται στα όριά τους.
Η λύση, ωστόσο, δεν είναι απλή. Η προσθήκη ενός έργου άνω των 350 εκατ. ευρώ θα άλλαζε τα οικονομικά δεδομένα της παραχώρησης και θα απαιτούσε επαναπροσδιορισμό της χρηματοδοτικής ισορροπίας της σύμβασης. Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν να εξεταστούν αλλαγές στους όρους της παραχώρησης, μεταξύ των οποίων και ενδεχόμενη επέκταση της διάρκειάς της, ενώ πιθανότατα θα απαιτούνταν και οι σχετικές εγκρίσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πρόκειται, συνεπώς, για μια ρεαλιστική εναλλακτική απέναντι στο χρηματοδοτικό αδιέξοδο, αλλά όχι για λύση που μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα. Προς το παρόν δεν υπάρχει συμφωνία για την ένταξη του έργου στην παραχώρηση, ενώ οι σχετικές διαδικασίες θα ήταν σύνθετες και χρονοβόρες.
Παρά τις καθυστερήσεις, η επέκταση της Λεωφόρου Κύμης εξακολουθεί να θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα και πιο ώριμα οδικά έργα του λεκανοπεδίου. Η σημασία της συνδέεται κυρίως με το γεγονός ότι θα δημιουργήσει ένα by pass στο ιδιαίτερα επιβαρυμένο τμήμα της Αττικής Οδού μεταξύ Μεταμόρφωσης και Δουκίσσης Πλακεντίας.
Σήμερα, ο κόμβος Μεταμόρφωσης συγκεντρώνει μεγάλο μέρος της κυκλοφορίας από και προς τη Λεωφόρο Κηφισού. Με την επέκταση της Κύμης έως τον κόμβο Καλυφτάκη θα δημιουργηθεί μία νέα εναλλακτική σύνδεση της Αττικής Οδού με την Εθνική Οδό, περιορίζοντας την πίεση στον κόμβο Μεταμόρφωσης.
Το έργο θα αναπτυχθεί στα διοικητικά όρια των Δήμων Λυκόβρυσης -Πεύκης, Ηρακλείου και Κηφισιάς και αφορά την ολοκλήρωση της Λεωφόρου Κύμης από την Αττική Οδό μέχρι τον κόμβο Καλυφτάκη. Ο βασικός άξονας έχει μήκος περίπου 3,8 χλμ., ενώ μαζί με το αντικείμενο της προαίρεσης το συνολικό μήκος φτάνει περίπου τα 4,2 χλμ.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται σήραγγα υπόγειας διάνοιξης μήκους περίπου 1,25 χλμ., καθώς και δεύτερο υπόγειο τμήμα cut & cover περίπου 1,15 χλμ. Προβλέπονται επίσης ανοικτά τμήματα οδοποιίας, συνδέσεις με το τοπικό οδικό δίκτυο, έργα αποχέτευσης και διευθέτησης ρεμάτων, ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, έργα πρασίνου και οι απαιτούμενες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.
Η προαίρεση, ύψους 32,53 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, αφορά την ολοκλήρωση του κόμβου Καλυφτάκη και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων δύο γέφυρες μήκους περίπου 260 μέτρων η καθεμία, τις προσβάσεις τους και νέα οδικά τμήματα και κλάδους.
Η διάρκεια των εργασιών έχει υπολογιστεί σε 48 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης. Εφόσον τελικά κατασκευαστεί, θα αποτελέσει την πρώτη μεγάλη επέκταση της Αττικής Οδού από το 2004, όταν ο αυτοκινητόδρομος τέθηκε σε πλήρη λειτουργία.
Μαζί με τη Σήραγγα Ηλιούπολης, τον άξονα Ελευσίνα – Οινόφυτα και τον τριπλό κόμβο Σκαραμαγκά, η επέκταση της Κύμης συγκαταλέγεται στις βασικές οδικές παρεμβάσεις που εξετάζονται για την αντιμετώπιση του ολοένα εντονότερου κυκλοφοριακού προβλήματος της Αττικής.
Το παράδοξο είναι ότι, ενώ πρόκειται για ένα έργο που έχει ήδη δημοπρατηθεί, διαθέτει σημαντικό βαθμό μελετητικής ωριμότητας και θεωρείται κρίσιμο για το λεκανοπέδιο, εξακολουθεί να μην έχει σαφή ορίζοντα υλοποίησης. Η απόφαση του υπουργείου της 8ης Σεπτεμβρίου επιβεβαιώνει ότι συνεχίζονται οι εργασίες πάνω στα κτηματολόγια και στις διαδικασίες ωρίμανσης. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της το πολυαναμενόμενο ξεμπλοκάρισμα.
Για να περάσει η επέκταση της Λεωφόρου Κύμης από τα χαρτιά στα εργοτάξια θα πρέπει να ξεκαθαρίσει πρώτα η εκκρεμότητα στο ΣτΕ, να διαπιστωθεί εάν τα νέα κυκλοφοριακά δεδομένα απαιτούν επικαιροποίηση του σχεδιασμού και, πάνω απ’ όλα, να βρεθούν τα χρήματα. Και εφόσον η κλασική δημόσια χρηματοδότηση δεν καταστεί εφικτή, η σύνδεση του έργου με τη σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού φαίνεται να παραμένει μία από τις βασικές εναλλακτικές που μπορούν να κρατήσουν ανοιχτό τον δρόμο για την υλοποίησή του.
Περισσότερες ειδήσεις
Τεχνικοί Ασφαλείας: Ποια πιστοποιητικά λήγουν στο τέλος του 2026 – Τι πρέπει να κάνουν οι εργοδότες
Σχεδόν 6 εκατ. ευρώ για το νέο καταφύγιο τουριστικών σκαφών στον Πόρο
