Τέλος στο μοντέλο της διάσπαρτης χωροθέτησης αποθηκών, κέντρων logistics και βιομηχανικών μονάδων επιχειρεί να βάλει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, το οποίο έθεσε σε διαβούλευση έως τις 10 Ιουλίου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές του νέου σχεδιασμού είναι ότι για πρώτη φορά η εφοδιαστική αλυσίδα ενσωματώνεται οργανικά στο χωροταξικό πλαίσιο και αντιμετωπίζεται μαζί με τη βιομηχανία ως ενιαίο παραγωγικό σύστημα. Όπως επισημαίνεται στα συνοδευτικά κείμενα, ο σχεδιασμός δεν αφορά πλέον μόνο τη μεμονωμένη εγκατάσταση μιας παραγωγικής μονάδας, αλλά συνολικά την οργάνωση των αλυσίδων παραγωγής, αποθήκευσης, μεταφοράς και διανομής.
Το νέο χωροταξικό αναγνωρίζει ότι οι διαταραχές των τελευταίων ετών στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, η ανάγκη για παραγωγική ανθεκτικότητα και η γεωπολιτική αστάθεια έχουν μετατρέψει τα logistics από μια απλή υποστηρικτική δραστηριότητα σε κρίσιμη υποδομή οικονομικής ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας.
Στόχος του νέου πλαισίου είναι η προσπάθεια περιορισμού της άναρχης ανάπτυξης που παρατηρήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, ιδιαίτερα γύρω από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Το υπουργείο διαπιστώνει ότι έχουν δημιουργηθεί εκτεταμένες άτυπες συγκεντρώσεις παραγωγικών και εφοδιαστικών δραστηριοτήτων εκτός σχεδίου, κυρίως κατά μήκος βασικών οδικών αξόνων, οι οποίες πλέον απαιτούν εξυγίανση και οργάνωση.
Για τον λόγο αυτό, το νέο πλαίσιο προωθεί τη συγκέντρωση δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς και επιχειρηματικά πάρκα, ενώ θέτει ως βασική κατεύθυνση την αποφυγή εγκατάστασης νέων μονάδων logistics και μεταποίησης εκτός οργανωμένων περιοχών ή εκτός ζωνών με θεσμοθετημένες βιομηχανικές χρήσεις.
Η φιλοσοφία του σχεδίου συνοψίζεται στη μετάβαση από τη διάσπαρτη ανάπτυξη σε πιο οργανωμένες μορφές χωροθέτησης, με σαφέστερους κανόνες, καλύτερη περιβαλλοντική συμβατότητα και περιορισμό των συγκρούσεων χρήσεων γης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τις δύο μεγαλύτερες μητροπολιτικές περιοχές της χώρας, όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της εφοδιαστικής δραστηριότητας.
Το νέο χωροταξικό αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη της διεθνούς εφοδιαστικής θα συνεχίσει να επικεντρώνεται κυρίως στην Αττική και δευτερευόντως στη Θεσσαλονίκη. Στο πλαίσιο αυτό αναδεικνύονται ως εθνικές πύλες logistics τα εφοδιαστικά κέντρα Θριάσιο Ι, Θριάσιο ΙΙ και Στρατόπεδο Γκόνου, τα οποία αποτελούν τον πυρήνα της στρατηγικής για τη διαχείριση διεθνών εμπορευματικών ροών προς την κεντρική και νοτιοανατολική Ευρώπη.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία και ανάπτυξη μεγάλων κέντρων εθνικής εφοδιαστικής, τα οποία ειδικά στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη μπορούν να ξεπερνούν ακόμη και τα 300 στρέμματα έκαστο.
Η έμφαση στην Αττική είναι ιδιαίτερα έντονη, καθώς η πρωτεύουσα λειτουργεί ως η βασική πύλη εισόδου φορτίων μέσω του Πειραιά και του Θριασίου. Το ίδιο το χωροταξικό εκτιμά ότι μόνο στην Περιφέρεια Αττικής η ανάπτυξη του κλάδου θα δημιουργήσει έως το 2032 πρόσθετη ζήτηση περίπου 6.300 στρεμμάτων οργανωμένων χώρων εγκατάστασης logistics, ενώ επιπλέον 1.200 στρέμματα θα απαιτηθούν για τη διαχείριση χύδην φορτίων και καυσίμων.
Μάλιστα, η Περιφέρεια Αττικής έχει ήδη υποδείξει τέσσερις εκτάσεις σε Μάνδρα, Μέγαρα, Ασπρόπυργο και Σαρωνικό προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα δημιουργίας νέων οργανωμένων υποδοχέων μεταποίησης και εφοδιαστικής δραστηριότητας.
