Φωτιές έχει ανάψει στο Ρέθυμνο το ζήτημα των απαλλοτριώσεων για την υλοποίηση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), με τις αντιδράσεις να πληθαίνουν έχοντας ως βασικό σημείο αιχμής τη διαδικασία που έχει επιλεγεί για την επιτάχυνσή τους. Ειδικότερα, αφορμή για την αναταραχή που έχει προκληθεί στάθηκε η ενεργοποίηση της διαδικασίας του άρθρου 7Α του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων, η οποία επιτρέπει στο Δημόσιο να προχωρήσει σε άμεση κατάληψη ακινήτων πριν από τον οριστικό καθορισμό και την πλήρη καταβολή αποζημίωσης στους ιδιοκτήτες των ακινήτων. Η σχετική αίτηση εκδικάζεται με διαδικασία εξπρές στις 5 Μαΐου στο Εφετείο, με το Δημόσιο να επιδιώκει την ταχεία εγκατάσταση του αναδόχου και την έναρξη των εργασιών.
Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση, κυρίως στο Ρέθυμνο, όπου οι απαλλοτριώσεις αφορούν εκτεταμένες περιοχές σε κοινότητες όπως η Επισκοπή, το Γεράνι, ο Πρινές, το Ατσιπόπουλο και άλλες. Οι ιδιοκτήτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ασφυκτικές προθεσμίες, καλούμενοι να συγκεντρώσουν πλήρεις φακέλους για να αποδείξουν τα ιδιοκτησιακά τους δικαιώματα και να διεκδικήσουν αποζημιώσεις.
Προβληματισμός μάλιστα προκύπτει από το γεγονός ότι τα πρώτα στοιχεία από τους σχετικούς πίνακες καταγραφής αναδεικνύουν σημαντικά προβλήματα, μεταξύ των οποίων λάθη σε ονόματα και επιφάνειες, αλλά και ασάφειες στα όρια των ακινήτων. Παράλληλα, η απόσταση και οι διαφορές μεταξύ αντικειμενικών και πραγματικών εμπορικών αξιών ενισχύει την αγωνία των Ρεθυμνιωτών για το κατά πόσο θα αποζημιωθούν δίκαια.
Το ζήτημα έφτασε και στη Βουλή από τον ανεξάρτητο βουλευτή Βαγγέλη Αποστολάκη, με τον αρμόδιο υφυπουργό Υποδομών, Νίκο Ταχιάο, να επιχειρεί να ρίξει τους τόνους, υπερασπιζόμενος τη νομιμότητα της διαδικασίας. Όπως σημείωσε, το άρθρο 7Α αποτελεί συνταγματικά κατοχυρωμένο εργαλείο, το οποίο χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις έργων ιδιαίτερης σημασίας και επείγοντος χαρακτήρα.
«Ακούω συνεχώς μια φιλολογία περί αντισυνταγματικότητας, η οποία δεν επιβεβαιώνεται στην πράξη. Πρόκειται για μια διάταξη που επιτρέπεται από το Σύνταγμα και δεν έχει αμφισβητηθεί δικαστικά», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η ενεργοποίηση του 7Α δεν συνεπάγεται απώλεια κυριότητας για τους ιδιοκτήτες, αλλά προσωρινή διάθεση του ακινήτου για την εκτέλεση των έργων.
Ωστόσο, ο ίδιος έσπευσε να αναγνωρίσει ότι πρόκειται για μια «έκτακτη διαδικασία», η οποία δεν μπορεί να αποτελεί κανόνα. «Δεν είναι η διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται σε όλες τις απαλλοτριώσεις. Είναι για πολύ ειδικές και επείγουσες περιπτώσεις», τόνισε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το υπουργείο αναζητά πιο ισορροπημένες λύσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Ταχιάος αποκάλυψε ότι υπάρχει πρόθεση να αποφευχθεί η άμεση κατάληψη ακινήτων μέσω του 7Α και να προχωρήσει η διαδικασία με την καταβολή της προσωρινής τιμής μονάδας, η οποία αποτελεί και το σημείο στο οποίο συντελείται ουσιαστικά η απαλλοτρίωση. «Ενεργούμε καλόπιστα. Δεν θα κάνουμε κάτι διαφορετικό στο Ρέθυμνο από αυτό που κάνουμε αλλού», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η συναίνεση και όχι η σύγκρουση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις αντικειμενικές δυσκολίες που παρουσιάζει το έργο, τόσο λόγω του μεγέθους του όσο και λόγω των ιδιαιτεροτήτων της Κρήτης. «Σε μια περιοχή όπου τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα έχουν πολλές φορές ιστορικό βάθος και δεν είναι πάντα σαφώς καταγεγραμμένα, είναι μάλλον μάταιο να περιμένει κανείς ότι δεν θα υπάρξουν προβλήματα», σημείωσε, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά έναν δύσκολο δρόμο για την ολοκλήρωση των διαδικασιών.
Την ίδια ώρα, εμφανίστηκε κατηγορηματικός ως προς την πολιτική διαχείριση του έργου: «Ο ΒΟΑΚ θα γίνει και θα γίνει με συνεργασία», ανέφερε. «Κανείς δεν πρόκειται να στείλει τα ΜΑΤ για να απομακρύνει πολίτες από τις περιουσίες τους», είπε, επιχειρώντας να κατευνάσει τις αντιδράσεις που έχουν ήδη αρχίσει να διαμορφώνονται.
Από την πλευρά του ο κ. Αποστολάκης επεσήμανε τον κίνδυνο επανάληψης αστοχιών, όπως στην περίπτωση του Λασιθίου, όπου καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων οδήγησαν σε σημαντικές επιβαρύνσεις για το Δημόσιο λόγω ρητρών.
Όπως εξήγησε, «αρχικά είχε εγκριθεί αποζημίωση γύρω στα 3,5 εκατομμύρια. Μετά από δικαστική απόφαση, αυξήθηκε η αποζημίωση των ιδιωτών συν 9,5 εκατομμύρια, τα οποία δεν καταβλήθηκαν. Και στη συνέχεια, το Δημόσιο υποχρεώθηκε να καταβάλει 20 εκατομμύρια στην εταιρεία σαν ρήτρες καθυστέρησης του έργου, ενώ αν είχε γίνει η αποζημίωση των ιδιωτών έτσι όπως είχε αποφασιστεί στο δικαστήριο, θα είχε κλείσει η υπόθεση και θα είχε προχωρήσει το έργο», σημείωσε ο κ. Αποστολάκης, ο οποίος έθεσε και ζήτημα ουσιαστικής στήριξης των πολιτών, με προτάσεις για δημιουργία τοπικών μηχανισμών ενημέρωσης και ταχείας επίλυσης διαφορών.
Να σημειωθεί ότι για το φλέγον ζήτημα των απαλλοτριώσεων για την κοινωνία του Ρεθύμνου, υπάρχει ήδη ανακοίνωση από τον Δικηγορικό Σύλλογο της πόλης, ο οποίος δηλώνει παρών για την υποστήριξη των πολιτών, ενώ και το παράρτημα Δυτικής Κρήτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας ζητά πλήρη πρόσβαση στα στοιχεία των απαλλοτριώσεων και άμεση διόρθωση λαθών.
Περισσότερες ειδήσεις
Την ολοκλήρωση των απαλλοτριώσεων αναμένει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για να ξεκινήσει στις εργασίες στον ΒΟΑΚ
