Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 με τις αγορές να κινούνται σε ένα ιδιαίτερα εύθραυστο περιβάλλον, όπου η πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι τιμές του πετρελαίου, οι εμπορικές εντάσεις και η «έκρηξη» της τεχνητής νοημοσύνης διαμορφώνουν ένα σύνθετο σκηνικό αβεβαιότητας.

Σύμφωνα με νέα ανάλυση της Oxford Economics, που αναμεταδίδει το Euronews, το βασικό σενάριο παραμένει θετικό, ωστόσο η εξέλιξή του εξαρτάται από μια αλληλουχία γεωπολιτικών και οικονομικών εξελίξεων που μπορούν να ανατρέψουν γρήγορα τις ισορροπίες.

Η εύθραυστη εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν καθορίζει τις αγορές

Η Oxford Economics χαρακτηρίζει τη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ως τον σημαντικότερο παράγοντα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας τους επόμενους μήνες.

Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής οικονομολόγος Ryan Sweet, η διάρκεια της συμφωνίας θα καθορίσει αν η παγκόσμια οικονομία θα επωφεληθεί από φθηνότερη ενέργεια ή θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο ενεργειακό σοκ.

Το βασικό σενάριο της εταιρείας προβλέπει επιτάχυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 3,1% σε ετήσια βάση κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, από περίπου 1,6% στο πρώτο εξάμηνο, κυρίως χάρη στη μείωση των τιμών του πετρελαίου και την ενίσχυση των εισοδημάτων των νοικοκυριών.

Ωστόσο, η ίδια η Oxford Economics εκτιμά ότι οι πιθανότητες διατήρησης μιας σταθερής ειρήνης δεν ξεπερνούν το 50%.

Πετρέλαιο: Από τα 70 στα 90 δολάρια ανά βαρέλι

Εφόσον η εκεχειρία διατηρηθεί, η Oxford Economics εκτιμά ότι το Brent θα κινηθεί λίγο πάνω από τα 70 δολάρια ανά βαρέλι, περιορίζοντας τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.

Αντίθετα, νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών της ενέργειας, με τις επιπτώσεις να επεκτείνονται πολύ πέρα από την αγορά πετρελαίου.

Οι φόβοι αυτοί ενισχύθηκαν μετά τις νέες στρατιωτικές επιθέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, οι οποίες προκάλεσαν άνοδο άνω του 6% στις τιμές του Brent, που ξεπέρασε τα 78 δολάρια ανά βαρέλι.

Η Oxford Economics προειδοποιεί ότι μια κατάρρευση της συμφωνίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε:

• νέα άνοδο του πληθωρισμού,
• αυστηρότερη νομισματική πολιτική από τις κεντρικές τράπεζες,
• επιδείνωση των χρηματοοικονομικών συνθηκών,
• προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού της βιομηχανίας τεχνητής νοημοσύνης,
• πολιτικές ανακατατάξεις στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Διαφορετικές εκτιμήσεις για το πετρέλαιο

Δεν συμμερίζονται όλοι οι αναλυτές την αισιοδοξία της Oxford Economics.

Η Morgan Stanley προβλέπει ότι το Brent μπορεί να προσεγγίσει τα 90 δολάρια ανά βαρέλι μέχρι το τέλος του έτους, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα εμφανίζεται ακόμη πιο επιφυλακτική, εκτιμώντας μέση τιμή περίπου 94 δολάρια για το 2026 και επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 2,5%.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, με την Oxford Economics να θεωρεί ότι η αποκατάσταση τουλάχιστον του 75% της προπολεμικής κίνησης έως τα μέσα Ιουλίου θα αποτελέσει βασική ένδειξη ότι η συμφωνία παραμένει σε ισχύ.

Δασμοί και εμπορικός πόλεμος επιστρέφουν στο προσκήνιο

Σημαντικό κίνδυνο αποτελεί και η εμπορική πολιτική των ΗΠΑ.

Οι προσωρινοί δασμοί βάσει του Section 122 λήγουν στις 24 Ιουλίου, ενώ η Ουάσιγκτον προετοιμάζει ήδη νέο πακέτο μέτρων μέσω του Section 301, επιδιώκοντας να διατηρήσει υψηλά έσοδα από εισαγωγικούς δασμούς.

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αυξήσει σημαντικά τις έρευνες εμπορικής άμυνας κατά της Κίνας, ενώ έως τον Σεπτέμβριο αναμένεται να παρουσιάσει νέα στρατηγική οικονομικής ασφάλειας.

Η «φούσκα» της AI και οι κίνδυνοι για τις αγορές

Η τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μοχλό ανόδου των διεθνών χρηματιστηρίων, ωστόσο οι κίνδυνοι αυξάνονται.

Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) προειδοποιεί ότι η ανάπτυξη του κλάδου στηρίζεται ολοένα περισσότερο σε πολύπλοκες χρηματοδοτήσεις μεταξύ κατασκευαστών μικροτσίπ, παρόχων cloud και εταιρειών AI, καθώς και στην ταχεία ανάπτυξη της ιδιωτικής πιστωτικής αγοράς.

Σύμφωνα με την BIS, μια απότομη διόρθωση στον κλάδο θα μπορούσε να εξελιχθεί ταχύτερα ακόμη και από μια παραδοσιακή τραπεζική κρίση.

Η Oxford Economics προσομοίωσε σενάριο πτώσης 25% στις αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές μέσα σε έναν χρόνο.

Σε αυτή την περίπτωση:

• η ανάπτυξη των ΗΠΑ θα επιβραδυνόταν σχεδόν πλήρως,
• θα επηρεάζονταν οι εξαγωγικές οικονομίες τεχνολογίας,
• η παγκόσμια ανάπτυξη το 2027 θα ήταν κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερη από το βασικό σενάριο.

Κεντρικές τράπεζες και πολιτικές εξελίξεις

Η Oxford Economics εκτιμά ότι οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να ακολουθήσουν πιο ήπια πολιτική από αυτή που προεξοφλούν σήμερα οι αγορές, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει νέα ενεργειακή αναταραχή.

Στο επίκεντρο βρίσκονται:

• η επόμενη απόφαση της Federal Reserve για τα επιτόκια,
• οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο,
• οι εκλογές στο Ισραήλ έως τα τέλη Οκτωβρίου,
• οι περιφερειακές εκλογές στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο, που θεωρούνται κρίσιμες για τη δημοσιονομική πορεία της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης.

Η Ευρώπη εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα

Παρά τους κινδύνους, η Oxford Economics διαπιστώνει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία αποδείχθηκε πιο ανθεκτική από τις αρχικές προβλέψεις κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Καθοριστικοί δείκτες για τη συνέχεια θα είναι η πορεία της γερμανικής οικονομίας, η πιστωτική επέκταση και οι επενδύσεις των επιχειρήσεων, που θα δείξουν κατά πόσο η Ευρωζώνη μπορεί να διατηρήσει τη δυναμική της απέναντι στις γεωπολιτικές πιέσεις.

Οι αναλυτές υπογραμμίζουν, πάντως, ότι το εύρος αβεβαιότητας παραμένει εξαιρετικά υψηλό και ότι ακόμη και μικρές γεωπολιτικές μεταβολές μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τις προβλέψεις για την παγκόσμια οικονομία.

Περισσότερες ειδήσεις

Οικονομικό σοκ στα 2/3 των χωρών «βλέπει» η Παγκόσμια Τράπεζα – Ο πόλεμος βάζει «φωτιά» σε πετρέλαιο και πληθωρισμό

Κομισιόν: Πρόταση για προϋπολογισμό 199,9 δισ. ευρώ το 2027 – Πού κατευθύνονται οι πόροι της ΕΕ

Το υψηλό ενεργειακό κόστος και η έλλειψη εργατικού δυναμικού «γονατίζουν» τις ελληνικές βιοτεχνίες