Αντίστοιχα, για τη Θεσσαλονίκη και γενικότερα τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης το νέο πλαίσιο προβλέπει αυξημένη προτεραιότητα στη δημιουργία νέων οργανωμένων υποδοχέων, καθώς η περιοχή θεωρείται κρίσιμη για τη σύνδεση της ελληνικής οικονομίας με τα Βαλκάνια και τις αγορές της νοτιανατολικής και κεντρικής Ευρώπης. Η αξιοποίηση του Στρατοπέδου Γκόνου και η διασύνδεσή του με το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, τον σιδηρόδρομο και τα βαλκανικά δίκτυα μεταφορών αποτελούν βασική προτεραιότητα του νέου σχεδιασμού, ο οποίος φιλοδοξεί να μετατρέψει τη συμπρωτεύουσα σε πύλη εμπορευματικών ροών.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα ανάπτυξης μεγάλων κέντρων εθνικής εμβέλειας για την εφοδιαστική αλυσίδα, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούν να ξεπερνούν ακόμη και τα 300 στρέμματα έκτασης, λειτουργώντας ως ολοκληρωμένοι κόμβοι αποθήκευσης, μεταφόρτωσης και διανομής εμπορευμάτων.
Η έμφαση που δίνει το νέο χωροταξικό στην εφοδιαστική αλυσίδα τεκμηριώνεται και από τα επίσημα στοιχεία, τα οποία καταγράφουν μια εντυπωσιακή διεύρυνση του κλάδου την τελευταία δεκαετία που έχει μεταβάλει πλήρως τον χάρτη των παραγωγικών δραστηριοτήτων της χώρας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του τομέα των μεταφορών και της αποθήκευσης αυξήθηκε από 8,6 δισ. ευρώ το 2015 σε περίπου 14 δισ. ευρώ το 2022, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 63%. Την ίδια περίοδο η συμμετοχή του κλάδου στο ΑΕΠ αυξήθηκε από 4,9% σε 6,7%, γεγονός που αναδεικνύει τον ολοένα σημαντικότερο ρόλο των logistics στην ελληνική οικονομία.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η γεωγραφική συγκέντρωση της δραστηριότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η Περιφέρεια Αττικής παράγει σχεδόν το 80% της συνολικής προστιθέμενης αξίας του κλάδου της εφοδιαστικής αλυσίδας, ποσοστό που έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω της ανάπτυξης του λιμανιού του Πειραιά και των επενδύσεων στο Θριάσιο Πεδίο.
Η συγκέντρωση αυτή εξηγεί γιατί το νέο χωροταξικό αντιμετωπίζει την Αττική ως τον βασικό εθνικό κόμβο διεθνούς εφοδιαστικής, με κεντρικούς πυλώνες τα εμπορευματικά κέντρα Θριάσιο Ι και Θριάσιο ΙΙ.
Τούτων δοθέντων θεωρείται βέβαιο ότι η ζήτηση για νέους χώρους logistics αναμένεται να αυξηθεί κατακόρυφα τα επόμενα χρόνια. Στην κατεύθυνση αυτή ο σχεδιασμός επιδιώκει να οδηγήσει τις νέες επενδύσεις σε οργανωμένους υποδοχείς και επιχειρηματικά πάρκα, αποφεύγοντας την ανεξέλεγκτη «κατανάλωση» γης και τις «συγκρούσεις» με άλλες χρήσεις.
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η προσπάθεια μεταφοράς επιχειρήσεων από άτυπες συγκεντρώσεις σε οργανωμένες περιοχές.
Το σχέδιο προβλέπει πολύ υψηλή προτεραιότητα στην εξυγίανση υφιστάμενων άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων, δημιουργία νέων Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (ΟΥΜΕΔ) και παροχή κινήτρων για τη μετεγκατάσταση μονάδων μεταποίησης και εφοδιαστικής σε οργανωμένους χώρους.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η οργανωμένη χωροθέτηση δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό εργαλείο αλλά και εργαλείο περιβαλλοντικής προστασίας, καθώς η διάσπαρτη ανάπτυξη δημιουργεί πιέσεις, συγκρούσεις χρήσεων και δυσκολίες ελέγχου, ενώ οι οργανωμένοι υποδοχείς επιτρέπουν καλύτερο χωρικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό.
Περισσότερες ειδήσεις
Πολυτελείς κατοικίες: «Σωσίβιο» για τις υψηλές ανάγκες η συνιδιοκτησία
