Ένα κρίσιμο, αν και αθόρυβο, βήμα για την προμήθεια νέων συρμών του Μετρό της Αθήνας και ειδικότερα για τη γραμμή 3 που εξυπηρετεί και το αεροδρόμιο βρίσκεται σε εξέλιξη. Η εταιρία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» δρομολογούν την ανάθεση υπηρεσιών τεχνικού συμβούλου για τη θέσπιση Κοινοποιημένων Εθνικών Τεχνικών Κανόνων, που θα επιτρέψουν την ασφαλή κυκλοφορία διρευματικών συρμών στο τμήμα Δουκίσσης Πλακεντίας – Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Η διαδικασία αυτή αποτελεί προαπαιτούμενο για να μπορέσει να προχωρήσει ο διαγωνισμός της «Ελληνικό Μετρό» για την προμήθεια νέων συρμών, ο οποίος – σύμφωνα με τον σχεδιασμό – πρόκειται να προκηρυχθεί εντός του πρώτου τριμήνου 2026. Η προμήθεια αφορά συνολικά 15 συρμούς, εκ των οποίων οι 7 θα είναι διρευματικοί, ώστε να μπορούν να κινούνται τόσο στο δίκτυο του Μετρό όσο και στο υπέργειο τμήμα μετά τον σταθμό «Δουκίσσης Πλακεντίας», το οποίο αποτελεί τμήμα της εθνικής σιδηροδρομικής υποδομής που διαχειρίζεται ο ΟΣΕ.
Η ιδιαιτερότητα της γραμμής του αεροδρομίου έγκειται ακριβώς σε αυτή τη διπλή τεχνική πραγματικότητα. Το δίκτυο του Μετρό της Αθήνας λειτουργεί με τρίτη τροχιά και τάση 750V DC, ενώ το υπέργειο τμήμα προς τον αερολιμένα ηλεκτροδοτείται με εναέριο σύστημα 25kV AC. Όπως επισημαίνεται στο σχετικό αίτημα για τις υπηρεσίες συμβούλου που ενέκρινε ο ΟΣΕ, οι διρευματικοί συρμοί αποτελούν τη μοναδική ρεαλιστική λύση ώστε να διατηρηθεί η απευθείας σύνδεση κέντρου – αεροδρομίου, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα απαιτούνταν η μετεπιβίβαση επιβατών.
Η ανάθεση έρχεται μετά την πολυετή κόντρα μεταξύ ΟΣΕ και Αττικό Μετρό που αφορούσε τις προδιαγραφές των νέων συρμών.
Ως επόμενο βήμα θα πρέπει να θεσπιστούν εθνικοί κανόνες για τη λειτουργία τους, κάτι το οποίο δεν είναι μια απλή διοικητική διαδικασία. Μετά την ενσωμάτωση της 4ης Σιδηροδρομικής Δέσμης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ρυθμιστικό πλαίσιο έχει αλλάξει ριζικά. Οι Τεχνικές Προδιαγραφές Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) και οι Κοινές Μέθοδοι Ασφάλειας (ΚΜΑ) αποτελούν πλέον το κυρίαρχο κανονιστικό δίκαιο, ενώ οι εθνικοί κανόνες επιτρέπονται μόνο για την κάλυψη συγκεκριμένων «ανοικτών σημείων» ή για τεκμηριωμένες παρεκκλίσεις.
Κάθε τέτοιος κανόνας οφείλει να περάσει από μια διαδικασία διπλής έγκρισης: Πρώτα από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και στη συνέχεια από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων (ERA), ο οποίος διαθέτει δεσμευτικό λόγο ως προς τη συμβατότητα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Σε περίπτωση αρνητικής γνωμοδότησης, ο κανόνας μπορεί να ακυρωθεί, ανεξαρτήτως της προηγούμενης εθνικής έγκρισης.
