Στην τελική ευθεία μπαίνει η ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, καθώς σήμερα Δευτέρα 12 Οκτωβρίου ολοκληρώνεται, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η διαδικασία υποβολής προσφορών για το έργο των περίπου 200 εκατ. ευρώ. Στο επίκεντρο βρίσκονται τέσσερις κατασκευαστικοί όμιλοι – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Aktor, Metlen και ΕΚΤΕΡ – που πιθανότατα έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για τη διεκδίκηση της σύμβασης, με την κυβέρνηση να επιδιώκει την ανάδειξη αναδόχου έως το τέλος του έτους. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αστικές αναπλάσεις που έχουν σχεδιαστεί στη Βόρεια Ελλάδα, η οποία φιλοδοξεί να αλλάξει όχι μόνο την εικόνα της ΔΕΘ, αλλά και τη λειτουργία ενός σημαντικού τμήματος του κέντρου της Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβερνητική πλευρά έχει δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στην τήρηση του χρονοδιαγράμματος, επιδιώκοντας να αποφευχθεί οποιαδήποτε νέα παράταση. Η αρχική προθεσμία υποβολής προσφορών είχε οριστεί για τις 21 Σεπτεμβρίου, ωστόσο μετατέθηκε για τον Οκτώβριο, προκειμένου να δοθεί πρόσθετος χρόνος στους ενδιαφερόμενους να προετοιμάσουν τους φακέλους τους. Πλέον, η κατεύθυνση που έχει δοθεί είναι να προχωρήσει η διαδικασία χωρίς άλλη καθυστέρηση, καθώς η ολοκλήρωση της ανάπλασης έως το 2030 αποτελεί βασική κυβερνητική επιδίωξη.
Η συγκεκριμένη χρονική στόχευση δεν είναι τυχαία. Η κυβέρνηση επιθυμεί οι πρώτες κατασκευαστικές εργασίες να ξεκινήσουν μέσα στο 2027, ώστε η νέα ΔΕΘ να έχει ολοκληρωθεί πριν από το τέλος της δεκαετίας. Με δεδομένο ότι η συμβατική διάρκεια κατασκευής ανέρχεται σε 48 μήνες, η έγκαιρη ολοκλήρωση του διαγωνισμού θεωρείται κρίσιμη για την επίτευξη του στόχου. Το έργο αποκτά, επομένως, και πολιτική σημασία, καθώς εντάσσεται στον σχεδιασμό των μεγάλων δημόσιων παρεμβάσεων που η κυβέρνηση θέλει να παραδώσει έως το 2030.
Η συμμετοχή ισχυρών κατασκευαστικών ομίλων συνδέεται τόσο με το μέγεθος της σύμβασης όσο και με το χρηματοδοτικό μοντέλο που έχει επιλεγεί. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 165 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ποσό που διαμορφώνεται σε 204,6 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου του φόρου, ενώ η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί μέσω του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και ειδικότερα του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026 – 2030.
Σε αντίθεση με άλλες μεγάλες αναπτύξεις, στις οποίες η υλοποίηση συνδέεται με σύνθετα χρηματοδοτικά σχήματα, παραχωρήσεις ή την εξεύρεση ιδιωτικών κεφαλαίων, στην περίπτωση της ΔΕΘ ο ανάδοχος θα αναλάβει την κατασκευή ενός δημόσιου έργου με προκαθορισμένο αντικείμενο και εξασφαλισμένη πηγή χρηματοδότησης. Αυτό αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τις εταιρείες που ενδιαφέρονται, καθώς περιορίζει την αβεβαιότητα ως προς την εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων.
Το κατασκευαστικό αντικείμενο, ωστόσο, δεν είναι απλό. Η ανάπλαση θα πραγματοποιηθεί σε μία από τις πιο κεντρικές και πολυσύχναστες περιοχές της Θεσσαλονίκης, μέσα σε ένα εκθεσιακό συγκρότημα που θα πρέπει να παραμείνει λειτουργικό καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών. Επομένως, πέρα από το οικονομικό σκέλος, καθοριστική σημασία θα έχει η δυνατότητα του αναδόχου να οργανώσει τις διαφορετικές φάσεις κατασκευής χωρίς να διαταραχθεί η δραστηριότητα της ΔΕΘ – HELEXPO.
Το σχέδιο για τη νέα ΔΕΘ προβλέπει τη δημιουργία δύο σύγχρονων βιοκλιματικών εκθεσιακών κτιρίων, την ανακαίνιση του Συνεδριακού Κέντρου «Ιωάννης Βελλίδης», την κατασκευή υπόγειου χώρου στάθμευσης και τη διαμόρφωση ενός μητροπολιτικού πάρκου 120 στρεμμάτων.
Το μεγαλύτερο από τα δύο νέα κτίρια, το Hall 1, θα έχει συνολική επιφάνεια περίπου 33.000 τετραγωνικών μέτρων και θα αναπτύσσεται σε πέντε επίπεδα. Από τη συνολική επιφάνεια, περίπου 22.500 τετραγωνικά μέτρα θα διατεθούν για εκθεσιακές χρήσεις, δημιουργώντας έναν σύγχρονο χώρο ικανό να φιλοξενεί μεγάλες εμπορικές και επαγγελματικές διοργανώσεις.
Το Hall 2 θα είναι μικρότερο, με συνολική επιφάνεια περίπου 10.000 τετραγωνικών μέτρων, εκ των οποίων τα 7.000 τετραγωνικά μέτρα θα αποτελούν εκθεσιακούς χώρους. Το κτίριο θα αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα και θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Hall 1, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στη διοργάνωση διαφορετικών εκθέσεων και εκδηλώσεων.
Σημαντική παρέμβαση αποτελεί και η πλήρης ανακαίνιση του Συνεδριακού Κέντρου «Ιωάννης Βελλίδης», επιφάνειας περίπου 6.000 τετραγωνικών μέτρων. Στόχος είναι η αναβάθμιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις σύγχρονων συνεδρίων και διεθνών διοργανώσεων, ενισχύοντας τη θέση της Θεσσαλονίκης στον τομέα του επαγγελματικού τουρισμού.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία υπόγειου χώρου στάθμευσης 1.064 αυτοκινήτων, που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των εκθετών και των επισκεπτών. Η συγκεκριμένη υποδομή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η σημερινή λειτουργία της ΔΕΘ δημιουργεί αυξημένες ανάγκες στάθμευσης, κυρίως κατά τη διάρκεια μεγάλων εκθέσεων.
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός μεγάλου χώρου πρασίνου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Το μητροπολιτικό πάρκο, έκτασης 120 στρεμμάτων, θα αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα της νέας ΔΕΘ και θα επιχειρήσει να συνδέσει τις εκθεσιακές εγκαταστάσεις με την καθημερινή ζωή της πόλης.
Η φιλοσοφία της παρέμβασης βασίζεται στο μοντέλο των Privately Owned Public Spaces, δηλαδή χώρων που ανήκουν σε συγκεκριμένους οργανισμούς, αλλά παραμένουν ανοιχτοί και προσβάσιμοι στο κοινό. Στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης, αυτό σημαίνει ότι σημαντικό τμήμα της έκτασης της ΔΕΘ-HELEXPO θα αποκτήσει χαρακτήρα δημόσιου χώρου, προσφέροντας δυνατότητες περιπάτου, αναψυχής και καθημερινής χρήσης.
Η επιλογή αυτή επιδιώκει να αντιμετωπίσει ένα διαχρονικό πρόβλημα του κέντρου της Θεσσαλονίκης, που είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα μεγάλων ενιαίων χώρων πρασίνου. Ταυτόχρονα, η δημιουργία του πάρκου αναμένεται να ενισχύσει τη σύνδεση της εκθεσιακής δραστηριότητας με τον αστικό ιστό, μετατρέποντας τη ΔΕΘ από έναν χώρο που χρησιμοποιείται κυρίως κατά τη διάρκεια διοργανώσεων σε ένα περισσότερο ανοιχτό τμήμα της πόλης.
Η υλοποίηση της ανάπλασης θα πραγματοποιηθεί σε τρία διαδοχικά στάδια, ώστε να διασφαλιστεί ότι η ΔΕΘ – HELEXPO θα συνεχίσει να λειτουργεί και να φιλοξενεί τις προγραμματισμένες διοργανώσεις της.
Κατά την πρώτη φάση προβλέπεται η κατασκευή του Hall 1, παράλληλα με την έναρξη της ανακαίνισης του Συνεδριακού Κέντρου «Ιωάννης Βελλίδης». Η δεύτερη φάση θα περιλαμβάνει την ανέγερση του Hall 2, ενώ στο τρίτο και τελευταίο στάδιο θα ολοκληρωθούν οι διαμορφώσεις του μητροπολιτικού πάρκου και των χώρων πρασίνου.
Η συγκεκριμένη μεθοδολογία επιλέχθηκε προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην εκθεσιακή δραστηριότητα, η οποία αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων για την τοπική οικονομία. Οι διοργανώσεις της ΔΕΘ συνδέονται άμεσα με τον ξενοδοχειακό κλάδο, την εστίαση, τις μεταφορές και ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών, επομένως η διατήρηση της λειτουργίας του εκθεσιακού κέντρου θεωρείται απαραίτητη.
Το γεγονός αυτό αυξάνει τον βαθμό δυσκολίας της κατασκευής, καθώς ο ανάδοχος θα πρέπει να συντονίζει τις εργασίες με τις ανάγκες ενός ενεργού εκθεσιακού οργανισμού, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια και την πρόσβαση των επισκεπτών.
Πίσω από τη μεγάλη κατασκευαστική επένδυση βρίσκεται και ένας ευρύτερος επιχειρησιακός στόχος, με σκοπό η ΔΕΘ – HELEXPO να αποκτήσει τη δυνατότητα να λειτουργεί ως εκθεσιακό και συνεδριακό κέντρο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Η δημιουργία νέων υποδομών αναμένεται να επιτρέψει στον φορέα να διεκδικήσει περισσότερες διεθνείς εκθέσεις, συνέδρια και επιχειρηματικές διοργανώσεις, περιορίζοντας την εποχικότητα που χαρακτηρίζει σήμερα τη δραστηριότητά του. Η φιλοδοξία είναι η Θεσσαλονίκη να ενισχύσει τη θέση της ως εκθεσιακός και συνεδριακός προορισμός της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας τόσο τη γεωγραφική της θέση όσο και τις νέες δυνατότητες που θα προσφέρουν οι εγκαταστάσεις.
Η αναβάθμιση της ΔΕΘ εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει πρόσθετη ζήτηση για ξενοδοχειακές υπηρεσίες, χώρους φιλοξενίας, μεταφορές και εμπορικές δραστηριότητες, ενισχύοντας την οικονομική δραστηριότητα όχι μόνο στη Θεσσαλονίκη, αλλά και ευρύτερα στη Βόρεια Ελλάδα. Το μέγεθος αυτών των ωφελειών θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από την ικανότητα του εκθεσιακού φορέα να προσελκύσει νέες διοργανώσεις και να αξιοποιήσει αποτελεσματικά τις υποδομές.
Η προώθηση της ανάπλασης συμπίπτει με μια συμβολική χρονική συγκυρία, καθώς το 2026 συμπληρώνονται 100 χρόνια από την πρώτη διοργάνωση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, το 1926. Έναν αιώνα μετά, ο ιστορικός εκθεσιακός θεσμός βρίσκεται μπροστά σε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές της πορείας του.
Το πρώτο μεγάλο ορόσημο είναι πλέον η ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και η ανάδειξη του αναδόχου. Από εκεί και πέρα, το βάρος θα μεταφερθεί στην κατασκευή, με το 2030 να αποτελεί τον χρονικό στόχο για την παράδοση ενός έργου που αναμένεται να επαναπροσδιορίσει τη θέση της ΔΕΘ στον χάρτη της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής.
Περισσότερες ειδήσεις
Σχέδιο εξευρωπαϊσμού του ελληνικού σιδηροδρόμου με 20 έργα που θα αλλάξουν την εικόνα των μεταφορών
