Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα (17/9) τη νομοθετική πρόταση για το EU KIDS Act, βάζοντας επισήμως σε τροχιά το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την πρόσβαση παιδιών και εφήβων στα social media και σε άλλες ψηφιακές υπηρεσίες.
Η πρόταση προβλέπει ότι τα παιδιά κάτω των 13 ετών δεν θα μπορούν να διαθέτουν λογαριασμό σε social media, ενώ στις ηλικίες 13 έως κάτω των 15 ετών η πρόσβαση θα γίνεται μέσω περιορισμένων λογαριασμών με γονική εποπτεία. Αυτόνομος λογαριασμός θα επιτρέπεται από τα 15 έτη.
Το νέο πλαίσιο πηγαίνει, ωστόσο, πολύ πέρα από ένα απλό ηλικιακό όριο. Η Κομισιόν προτείνει περιορισμούς σε χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση, όπως το ατελείωτο σκρολλάρισμα , οι ειδοποιήσεις κατά τις ώρες ύπνου και οι μηχανισμοί επιβράβευσης, ενώ βάζει κανόνες και σε video games, AI chatbots και AI companions. Παράλληλα, οι μεγάλες πλατφόρμες θα καλούνται πλέον να αποδεικνύουν οι ίδιες ότι οι υπηρεσίες τους είναι ασφαλείς για ανηλίκους.
Οι αλλαγές, ωστόσο, δεν ισχύουν ακόμη. Το κείμενο περνά τώρα προς εξέταση και διαπραγμάτευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, προτού μπορέσει να γίνει ευρωπαϊκό δίκαιο.
Το EU KIDS Act δημιουργεί ένα κοινό ηλικιακό σύστημα για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για τα παιδιά από 3 έως κάτω των 13 ετών δεν προβλέπεται δυνατότητα δημιουργίας λογαριασμού σε social media. Θα μπορούν, ωστόσο, να χρησιμοποιούν ειδικά σχεδιασμένες παιδικές υπηρεσίες βίντεο μέσω λογαριασμού που διαχειρίζεται ο γονέας ή ο κηδεμόνας.
Στις ηλικίες 13 έως κάτω των 15 ετών, οι γονείς θα μπορούν να δημιουργούν εποπτευόμενους «μίνι» λογαριασμούς. Αυτοί θα διαθέτουν περιορισμένες λειτουργίες, μικρότερο κύκλο κοινωνικών επαφών και ανώτατο χρόνο χρήσης έως μία ώρα την ημέρα.
Από την ηλικία των 15 ετών, οι ανήλικοι θα μπορούν να ανοίγουν αυτόνομα λογαριασμό χωρίς προηγούμενη γονική συναίνεση, αλλά οι αυξημένες απαιτήσεις προστασίας θα εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι τα 18.
Ο δεύτερος πυλώνας αφορά τον ίδιο τον σχεδιασμό των ψηφιακών υπηρεσιών.
Οι υποχρεώσεις θα καλύπτουν μεταξύ άλλων social media, πλατφόρμες βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, AI chatbots, AI companions και app stores που χρησιμοποιούνται από ανηλίκους.
Η πρόταση προβλέπει απαγόρευση χαρακτηριστικών που μπορεί να ενθαρρύνουν εθιστικές συμπεριφορές ή υπερβολική χρήση, όπως:
Οι ανήλικοι δεν θα πρέπει επίσης να έχουν δυνατότητα livestreaming, ενώ τα συστήματα προτεινόμενου περιεχομένου θα πρέπει να τους δίνουν τη δυνατότητα να ελέγχουν, να προσαρμόζουν και να επαναφέρουν τις επιλογές τους.
Τα προφίλ των ανηλίκων θα είναι ιδιωτικά εξ ορισμού, ενώ η πρόσβαση σε γεωγραφική θέση, κάμερα και μικρόφωνο θα είναι απενεργοποιημένη από προεπιλογή.
Ιδιαίτερο βάρος δίνει η πρόταση στις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης που συνομιλούν με παιδιά και εφήβους.
