Τη θέση τους στα 22 μικρά περιφερειακά αεροδρόμια μέσω αλλαγών στον διαγωνισμό για την παραχώρησή τους πριν αυτός «κλειδώσει» οριστικά, ζητούν οι εκπρόσωποι της Γενικής Αεροπορίας. Όπως επισημάνθηκε σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν χθες (14/7), πρόκειται για μια κρίσιμη ευκαιρία να επανασχεδιαστεί συνολικά η πολιτική της Ελλάδας απέναντι στη γενική αεροπορία, την αεροπορική εκπαίδευση και τον αεροπορικό τουρισμό.

Στο πλαίσιο αυτό το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο Ελλάς (ICC Ελλάς), μέσω του νεοσύστατου Τομέα Αεροπορικής Ανάπτυξης, και η Πανελλήνια Ένωση Πιλότων, ένωσαν δυνάμεις παρουσιάζοντας ένα πλαίσιο προτάσεων ενόψει του διεθνούς διαγωνισμού που έχει προκηρύξει το Υπερταμείο.

Οι εκπρόσωποι του αεροπορικού οικοσυστήματος υποστήριξαν ότι η επιτυχία της παραχώρησης δεν θα κριθεί μόνο από το οικονομικό τίμημα ή τις επενδύσεις στις υποδομές, αλλά από το αν θα αντιμετωπιστούν χρόνιες θεσμικές και διοικητικές αγκυλώσεις που, όπως είπαν, κρατούν την Ελλάδα πίσω σε έναν κλάδο με τεράστιες αναπτυξιακές δυνατότητες.

Υπενθυμίζεται ότι ο διαγωνισμός αφορά την παραχώρηση για περίπου 40 χρόνια των αεροδρομίων Αλεξανδρούπολης, Αράξου, Αστυπάλαιας, Ικαρίας, Ιωαννίνων, Καλύμνου, Καρπάθου, Κάσου, Καστελόριζου, Καστοριάς, Κοζάνης, Κυθήρων, Λέρου, Λήμνου, Μήλου, Νάξου, Νέας Αγχιάλου, Πάρου, Σητείας, Σκύρου, Σύρου και Χίου. Η πρώτη φάση της διαδικασίας ολοκληρώνεται στις 20 Αυγούστου με την υποβολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ενώ στη δεύτερη φάση θα καθοριστούν οι επενδυτικές και λειτουργικές υποχρεώσεις του παραχωρησιούχου.

Το ICC Ελλάς επισημαίνει ότι η εμπειρία από τα 14 αεροδρόμια της Fraport Greece, τα οποία εξυπηρέτησαν περισσότερους από 37 εκατ. επιβάτες το 2025, αποδεικνύει ότι οι μακροχρόνιες επενδύσεις μπορούν να αλλάξουν την εικόνα των αεροδρομίων. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι τα 22 υπό παραχώρηση αεροδρόμια έχουν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα, καθώς εξυπηρετούν κυρίως νησιωτικές και ακριτικές περιοχές, υποχρεώσεις δημόσιες υπηρεσίες, αλλά και δραστηριότητες γενικής αεροπορίας, αεροπορικής εκπαίδευσης και πολιτικής προστασίας. Ξεκαθάρισαν επίσης ότι «η απλή αντιγραφή του μοντέλου Fraport δεν αρκεί».

Δεσμεύσεις για ισότιμη πρόσβαση

Κεντρική πρόταση του ICC Ελλάς είναι να ενσωματωθούν ήδη από τη δεύτερη φάση του διαγωνισμού συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη λειτουργία των αεροδρομίων που να περιλαμβάνουν την ισότιμη και λειτουργική πρόσβαση της Γενικής Αεροπορίας με ελάχιστες θέσεις στάθμευσης, δημοσιευμένα και αναλογικά τιμολόγια, διαφανείς κανόνες επίγειας εξυπηρέτησης, επάρκεια καυσίμων και ελάχιστα εποχικά ή ημερήσια παράθυρα λειτουργίας.

Παράλληλα ζητούν αεροδρόμια κατάλληλα για αεροπορική εκπαίδευση και επιχειρησιακή ετοιμότητα για τις αποφάσεις Σένγκεν και τελωνειακής διευκόλυνσης, καθώς επίσης και τήρηση δεικτών ασφαλείας, υπηρεσιών και πραγματικής χρηστικότητας.

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πιλότων, Γιώργος Τσιπριάνης, ο οποίος χαρακτήρισε την περίοδο πριν από την ολοκλήρωση του διαγωνισμού ως την τελευταία ευκαιρία για να διασφαλιστούν οι ανάγκες της γενικής αεροπορίας.

Όπως είπε, αν στις συμβάσεις παραχώρησης δεν προβλεφθούν από τώρα συγκεκριμένες θέσεις στάθμευσης, υποχρεωτική διαθεσιμότητα καυσίμων και επαρκή ωράρια λειτουργίας, τότε η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει οριστικά ένα μεγάλο κομμάτι της ευρωπαϊκής αγοράς ιδιωτικών αεροσκαφών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, στην Ευρώπη δραστηριοποιούνται περίπου 100.000 ιδιοκτήτες αεροσκαφών και 150.000 έως 160.000 χειριστές, οι οποίοι ταξιδεύουν συνεχώς από χώρα σε χώρα και αποτελούν κοινό υψηλής οικονομικής επιφάνειας. Η αγορά αυτή παράγει ετήσιο κύκλο εργασιών που ξεπερνά τα 100 δισ. ευρώ, ωστόσο η Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά εκτός του χάρτη.

Στη χώρα μας εκτιμάται σήμερα ότι υπάρχουν περίπου 240 ιδιωτικά αεροπλάνα και 130 ιδιωτικά ελικόπτερα, με τον αριθμό των πιλότων των ιδιωτικών αεροσκαφών να υπολογίζεται σε 2.200 άτομα. Αν και ο αεροπορικός τουρισμός θεσμοθετήθηκε από το 2018, η προβλεπόμενη επιτροπή συστήθηκε, αλλά επί της ουσίας δεν συνεδρίασε ποτέ.

Οι εκπρόσωποι των πιλότων περιέγραψαν σειρά γραφειοκρατικών εμποδίων που, όπως υποστηρίζουν, αποτρέπουν την ανάπτυξη της γενικής αεροπορίας.

Ένα από τα σημαντικότερα αφορά το γεγονός ότι μικρά ιδιωτικά αεροσκάφη που προέρχονται ακόμη και από χώρες της ζώνης Σένγκεν υποχρεώνονται να περνούν από αεροδρόμια με τελωνειακό έλεγχο, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για σκάφη αναψυχής ή άλλες μορφές μετακίνησης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, κάνουν λόγο για ξεπερασμένες διοικητικές διαδικασίες, όπως η υποχρεωτική συμπλήρωση ειδικών εντύπων ακόμη και για πτήσεις επιμερισμού κόστους, με συλλογή προσωπικών δεδομένων όλων των επιβατών, πρακτική που θεωρούν αντικίνητρο για τη συγκεκριμένη μορφή πτήσεων.

Υπέρογκες χρεώσεις από τις εταιρίες επίγειας εξυπηρέτησης

Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσαν αφορά το κόστος χρήσης των αεροδρομίων. Όπως ανέφερε ο αντιπρόεδρος της ΑΟΡΑ Ελλάς, Κώστας Καπάκας, το πρόβλημα δεν είναι τόσο τα τέλη προσγείωσης, όσο οι χρεώσεις των ιδιωτικών εταιρειών handling.

«Μπορεί να πληρώσεις 25 ή 30 ευρώ για προσγείωση, αλλά στη συνέχεια να σου ζητήσουν 200 ή 300 ευρώ για επίγεια εξυπηρέτηση, χωρίς καν να υπάρχει δημοσιευμένος τιμοκατάλογος», υποστήριξε, επισημαίνοντας ότι ακόμη και το υπουργείο Μεταφορών έχει αναγνωρίσει στο παρελθόν τις αδυναμίες των υφιστάμενων συμβάσεων παραχώρησης.

