Δυναμικά επιστρέφει στο ευρωπαϊκό ενεργειακό αφήγημα η πυρηνική ενέργεια με την Ελλάδα να δείχνει διατεθειμένη να συμμετάσχει ενεργά στη συζήτηση.
Στη σημερινή (10/3) Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen παραδέχθηκε ότι η μείωση της πυρηνικής παραγωγής στην Ευρώπη υπήρξε στρατηγικό λάθος, ανακοινώνοντας νέα χρηματοδότηση για την ανάπτυξη μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMR). Στο ίδιο φόρουμ, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε σε μια σημαντική αλλαγή πλεύσης για την ελληνική ενεργειακή στρατηγική, ανακοινώνοντας τη σύσταση επιτροπής που θα εξετάσει τη δυνατότητα αξιοποίησης της τεχνολογίας SMR στη χώρα, ενώ άνοιξε και τη συζήτηση για την πιθανή χρήση πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία.
Με τις τιμές ενέργειας να παραμένουν ευάλωτες στις γεωπολιτικές εξελίξεις και την Ευρώπη να επιδιώκει ταυτόχρονα ενεργειακή ασφάλεια και απανθρακοποίηση, η πυρηνική τεχνολογία επανέρχεται στο επίκεντρο ως πιθανός πυλώνας του ενεργειακού μίγματος της επόμενης δεκαετίας.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen αναγνώρισε ότι η επιλογή της Ευρώπης να περιορίσει την πυρηνική ενέργεια τις προηγούμενες δεκαετίες αποδείχθηκε λανθασμένη στρατηγικά.
Όπως τόνισε στην ομιλία της, το 1990 περίπου το ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραγόταν από πυρηνικούς σταθμούς. Σήμερα το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί σχεδόν στο 15%, γεγονός που αύξησε την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
«Η μείωση του μεριδίου της πυρηνικής ενέργειας ήταν επιλογή. Πιστεύω ότι ήταν στρατηγικό σφάλμα να γυρίσει η Ευρώπη την πλάτη σε μια αξιόπιστη, οικονομικά προσιτή και χαμηλών εκπομπών πηγή ενέργειας», σημείωσε χαρακτηριστικά. Η ίδια υπογράμμισε ότι η ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εντάσεις αποτελούν μια «σκληρή υπενθύμιση» της ευαλωτότητας της Ευρώπης ως καθαρού εισαγωγέα ορυκτών καυσίμων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση στρέφεται πλέον πιο ενεργά στην ανάπτυξη της νέας γενιάς πυρηνικής τεχνολογίας, δίνοντας έμφαση στους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες (Small Modular Reactors – SMR). Η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει 200 εκατ. ευρώ από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ για την προώθηση επενδύσεων στην τεχνολογία αυτή, με στόχο οι πρώτοι SMR να βρίσκονται σε επιχειρησιακή λειτουργία στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
«Βλέπουμε μια παγκόσμια επιστροφή στην πυρηνική ενέργεια και η Ευρώπη θέλει να συμμετάσχει σε αυτήν», τόνισε η πρόεδρος της Επιτροπής.
Στο ίδιο συνέδριο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε μια σημαντική μετατόπιση της ελληνικής ενεργειακής στρατηγικής.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα παραδοσιακά δεν ανέπτυξε πυρηνική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως λόγω της επιλογής να επενδύσει στον λιγνίτη από τη δεκαετία του 1960. Ωστόσο, οι σημερινές ενεργειακές και γεωπολιτικές συνθήκες απαιτούν μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση.
«Σε μια περίοδο αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η Ελλάδα δεν μπορεί να αφήνει καμία επιλογή εκτός τραπεζιού», σημείωσε.
Στο πλαίσιο αυτό ανακοίνωσε τη σύσταση υψηλόβαθμης διυπουργικής επιτροπής, η οποία θα εξετάσει εάν και με ποιους όρους η τεχνολογία των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων μπορεί να ενταχθεί στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί όχι μόνο ανανεώσιμες πηγές αλλά και σταθερή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βάσης (base load).
Παρά τη σημαντική ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ελλάδα — όπου πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται πλέον από ήλιο και άνεμο — το ενεργειακό σύστημα εξακολουθεί να χρειάζεται προβλέψιμη παραγωγή για τη σταθερότητα του δικτύου.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι SMR θεωρούνται μια τεχνολογία που θα μπορούσε να συμβάλει στην κάλυψη αυτής της ανάγκης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε και η αναφορά του πρωθυπουργού στον τομέα των μεταφορών και ειδικότερα της ναυτιλίας, έναν κλάδο στον οποίο η Ελλάδα διαδραματίζει ηγετικό ρόλο παγκοσμίως.
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η πλήρης απανθρακοποίηση της ποντοπόρου ναυτιλίας παραμένει τεχνολογικά δύσκολη με τα σημερινά καύσιμα.
Σε αυτό το πλαίσιο, υποστήριξε ότι η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να αποτελέσει μια μελλοντική λύση, δεδομένου ότι χρησιμοποιείται ήδη εδώ και δεκαετίες σε στρατιωτικά πλοία και υποβρύχια.
Η Ελλάδα, όπως ανέφερε, σκοπεύει να συμβάλει ενεργά στη διεθνή συζήτηση για το πώς η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και στον εμπορικό ναυτιλιακό κλάδο.
Παρά τη νέα δυναμική, η επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας στην ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική δεν είναι μια απλή διαδικασία.
Όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός, η Ευρώπη θα πρέπει να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, όπως η πολυπλοκότητα των κανονιστικών πλαισίων, οι μεγάλες καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις και η έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Η ανάπτυξη της νέας γενιάς πυρηνικών τεχνολογιών θα απαιτήσει ουσιαστικά αναγέννηση της ευρωπαϊκής πυρηνικής βιομηχανίας, τόσο σε επίπεδο τεχνογνωσίας όσο και σε επίπεδο επενδύσεων.
Ωστόσο, με την ενεργειακή ασφάλεια να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής, η πυρηνική ενέργεια φαίνεται να επιστρέφει σταδιακά στο τραπέζι των μεγάλων στρατηγικών επιλογών.
Περισσότερες ειδήσεις
Οι εκτιμήσεις Τσάφου για τα ενεργειακά όρια της Ελλάδας στη γεωπολιτική κρίση – Πότε «κινδυνεύουμε»
