Την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ συνδέει ευθέως το Ιράν με την ικανοποίηση σειράς απαιτήσεων από τις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων η καταβολή αποζημιώσεων, η άρση των κυρώσεων και ο τερματισμός των στρατιωτικών απειλών και του ναυτικού αποκλεισμού στον Περσικό Κόλπο.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι βρίσκεται κοντά σε τελική συμφωνία με το Ομάν για τον καθορισμό νέων θαλάσσιων διαδρόμων μεταξύ των δύο χωρών. Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι η διευθέτηση των τεχνικών ζητημάτων δεν αρκεί από μόνη της για να αποκατασταθεί η εμπορική ναυσιπλοΐα στην κρίσιμη ενεργειακή δίοδο.
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ποσοτήτων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η δίοδος παραμένει ουσιαστικά αποκλεισμένη μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου 2026, εξέλιξη που έχει ενισχύσει τις τιμές της ενέργειας και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Esmaeil Baghaei, ανέφερε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν εξελίσσονται ομαλά και εποικοδομητικά. Όπως δήλωσε, οι δύο πλευρές έχουν ήδη συμφωνήσει στον χάρτη των θαλάσσιων διαδρομών, ενώ απομένουν ορισμένα τεχνικά ζητήματα σχετικά με το κοινό ανακοινωθέν.
Οι συζητήσεις καλύπτουν επίσης:
Ο Baghaei σημείωσε ότι η παροχή τέτοιων υπηρεσιών συνήθως συνοδεύεται από οικονομικό αντάλλαγμα.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araqchi, είχε δηλώσει την Κυριακή ότι η συμφωνία με το Ομάν βρίσκεται στο τελικό στάδιο. Τόνισε, όμως, ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να ανοίξει ξανά τη θαλάσσια δίοδο αν η Ουάσιγκτον δεν ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της.
Μεταξύ των όρων που θέτει η ιρανική πλευρά περιλαμβάνονται:
Η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον δεν διεξάγουν απευθείας συνομιλίες, αλλά ανταλλάσσουν μηνύματα μέσω διαμεσολαβητών. Σύμφωνα με τον Araqchi, το Ιράν δεν θα δεχθεί άμεσο διάλογο όσο οι ΗΠΑ παραβιάζουν την προσωρινή συμφωνία που υπογράφηκε τον Ιούνιο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δήλωσε σε συνέντευξή του στο Axios ότι η Ουάσιγκτον κρατά χαμηλούς τόνους απέναντι στο Ιράν και βρίσκεται σε μια περιορισμένη διαδικασία διαπραγμάτευσης. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον υψηλό πληθωρισμό και στα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.
Οι δύο πλευρές φαίνεται να διαφωνούν όχι μόνο για τους όρους αλλά και για τη σειρά εφαρμογής τους.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο Reuters ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μόλις ανακοινωθεί συμφωνία για την αποκατάσταση της απρόσκοπτης εμπορικής ναυσιπλοΐας. Πρόσθεσε ότι οι αμερικανικές κινήσεις θα εξαρτηθούν από την εφαρμογή των ιρανικών δεσμεύσεων.
Το υπό διαμόρφωση σχέδιο φέρεται να παρέχει στην Τεχεράνη έλεγχο της κίνησης των πλοίων που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών. Εκπρόσωποι της ναυτιλιακής βιομηχανίας έχουν, ωστόσο, προειδοποιήσει ότι μια τέτοια ρύθμιση θα ήταν δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός τον Ιούνιο του 2026. Τον Ιούλιο, όμως, η Ουάσιγκτον επανέφερε τον αποκλεισμό της ιρανικής ναυσιπλοΐας στον Κόλπο, κίνηση που η Τεχεράνη χαρακτήρισε παραβίαση της εκεχειρίας, η οποία είχε ήδη αρχίσει να καταρρέει.
Ο Trump βρίσκεται παράλληλα υπό πίεση να τερματίσει μια σύγκρουση που συναντά έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ελαφρώς υψηλότερα τη Δευτέρα, φθάνοντας τα 84,22 δολάρια το βαρέλι. Η αισιοδοξία για ενδεχόμενη συμφωνία εξισορροπήθηκε από την επιμονή του Ιράν στην πλήρη ικανοποίηση των απαιτήσεών του.
Στα τέλη Απριλίου, το Brent είχε αγγίξει περίπου τα 126 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή του από το 2022, καθώς οι παρατεταμένες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα περιόρισαν την προσφορά και αύξησαν το κόστος μεταφοράς.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, το Ιράν ανακοίνωσε την τοποθέτηση του πρώην διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης Mohsen Rezaei στη θέση του δεύτερου στην ιεραρχία του ανώτατου οργάνου που συντονίζει την πολιτική ασφάλειας και εξωτερικών υποθέσεων της χώρας.
Ο Rezaei, ο οποίος θεωρείται περισσότερο σκληροπυρηνικός από τον απερχόμενο Mohammad Baqer Zolqadr, αναλαμβάνει σε μια κρίσιμη στιγμή. Δεν δόθηκε επίσημη αιτιολογία για την αλλαγή και παραμένει ασαφές εάν θα συνοδευτεί από διαφοροποίηση της ιρανικής πολιτικής.
Η πίεση στη διεθνή ναυσιπλοΐα δεν περιορίζεται στα Στενά του Ορμούζ. Οι επιθέσεις του Ιράν στην περιοχή συνοδεύονται από αυξημένη δράση των Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι πλήττουν πλοία στην άλλη πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου, μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν τον περασμένο μήνα ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας, υποστηρίζοντας ότι απαντούν σε σαουδαραβική πολιορκία εναντίον τους στην Υεμένη. Το Ριάντ απορρίπτει τον ισχυρισμό και εξακολουθεί να στηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης.
Οι συγκρούσεις με τις κυβερνητικές δυνάμεις έχουν κλιμακωθεί. Σύμφωνα με τον στρατό της Υεμένης, επτά στρατιωτικοί και πολίτες σκοτώθηκαν τη Δευτέρα σε επίθεση των Χούθι στην πόλη-λιμάνι Μόκα, ενώ η αντιαεροπορική άμυνα αναχαίτισε και κατέρριψε 11 μη επανδρωμένα αεροσκάφη που συμμετείχαν στην επίθεση.
Περισσότερες ειδήσεις
Ευρωπαϊκή Ένωση: Στόχος τα 200 GW στην αποθήκευση ενέργειας για να σωθούν οι ΑΠΕ
