Τρία χρόνια έχουν περάσει από τότε που η κακοκαιρία Daniel έπνιξε τη Θεσσαλία στη λάσπη, από την ημέρα που οι κάτοικοι της Μεταμόρφωσης στον δήμο Παλαμά Καρδίτσας, είδαν τα νερά να «καταπίνουν» σπίτια και περιουσίες και την καθημερινότητά τους να ανατρέπεται μέσα σε λίγες ώρες.
Και μπορεί σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, το χωριό να εμφανίζεται να κατοικείται από έναν συνολικό πληθυσμό περί των 324 μόνιμα δηλωμένων κατοίκων, που εκτιμάται ότι είναι εγκατεστημένοι σε περίπου 180 ιδιοκτησίες, ωστόσο η δημοτική αρχή είχε επισημάνει πρόσφατα ότι η Μεταμόρφωση που πριν από την καταστροφή αριθμούσε περίπου 200 με 220 κατοίκους έχει πλέον γύρω στους 70, ενώ μόλις 60 κατοικίες εξακολουθούν να κατοικούνται. Κι αυτό γιατί μεγάλο ποσοστό κυρίως μικρότερων σε ηλικία δημοτών είτε έφυγαν είτε αναγκάστηκαν να αναζητήσουν αλλού μια ασφαλή στέγη, αφήνοντας πίσω τους έναν τόπο που ακόμη προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του.
Η λύση που έχει προβλεφθεί είναι η μετεγκατάσταση της Μεταμόρφωσης σε νέα θέση, νότια του Παλαμά, μια λύση που ανακοινώθηκε λίγο καιρό μετά την καταστροφή, αλλά έως και σήμερα δεν έχει αρχίσει να υλοποιείται. Το βράδυ του Σαββάτου (10.10) το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο, στο οποίο έχει συμπεριληφθεί ρύθμιση για την μετεγκατάσταση του χωριού, με την ανοικοδόμηση των νέων κατοικιών να αναλαμβάνει να χρηματοδοτήσει ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων (ΣΕΒ).
Σύμφωνα με το υπουργείο, η ρύθμιση κρίνεται απαραίτητη, καθώς το πλημμυρικό φαινόμενο αναμένεται να είναι επαναλαμβανόμενο ή/και να ενταθεί στο μέλλον. Ο οικισμός αυτός – όπως σημειώνεται σε σχετικό ενημερωτικό σημείωμα – ήταν ήδη επιβαρυμένος από λειτουργικά προβλήματα και ζημιές που είχαν δημιουργηθεί ακόμα και από προηγούμενες κακοκαιρίες όπως ο Ιανός. Ωστόσο μετά την κακοκαιρία Daniel, ο οικισμός έχει απωλέσει την ομαλή χρήση δικτύων υποδομής (ύδρευση, ηλεκτροδότηση κ.λπ.), τα κατά τόπους οικοδομήματα βρίσκονται σε πολύ μεγάλο ποσοστό σε κατάσταση που δεν επιτρέπει τη χρήση τους (πλημμυρισμένα υπόγεια, λάσπη κ.ά), ενώ παράλληλα τίθενται θέματα ασφάλειας της υγείας των κατοίκων, η περιουσία των οποίων έχει κατ’ επανάληψη καταστραφεί τα τελευταία χρόνια, καθώς βρίσκεται σε πολύ χαμηλό υψόμετρο και σε σημεία όπου οι λεκάνες απορροής υδάτων συλλέγουν ύδατα.
Σύμφωνα με τη διάταξη, η νέα Μεταμόρφωση σχεδιάζεται σε έκταση 193,25 στρεμμάτων, σε περιοχή νότια του οικισμού Παλαμά, σε αγροτεμάχιο που ανήκει στον δήμο. Εκτός από τα νέα σπίτια για τους κατοίκους, προβλέπεται η οργάνωση ενός ολόκληρου οικισμού, με δρόμους, κοινόχρηστους χώρους και υποδομές που θα εξυπηρετούν την καθημερινή ζωή.
Το σχέδιο προβλέπει περιοχές γενικής και αμιγούς κατοικίας, χώρους για πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες, διοικητικές και προνοιακές υπηρεσίες, καθώς και δυνατότητες για εκπαιδευτικές χρήσεις, ενώ επίσης έχουν προβλεφθεί δύο χώροι καταφυγής.
Μετά την εμπειρία του Daniel, ακόμη και οι όροι με τους οποίους θα χτιστούν τα νέα σπίτια αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Τα κτίρια θα μπορούν να έχουν έως δύο ορόφους, ενώ το ισόγειο δάπεδο των κατοικιών θα πρέπει να βρίσκεται 1,5 μέτρο ψηλότερα από τη στάθμη του εδάφους. Η κατασκευή υπογείων απαγορεύεται, όπως και η δημιουργία κατοικιών σε πιλοτή χωρίς τοιχοποιίες πλήρωσης.
Το χρηματοδοτικό σχέδιο προβλέπει διαφορετικούς δρόμους για την κατασκευή των κατοικιών και την ανάπτυξη των υποδομών. Βάσει της ρύθμισης, την κατασκευή των νέων σπιτιών προβλέπεται να καλύψει δωρεά του ΣΕΒ, η οποία θα εγγραφεί ως συνεισφορά στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Αντίστοιχα, τα έργα υποδομής, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι κοινωφελείς εγκαταστάσεις θα κατασκευαστούν από τον Δήμο Παλαμά, με πόρους του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και ειδικότερα μέσω του προγράμματος αντιμετώπισης και αποκατάστασης φυσικών καταστροφών για την περίοδο 2026 – 2030.
Οι απαραίτητες μελέτες προβλέπεται να χρηματοδοτηθούν από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω του Πράσινου Ταμείου ή δωρεάς του ΣΕΒ.
Καθοριστικό βήμα προκειμένου να προχωρήσει το εγχείρημα, είναι η σύνταξη του Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής, το οποίο θα καθορίσει αναλυτικά την οργάνωση της νέας περιοχής και θα εγκριθεί από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αφού προηγηθεί γνωμοδότηση του αρμόδιου πολεοδομικού συμβουλίου.
Πριν από την έγκριση, το σχέδιο θα αναρτηθεί για 20 εργάσιμες ημέρες στο δημοτικό κατάστημα και στην ιστοσελίδα του υπουργείου, ώστε οι πολίτες να μπορούν να το μελετήσουν και να υποβάλουν ενστάσεις. Η διαδικασία απαιτεί επίσης υπουργικές αποφάσεις που θα καθορίζουν τα πρότυπα των κατοικιών, τα κριτήρια με βάση τα οποία θα επιλεγούν οι δικαιούχοι και τη διαδικασία με την οποία θα αποδοθούν τα νέα σπίτια στους κατοίκους.
Όσον αφορά τα σπίτια που μένουν πίσω, η ρύθμιση ορίζει περιορισμούς στην αξιοποίησή τους. Στα κτίσματα της σημερινής Μεταμόρφωσης θα επιτρέπονται συγκεκριμένες εργασίες, όπως στατική ενίσχυση, συντήρηση, επισκευή και εκσυγχρονισμός, ενώ πριν από την έκδοση των σχετικών αδειών θα απαιτείται μελέτη στατικής επάρκειας. Προβλέπεται ακόμη η δυνατότητα αλλαγής χρήσης ορισμένων κτιρίων, ώστε να εξυπηρετούν αγροτικές εκμεταλλεύσεις και δραστηριότητες.
Περισσότερες ειδήσεις
Δημόσια έργα: Κίνητρα για όσους τελειώνουν γρήγορα και ποινές για τις καθυστερήσεις ζητά ο Στασινός
Ψηφιακός χάρτης για τα ρέματα της Ελλάδας – Στο σύστημα 8.200 χλμ. και 400 σταθμοί