Την εργασία αυτή θα αναλάβει να «τρέξει» ο τεχνικός σύμβουλος. Το αντικείμενο περιλαμβάνει ανάλυση του θεσμικού πλαισίου, τεχνική τεκμηρίωση αποκλίσεων από τις ΤΠΔ, καθορισμό μέτρων «ισοδύναμης ασφάλειας», σύνταξη σχεδίου εθνικών κανόνων και κατάρτιση φακέλου ασφάλειας και υποστήριξη σε όλα τα στάδια της διαδικασίας έγκρισης. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 230.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ενώ η διάρκεια υλοποίησης έχει οριστεί στο σφιχτό χρονοδιάγραμμα των 45 ημερών, γεγονός που υπογραμμίζει τον κατεπείγοντα χαρακτήρα του.
Βάσει του σχεδιασμού του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, η προμήθεια των νέων συρμών εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 150 εκατ. ευρώ για τους διρευματικούς και περί τα 145 εκατ. ευρώ για τους συμβατικούς. Η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί μέσω συνδυασμού πόρων από το ΕΣΠΑ και το Κοινωνικό και Κλιματικό Ταμείο. Ωστόσο προκειμένου να τρέξει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα ο διαγωνισμός αμέσως μετά την έγκριση των πόρων από το Κλιματικό Ταμείο, στόχος είναι να προκηρυχθεί μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και μετά την εκταμίευση από των ευρωπαϊκών κονδυλίων να γίνει ανακατανομή πόρων.
Από τη στιγμή της υπογραφής της σύμβασης με τον ανάδοχο θα απαιτηθούν περί τους 36 μήνες ώστε να ενσωματωθούν οι συρμοί στο δίκτυο της ΣΤΑΣΥ με το υπουργείο, πάντως, να προσανατολίζεται στον όσο το δυνατόν μικρότερο εφικτό χρόνο παράδοσης, αλλά και στην τμηματική παραλαβή συρμών εκ μέρους του ή των αναδόχων.
Η ενίσχυση του στόλου της ΣΤΑΣΥ, όπως καταδεικνύει η καθημερινή εικόνα του δικτύου καθίσταται επιτακτική. Το Μετρό της Αθήνας μεταφέρει περισσότερους από 750.000 επιβάτες ημερησίως, με την επιβατική κίνηση να αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Στη Γραμμή 3, οι χρονοαποστάσεις των 4 λεπτών τις ώρες αιχμής αποδεικνύονται ανεπαρκείς, ενώ το σύστημα λειτουργεί χωρίς ουσιαστικές εφεδρείες.
Για τον λόγο αυτό, η ΣΤΑΣΥ έχει ενεργοποιήσει παράλληλο πρόγραμμα ανάταξης τροχαίου υλικού. Στις Γραμμές 2 και 3 επιχειρείται η επιστροφή 12 παροπλισμένων συρμών, ενώ σχεδιάζεται η προσθήκη κλιματισμού σε 28 συρμούς πρώτης γενιάς που κυκλοφορούν από το 2000. Οι σχετικές προτάσεις έχουν υποβληθεί για ένταξη στο ΕΣΠΑ, με στόχο οι διαγωνισμοί να ξεκινήσουν εντός του 2026. Ιδιαίτερα δύσκολη παραμένει η κατάσταση στη Γραμμή 1, όπου εξακολουθούν να κυκλοφορούν συρμοί της δεκαετίας του 1980. Η ανακαίνιση 14 συρμών από την ισπανική CAF έχει καθυστερήσει σημαντικά, με την πλήρη παράδοση να μετατίθεται πλέον για το 2027, ενώ η ΣΤΑΣΥ έχει ήδη επιβάλει ρήτρες καθυστέρησης ύψους 3,5 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προετοιμάζεται νέα πρόταση χρηματοδότησης για την ανάταξη ακόμη δέκα συρμών της δεκαετίας του ’90.
Οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται στο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ της ΣΤΑΣΥ, το οποίο περιλαμβάνει επίσης αντικατάσταση 32 χλμ. σιδηροτροχιών, αναβάθμιση της σηματοδότησης στις Γραμμές 2 και 3 και εκσυγχρονισμό σταθμών και υποδομών.
Περισσότερες ειδήσεις
Αθήνα: Θέσεις στάθμευσης από.. χρυσό
ΣΤΑΣΥ: Το μεγάλο πλάνο συντήρησης για τους σταθμούς – γκαλερί
Νέο σύστημα γεωεντοπισμού στα τρένα με δωρεά της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών
