Πολιτική αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει τις τελευταίες ημέρες γύρω από την πορεία υλοποίησης του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) και τη χρηματοδότησή του από το Ταμείο Ανάκαμψης, με αφορμή την απένταξη ποσού 38 εκατ. ευρώ από το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο στο τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, στοιχείο που ανέδειξε η αντιπολίτευση και πυροδότησε συζήτηση για την εξέλιξη του έργου.
Από την πλευρά του, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών διαβεβαιώνει με κάθε ευκαιρία ότι οι διαθέσιμοι πόροι αξιοποιούνται στο σύνολό τους για την υλοποίηση του έργου, παρά τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που θέτει το Ταμείο Ανάκαμψης. Ειδικότερα, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, μιλώντας την Παρασκευή (13/3) σε συνέδριο στην Κρήτη, υπογράμμισε ότι ο ΒΟΑΚ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες υποδομές της χώρας. Όπως σημείωσε, η υλοποίησή του προχωρά με συνδυασμό χρηματοδοτικών εργαλείων, αξιοποιώντας πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, αλλά και κεφάλαια που κινητοποιούνται μέσω των έργων ΣΔΙΤ και των συμβάσεων παραχώρησης.
Την ίδια στιγμή, σε εξέλιξη βρίσκονται όλα τα βασικά τμήματα του ΒΟΑΚ, τα οποία υλοποιούνται με διαφορετικά μοντέλα χρηματοδότησης και συμβάσεων. Στο δημόσιο έργο Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, μήκους περίπου 14 χιλιομέτρων, οι εργασίες έχουν επιταχυνθεί το τελευταίο διάστημα. Πρόκειται για έργο υψηλής τεχνικής δυσκολίας, ωστόσο οι εργασίες προχωρούν και 10 από τα 14 χιλιόμετρα αναμένεται να δοθούν σε κυκλοφορία το καλοκαίρι.
Στο έργο ΣΔΙΤ Χερσόνησος – Νεάπολη, που χαρακτηρίζεται από σημαντικές γεωτεχνικές και γεωλογικές δυσκολίες, η κατασκευή προχωρά επίσης με ταχείς ρυθμούς. Σύμφωνα με τις εταιρείες ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Aktor που συμμετέχουν στο έργο, οι εργασίες βρίσκονται εντός χρονοδιαγράμματος και σύντομα θα παραδοθεί σε κυκλοφορία ένα σημαντικό τμήμα του δρόμου.
Παράλληλα, στο μεγαλύτερο τμήμα του έργου, τη σύμβαση παραχώρησης Χανιά – Ηράκλειο, μήκους περίπου 157 χιλιομέτρων, στο οποίο συμμετέχει ο κατασκευαστικός όμιλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ που πρόσφατα παραχώρησε μερίδιο σε Aktor και Metlen, βρίσκονται σε εξέλιξη οι μελέτες εφαρμογής, ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες σε επιμέρους τμήματα του αυτοκινητοδρόμου.
Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο Υποδομών προχώρησε και σε τροποποιήσεις στον σχεδιασμό της παράκαμψης Ηρακλείου, αποδεχόμενο τη συντριπτική πλειονότητα των αιτημάτων που είχαν καταθέσει οι δήμοι Ηρακλείου και Μαλεβιζίου. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν νέους ή ανασχεδιασμένους κόμβους σύνδεσης με την πόλη, βελτιώσεις στο παράπλευρο οδικό δίκτυο και παρεμβάσεις στις κάτω διαβάσεις, ώστε ο αυτοκινητόδρομος να εξυπηρετεί τη διαμπερή κυκλοφορία χωρίς να λειτουργεί ως διαχωριστικό στοιχείο για τον αστικό ιστό.
Η πολιτική αντιπαράθεση επικεντρώνεται στην απόφαση απένταξης 38 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, σύμφωνα με έγγραφο της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης του υπουργείου Οικονομικών.
Μετά την αναπροσαρμογή, η συμμετοχή του Ταμείου Ανάκαμψης στο συγκεκριμένο τμήμα διαμορφώνεται πλέον στα 98 εκατ. ευρώ, έναντι 137 εκατ. ευρώ που προβλεπόταν αρχικά. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 206 εκατ. ευρώ, συνεχίζει να υλοποιείται κανονικά, με το υπόλοιπο ποσό να καλύπτεται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Η αντιπολίτευση αποδίδει την εξέλιξη σε καθυστερήσεις στην υλοποίηση του έργου και σε ζητήματα ωριμότητας, επισημαίνοντας ότι υπήρξαν σημαντικές καθυστερήσεις στις απαλλοτριώσεις και στη μετατόπιση δικτύων κοινής ωφέλειας.
Οι παράγοντες αυτοί οδήγησαν σε επιβράδυνση της προόδου των εργασιών και στην καταβολή αποζημίωσης περίπου 20 εκατ. ευρώ προς τον ανάδοχο, για καθυστερήσεις που δεν οφείλονταν σε υπαιτιότητα της κατασκευαστικής εταιρείας.
Ωστόσο, σύμφωνα με απόφαση της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το έργο συνεχίζει να χρηματοδοτείται κανονικά. Όπως επισημαίνεται, το ποσό που δεν καλύπτεται πλέον από το Ταμείο Ανάκαμψης θα καλυφθεί από άλλες πηγές δημόσιας χρηματοδότησης, κυρίως μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, διασφαλίζοντας έτσι τη συνέχιση της υλοποίησης του έργου χωρίς αλλαγές στο φυσικό του αντικείμενο.
Απαντώντας γενικότερα στην κριτική που διατυπώνεται ότι χάνονται πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας εξήγησε ότι η αναπροσαρμογή στη χρηματοδότηση του ΒΟΑΚ συνδέεται με τεχνικές δυσκολίες που προέκυψαν κατά την κατασκευή, και ειδικότερα αναφέρθηκε στο τμήμα που υλοποιείται μέσω ΣΔΙΤ από την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Aktor.
Όπως ανέφερε, σε συγκεκριμένο σημείο του έργου υπάρχει μια ιδιαίτερα απαιτητική σήραγγα, όπου τα πρόσθετα μέτρα αντιστήριξης που κρίθηκαν αναγκαία για την ασφάλεια της κατασκευής επιβράδυναν τον ρυθμό προόδου των εργασιών, κυρίως στη φάση της διάνοιξης.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η επιβράδυνση αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει καθυστερήσεις σε σχέση με τα αυστηρά χρονικά όρια που θέτει το Ταμείο Ανάκαμψης για την ολοκλήρωση των έργων. Για τον λόγο αυτό αποφασίστηκε να αφαιρεθεί το συγκεκριμένο τμήμα από τη χρηματοδότηση του Ταμείου, ώστε τα αντίστοιχα κονδύλια να μεταφερθούν σε άλλα έργα του ΒΟΑΚ που μπορούν να ολοκληρωθούν εγκαίρως, κυρίως σε παρεμβάσεις που αφορούν την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
«Δεν χάνεται ούτε ένα ευρώ από τον ΒΟΑΚ», επανέλαβε ο κ. Δήμας, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση προχωρά σε ανακατανομή των πόρων όπου αυτό απαιτείται, με στόχο την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτήσεων και την απρόσκοπτη συνέχιση της υλοποίησης του έργου.
Περισσότερες ειδήσεις