Προκειμένου να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι παρουσιάστηκε δέσμη επτά προτάσεων και συγκεκριμένα:

• Επίσημη νομική και επιχειρησιακή χαρτογράφηση που να διακρίνει τους συνοριακούς ελέγχους προσώπων, τους τελωνειακούς ελέγχους, την αεροπορική ασφάλεια, τους αστυνομικούς ελέγχους και τη διευκόλυνση αεροδρομίου, με σαφή διάκριση μεταξύ χώρου Σένγκεν και τελωνειακού εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος πρέπει να είναι η άρση μη αναγκαίων διαδικασιών για πτήσεις εντός Σένγκεν ή εντός ΕΕ, χωρίς περιορισμό των νόμιμων ελέγχων βάσει κινδύνου. Στο ίδιο πλαίσιο πρέπει να επανεξεταστούν η υποχρέωση πρώτης προσγείωσης σε συγκεκριμένα αεροδρόμια και η χρησιμότητα του «Εντύπου 731».
• Χρηματοδότηση της αεροπορικής εκπαίδευσης. Το ICC Ελλάς προτείνει τη χαρτογράφηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων για ανανέωση εκπαιδευτικού στόλου, προσομοιωτές, ψηφιακές υποδομές, πιστοποιήσεις, έρευνα και καινοτομία, με πλήρη συμμόρφωση προς τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων και ανταγωνισμού.
• Εθνικές θεωρήσεις εισόδου για εκπαιδευόμενους από τρίτες χώρες, καθώς σήμερα η έκδοση βίζας μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να καθυστερήσει έως και δώδεκα μήνες. Στο διάστημα αυτό υποψήφιοι εκπαιδευόμενοι επιλέγουν σχολές άλλων ευρωπαϊκών χωρών με την Ένωση Πιλότων να σημειώνει ότι χάνονται πόροι πολλών εκατομμυρίων ευρώ δεδομένου ότι τα δίδακτρα ενός πλήρους διετούς προγράμματος επαγγελματικής εκπαίδευσης πιλότου ανέρχονται περίπου σε 60.000 ευρώ ανά εκπαιδευόμενο, χωρίς να συνυπολογίζονται η διαμονή δύο ετών και οι λοιπές δαπάνες στην τοπική οικονομία.
• Εξέταση σε συνεργασία με πανεπιστήμια και τις αρμόδιες αρχές, της δημιουργίας προγραμμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
• Αντί οριζόντιων και προκαθορισμένων μειώσεων κατά 50%, προτείνεται τεκμηριωμένη μελέτη αναλογικότητας των αεροδρομιακών τελών, της υποχρεωτικής επίγειας εξυπηρέτησης, της φορολογίας καυσίμων, των τεκμηρίων και του φόρου πολυτελείας.
• Λειτουργική διαθεσιμότητα των μικρών αεροδρομίων με εξέταση διευρυμένων ή ευέλικτων ωραρίων, μοντέλων AFIS, απομακρυσμένου πύργου ή δημοσιευμένων διαδικασιών χωρίς επανδρωμένο πύργο, μόνο όπου αυτό επιτρέπεται νομικά και τεχνικά και μετά από αξιολόγηση κινδύνου.
• Συμβατική διακυβέρνηση και πρόληψη διαφορών με την εξέταση χρήσης διαμεσολάβησης, πραγματογνωμοσύνης, dispute boards και, όπου το εφαρμοστέο δίκαιο το επιτρέπει, διαιτησίας ICC για εμπορικές και τεχνικές διαφορές που συνδέονται με επενδύσεις, υπηρεσίες και μακροχρόνιες συμβάσεις του αεροπορικού οικοσυστήματος,

Το ICC Ελλάς ανακοίνωσε επίσης ότι εξετάζει τη δημιουργία ενός Μηχανισμού Επιχειρησιακής Ασφάλειας και Αεροπορικών Δεδομένων, ο οποίος θα συλλέγει ανωνυμοποιημένα στοιχεία για προβλήματα πρόσβασης, λειτουργίας και ασφάλειας στα αεροδρόμια, χωρίς να υποκαθιστά τις αρμόδιες εποπτικές αρχές.

Παράλληλα, το Επιμελητήριο προτίθεται να καταθέσει ολοκληρωμένο υπόμνημα προς την κυβέρνηση με τον πρόεδρό του Πέτρο Δούκα να προειδοποιεί για «σκληρό lobbying», προκειμένου η νέα παραχώρηση να συνοδευτεί από τις αναγκαίες αλλαγές.

Περισσότερες ειδήσεις

Μετ’ εμποδίων και πιέσεων ο διαγωνισμός για το έργο επέκτασης του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος» – Αποχώρηση εταιριών, αύξηση κόστους, γκρίνια για καθυστερήσεις

Καστέλι και IMEC φέρνουν… πιο κοντά Ελλάδα και Ινδία – Στο τραπέζι επενδύσεις στα λιμάνια

Κατασκευαστικός εγγυητής των μεγάλων έργων της Κρήτης η ΤΕΡΝΑ