Τα AI companions και chatbots θα πρέπει να είναι απενεργοποιημένα εξ ορισμού και δεν θα επιτρέπεται να προσομοιώνουν ανθρώπινες σχέσεις με τρόπο που μπορεί να δημιουργήσει συναισθηματική εξάρτηση.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι πάροχοι τέτοιων υπηρεσιών θα πρέπει να αποδεικνύουν τη συμμόρφωσή τους με τις νέες απαιτήσεις και να διαθέτουν μηχανισμό παρακολούθησης νέων κινδύνων και περιστατικών.
Κρίσιμο στοιχείο του νέου καθεστώτος είναι η επαλήθευση ηλικίας.
Οι ψηφιακές υπηρεσίες και τα καταστήματα εφαρμογών θα πρέπει να χρησιμοποιούν εργαλεία εξακρίβωσης της ηλικίας των χρηστών. Μεταξύ των διαθέσιμων λύσεων θα μπορεί να βρίσκεται και η ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας, η οποία, σύμφωνα με την Κομισιόν, δεν διατηρεί έγγραφα ταυτότητας ή βιομετρικά δεδομένα.
Social media και πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο θα πρέπει να πραγματοποιούν έλεγχο ηλικίας όταν δημιουργείται ένας νέος λογαριασμός.
Για τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς, θα μπορούν να χρησιμοποιούνται εύλογες ενδείξεις για την εκτίμηση της ηλικίας, όπως η ημερομηνία δημιουργίας του λογαριασμού ή στοιχεία πληρωμών.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η αντιστροφή του βάρους απόδειξης για τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες.
Οι εταιρείες δεν θα αρκεί να δηλώνουν ότι έχουν λάβει μέτρα προστασίας. Θα πρέπει να υποβάλλουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχέδιο συμμόρφωσης, το οποίο θα εξετάζεται και από ανεξάρτητο ελεγκτή με έξοδα της ίδιας της εταιρείας.
Εάν διαπιστώνονται ελλείψεις, η Επιτροπή θα μπορεί να ζητά διορθωτικά μέτρα.
Το πλαίσιο θα αξιοποιεί τους ήδη υπάρχοντες μηχανισμούς του Digital Services Act και του AI Act, ενώ για τις υποθέσεις που εποπτεύονται από την Κομισιόν προβλέπεται ταχεία διαδικασία: προκαταρκτικά ευρήματα εντός 30 ημερών και στόχος για τελική απόφαση μέσα σε 90 ημέρες. Τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως το 6% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας.
Οι αλλαγές δεν τίθενται άμεσα σε εφαρμογή.
Το EU KIDS Act είναι νομοθετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έχει πλέον κατατεθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, τα οποία θα πρέπει να εξετάσουν και να συμφωνήσουν το τελικό κείμενο πριν το νέο πλαίσιο γίνει ευρωπαϊκό δίκαιο.
Η πρωτοβουλία έρχεται την ώρα που το θέμα της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο έχει ανέβει ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Σύμφωνα με το Special Eurobarometer on the Digital Decade 2026, το 92% των Ευρωπαίων θεωρεί κορυφαία προτεραιότητα την περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας παιδιών και νέων απέναντι σε κινδύνους όπως το cyberbullying, το επιβλαβές περιεχόμενο και ο εθιστικός σχεδιασμός ψηφιακών υπηρεσιών.
Στην ίδια κατεύθυνση έχει κινηθεί και η Ελλάδα, η οποία έχει ήδη κοινοποιήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχέδιο για τη θέσπιση «ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης» στα 15 έτη και την εφαρμογή μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας για την πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης.
Περισσότερες ειδήσεις
Δύο ώρες και μετά «στοπ»: Πώς αλλάζουν Instagram και Facebook για τους κάτω των 18
ΗΠΑ: Στο εδώλιο η Meta για «εθισμό» ανηλίκων – «Δημόσια όχληση» η λειτουργία των πλατφορμών της
