Σε μια επικερδή ψηφιακή βιομηχανία που μετατρέπει την ανδρική ανασφάλεια, την οργή και τον μισογυνισμό σε κέρδος έχει εξελιχθεί η λεγόμενη «ανδρόσφαιρα» (manosphere), με επιστήμονες να προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις της ξεπερνούν τα όρια του διαδικτύου και συνιστούν ζήτημα δημόσιας υγείας, το οποίο απαιτεί αντιμετώπιση ανάλογη με εκείνη άλλων εμπορικών κινδύνων, όπως το κάπνισμα.
Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό The Lancet, οι καθηγητές Sarah J. Hawkes και Kent Buse υποστηρίζουν ότι η αντιμετώπιση του διαδικτυακού μισογυνισμού δεν μπορεί να περιορίζεται στη διαγραφή αναρτήσεων ή στον έλεγχο μεμονωμένων χρηστών. Αντίθετα, απαιτείται συντονισμένη παρέμβαση από κυβερνήσεις, σχολεία, υπηρεσίες υγείας και κοινωνικούς φορείς, με επίκεντρο τόσο τις ψηφιακές πλατφόρμες όσο και τις κοινωνικές συνθήκες που καθιστούν τους νέους άνδρες ευάλωτους σε τέτοιο περιεχόμενο.
Οι συγγραφείς περιγράφουν τη manosphere ως ένα ετερογενές δίκτυο διαδικτυακών κοινοτήτων και εμπορικών δραστηριοτήτων, που συνδέονται με αντιλήψεις περί αρρενωπότητας, μισογυνισμού και ανδρικής θυματοποίησης.
Στο ευρύτερο αυτό ψηφιακό περιβάλλον έχουν αποκτήσει προβολή προσωπικότητες όπως ο Andrew Tate, ενώ διαφορετικές εκφάνσεις της κουλτούρας της υπεραρρενωπότητας προωθούνται και από influencers όπως ο Clavicular.
Κοινό χαρακτηριστικό αρκετών από αυτές τις κοινότητες είναι η παρουσίαση των προβλημάτων των ανδρών ως αποτέλεσμα του φεμινισμού, αντί της οικονομικής ανασφάλειας, των κοινωνικών ανισοτήτων και άλλων διαρθρωτικών παραγόντων.
Σύμφωνα με το επιστημονικό άρθρο, η εξάπλωση τέτοιων αντιλήψεων συνδέεται με κινδύνους για την ψυχική υγεία των νέων, προβλήματα αυτοεικόνας, αποθάρρυνση της αναζήτησης ψυχολογικής υποστήριξης και κανονικοποίηση της εχθρικής συμπεριφοράς απέναντι στις γυναίκες και τα κορίτσια.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν, επίσης, τους κινδύνους για άτομα διαφορετικών ταυτοτήτων φύλου, υπογραμμίζοντας ότι οι συνέπειες δεν περιορίζονται στους ίδιους τους χρήστες αυτών των κοινοτήτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εμπορευματοποίηση της ανδρικής ταυτότητας, με περιεχόμενο επί πληρωμή, επενδυτικές προτάσεις και προώθηση ακριβών, μη ελεγχόμενων συμπληρωμάτων ή ορμονικών προϊόντων.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η οικονομική επιτυχία αυτού του οικοσυστήματος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην καλλιέργεια της δυσαρέσκειας, την οποία οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να ενισχύουν, αυξάνοντας την απήχηση ακραίων μηνυμάτων.
«Δεν πρόκειται για περιθωριακό φαινόμενο, αλλά για επιχειρηματικό μοντέλο», επισημαίνει ο Kent Buse, καθηγητής πολιτικής υγείας στο Monash University Malaysia.
Όπως εξηγεί, η οργή και η δυσαρέσκεια αποφέρουν οικονομικά οφέλη, με αποτέλεσμα το σύστημα να ανταμείβει το πιο ακραίο περιεχόμενο.
Ο ίδιος παραλληλίζει τις πρακτικές αυτές με εκείνες της καπνοβιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι οι εταιρείες τείνουν να μεταφέρουν την ευθύνη στο άτομο και να παρουσιάζουν τις ρυθμιστικές παρεμβάσεις ως απειλή κατά της προσωπικής ελευθερίας.
Η σύγκριση, πάντως, αφορά κυρίως τις εμπορικές πρακτικές και τα εργαλεία δημόσιας πολιτικής και όχι την εξίσωση των επιπτώσεων της manosphere με τις βιολογικές συνέπειες του καπνίσματος.
Πέρα από τον ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών, το άρθρο αναδεικνύει τους κοινωνικούς παράγοντες που ενισχύουν την απήχηση της manosphere, ιδιαίτερα μεταξύ αγοριών και νεαρών ανδρών.
Η μοναξιά, ο κοινωνικός αποκλεισμός, η απομάκρυνση από την εκπαίδευση και η αβεβαιότητα για το επαγγελματικό μέλλον δημιουργούν συνθήκες στις οποίες διαδικτυακές κοινότητες μπορούν να προσφέρουν αίσθηση ταυτότητας και συμμετοχής.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, συχνά αυτή η αίσθηση του ανήκειν συνοδεύεται από απλουστευτικές ερμηνείες, οι οποίες μετατρέπουν τη δυσαρέσκεια απέναντι στις κοινωνικές συνθήκες σε εχθρότητα κατά των γυναικών.
Η Sarah Hawkes, καθηγήτρια στο University College London και συνιδρύτρια της δεξαμενής σκέψης Global 50/50, τονίζει ότι οι ανάγκες των νέων ανδρών για ταυτότητα, κοινωνική αποδοχή και υποστήριξη είναι πραγματικές.
Κατά την ίδια, μια πολιτική που περιορίζεται στην απομάκρυνση της manosphere, χωρίς να προσφέρει αξιόπιστες εναλλακτικές, είναι καταδικασμένη να αποτύχει.
«Πρέπει να προσφέρουμε στα αγόρια κάτι καλύτερο, όχι απλώς να τους λέμε τι να αποφεύγουν», υπογραμμίζει.
Οι συγγραφείς διαμορφώνουν έξι βασικές προτεραιότητες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της manosphere μέσα από πολιτικές δημόσιας υγείας.
Προτείνουν, αρχικά, την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που αυξάνουν την ευαλωτότητα των νέων, με δράσεις για την επανένταξη στην εκπαίδευση, την κοινωνική συμμετοχή και τη βελτίωση των επαγγελματικών προοπτικών.
Παράλληλα, ζητούν στενότερη συνεργασία μεταξύ υπηρεσιών υγείας, εκπαιδευτικών φορέων και άλλων κοινωνικών δομών, καθώς και προγράμματα ενημέρωσης που προωθούν υγιή πρότυπα αρρενωπότητας, χωρίς να παρουσιάζουν τα αγόρια και τους άνδρες ως εγγενώς προβληματικούς.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην αυστηρότερη εποπτεία των ψηφιακών πλατφορμών, με παρεμβάσεις στους μηχανισμούς προώθησης περιεχομένου και στα οικονομικά κίνητρα που ευνοούν την εξάπλωση επιβλαβών αντιλήψεων.
Οι επιστήμονες εισηγούνται επίσης τη συστηματική παρακολούθηση του ψηφιακού περιβάλλοντος, την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων και την αντιμετώπιση των βαθύτερων κοινωνικών προκαταλήψεων που συντηρούν τον μισογυνισμό και την αντίθεση στην ισότητα των φύλων.
Κεντρικό στοιχείο της προσέγγισής τους είναι ότι η ρύθμιση πρέπει να επικεντρώνεται στις πλατφόρμες και στις εμπορικές δομές που ενισχύουν το επιβλαβές περιεχόμενο, όχι στην τιμωρία των χρηστών.
Το άρθρο εντάσσεται στην πρώτη ειδική σειρά δημοσιεύσεων του The Lancet για την υγεία των ανδρών, η οποία εξετάζει πώς οι κοινωνικές ανισότητες, τα στερεότυπα και οι οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν την υγεία και την ευημερία τους.
Το βασικό συμπέρασμα των συγγραφέων είναι ότι η αντιμετώπιση της manosphere απαιτεί κάτι περισσότερο από τον περιορισμό του διαδικτυακού μισογυνισμού: χρειάζεται ταυτόχρονη προστασία από επιβλαβείς ψηφιακές πρακτικές και ουσιαστική υποστήριξη των νέων που αναζητούν διέξοδο σε αυτές τις κοινότητες.
Περισσότερες ειδήσεις
Άλλοι μπαίνουν μες το Barbershop: Όσα εξομολογούνται οι άνδρες μόνο στον κουρέα τους
Γιατί οι άνδρες που βλέπουν τη δίαιτα ως… «γυναικεία υπόθεση» δυσκολεύονται να χάσουν βάρος
«Τι θα γίνει αν…»: Οι 2 ερωτήσεις που βάζουν φρένο στην καταστροφολογία και το άγχος
