Η ελληνική αγορά υποδομών εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιάς αναδιάταξης, με τους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους να μετατοπίζουν το βάρος τους από τα παραδοσιακά έργα προς τις παραχωρήσεις και τα ΣΔΙΤ. Πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή που δεν σχετίζεται μόνο με την αύξηση του ανεκτέλεστου, αλλά κυρίως με τη δημιουργία σταθερών, επαναλαμβανόμενων και μακροπρόθεσμων ταμειακών ροών. Σε αντίθεση με την κατασκευή, όπου τα έσοδα είναι περιοδικά και εξαρτώνται από την πρόοδο των έργων, οι παραχωρήσεις προσφέρουν προβλεψιμότητα, υψηλότερα περιθώρια και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε περιόδους αβεβαιότητας.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται πλέον καθαρά στις στρατηγικές των ισχυρότερων παικτών της αγοράς, οι οποίοι επενδύουν συστηματικά σε χαρτοφυλάκια παραχωρήσεων με πολυετή ορίζοντα. Ο στόχος είναι διπλός, αφενός η εξασφάλιση σταθερών εσόδων και αφετέρου η εξομάλυνση της μεταβλητότητας που χαρακτηρίζει τον κατασκευαστικό κύκλο.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι παραχωρήσεις μετατρέπονται από συμπληρωματική δραστηριότητα σε βασικό πυλώνα ανάπτυξης, επηρεάζοντας όχι μόνο τα οικονομικά μεγέθη αλλά και την αποτίμηση των ομίλων.
Στην πρώτη γραμμή αυτής της μετάβασης βρίσκεται η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η οποία διαμορφώνει ένα από τα ισχυρότερα χαρτοφυλάκια παραχωρήσεων στην ελληνική αγορά. Οι συνολικές μακροπρόθεσμες ροές μερισμάτων από την Αττική Οδό και την Εγνατία Οδό εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 7,5 δισ. ευρώ σε ορίζοντα δεκαετιών, δημιουργώντας μια σταθερή «δεξαμενή» εσόδων.
Ο όμιλος θέτει φιλόδοξο στόχο για EBITDA ύψους 1 δισ. ευρώ έως το 2030, επενδύοντας παράλληλα περίπου 600 εκατ. ευρώ ιδίων κεφαλαίων την περίοδο 2026 – 2029 σε ήδη εξασφαλισμένα έργα. Την ίδια στιγμή, συμμετέχει ενεργά σε νέους διαγωνισμούς παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ συνολικής αξίας άνω των 2 δισ. ευρώ, επιδιώκοντας να διευρύνει περαιτέρω το αποτύπωμά του.
Τα αποτελέσματα του 2025 επιβεβαιώνουν τη δυναμική των παραχωρήσεων. Τα έσοδα του κλάδου ανήλθαν σε 542 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά πάνω από 60% σε σχέση με το 2024, ενώ τα προσαρμοσμένα EBITDA διαμορφώθηκαν σε 362,8 εκατ. ευρώ από 205,3 εκατ. ευρώ, με το περιθώριο να αγγίζει το ιδιαίτερα υψηλό 66,9%.
Καθοριστικός ήταν ο ρόλος της Αττικής Οδού, η οποία, σε συνδυασμό με την αυξημένη κυκλοφορία και τις αναπροσαρμογές διοδίων, οδήγησε σε άλμα 75,3% στα έσοδα από διόδια, τα οποία ανήλθαν σε 445,7 εκατ. ευρώ. Είναι ενδεικτικό ότι χωρίς τη συμβολή της Αττικής Οδού η αύξηση των εσόδων θα περιοριζόταν στο 21%, ενώ με τη συμμετοχή της εκτοξεύεται.
Η έναρξη της 35ετούς παραχώρησης της Εγνατίας Οδού στο τέλος του 2025 σηματοδοτεί μια νέα φάση ανάπτυξης. Το 2026 θα είναι το πρώτο πλήρες έτος λειτουργίας της υπό το νέο καθεστώς, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τόσο τα έσοδα όσο και την κερδοφορία.
Παράλληλα, τα κυκλοφοριακά μεγέθη στους βασικούς αυτοκινητοδρόμους κινούνται ανοδικά. Η Κεντρική Οδός κατέγραψε αύξηση 10%, ενώ θετική ήταν η πορεία και για την Αττική Οδό (+4,6%), την Ολυμπία Οδό (+4,7%) και την Εγνατία Οδό (+2,5%). Η αυξημένη κινητικότητα, σε συνδυασμό με τον τουρισμό, λειτουργεί ως βασικός μοχλός ενίσχυσης των εσόδων.
Ο όμιλος Άβαξ ακολουθεί αντίστοιχη στρατηγική, με το χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεών της να αποτυπώνει τη σημασία του χρόνου στην απόδοση των επενδύσεων. Οι εισροές εμφανίζονται κλιμακούμενες: 156 εκατ. ευρώ την περίοδο 2026 – 2030, 442 εκατ. ευρώ την περίοδο 2031–2040 και 366 εκατ. ευρώ από το 2041 έως τη λήξη των συμβάσεων. Συνολικά, οι ροές εκτιμώνται σε περίπου 964 εκατ. ευρώ.
Η αποτίμηση του χαρτοφυλακίου φθάνει τα 435 εκατ. ευρώ, με βασικό πυρήνα τις οδικές παραχωρήσεις. Η Ολυμπία Οδός αποτελεί το σημαντικότερο asset, ενώ σημαντική είναι και η συμμετοχή στον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου.
Πέρα από τις οδικές υποδομές, η Άβαξ επεκτείνεται και σε άλλους τομείς. Η συμμετοχή στο Flyover Θεσσαλονίκης μέσω της εταιρείας Κεδρηνός Λόφος ενισχύει την παρουσία της σε αστικές υποδομές, ενώ οι επενδύσεις σε μαρίνες – όπως η Μαρίνα Αθηνών και η Μαρίνα Λεμεσού – προσδίδουν διαφοροποίηση και πρόσθετες πηγές εσόδων.
Στρατηγικός στόχος αποτελεί η εξασφάλιση νέων παραχωρήσεων άνω των 500 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η πρόοδος εξαρτάται από την ωρίμανση των διαγωνισμών, καθώς παρατηρούνται καθυστερήσεις, ιδιαίτερα σε έργα ΣΔΙΤ που είχαν προγραμματιστεί να προχωρήσουν ταχύτερα.
Από την πλευρά του ο όμιλος Aktor επανασχεδιάζει τη στρατηγική του, υιοθετώντας ένα διττό μοντέλο που συνδυάζει παραχωρήσεις και κατασκευές. Οι παραχωρήσεις αναλαμβάνουν τον ρόλο της σταθερής πηγής εσόδων, ενώ η κατασκευή παραμένει η βασική δραστηριότητα παραγωγής κύκλου εργασιών.
Η δυναμική του τομέα αποτυπώνεται στην αναθεώρηση των στόχων, καθώς το EBITDA από παραχωρήσεις εκτιμάται πλέον στα 89 εκατ. ευρώ έως το 2030, υπερδιπλάσιο σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις, ενώ τα έσοδα αναμένεται να φθάσουν τα 103 εκατ. ευρώ.
Στον πυρήνα της στρατηγικής της Aktor βρίσκονται ώριμα assets όπως ο Μορέας, η Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου, η Ολυμπία Οδός και ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου. Παράλληλα, επενδύει σε νέα έργα που θα στηρίξουν την ανάπτυξη της επόμενης δεκαετίας, όπως φοιτητικές εστίες στην Κρήτη, η Πύλια Οδός, τμήματα του ΒΟΑΚ και το αρδευτικό έργο Ταυρωπού.
Το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα υπερβαίνει τα 780 εκατ. ευρώ, με συμβάσεις διάρκειας έως 30 έτη. Επιπλέον, ο όμιλος εξετάζει ευκαιρίες στο εξωτερικό, με έμφαση στη Ρουμανία, διευρύνοντας τη γεωγραφική του παρουσία.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι οι παραχωρήσεις εξελίσσονται στον βασικό μοχλό ανάπτυξης για τον κατασκευαστικό κλάδο στην Ελλάδα. Η δυνατότητα δημιουργίας σταθερών ταμειακών ροών, η αυξημένη ορατότητα και τα υψηλά περιθώρια καθιστούν το μοντέλο αυτό ιδιαίτερα ελκυστικό.
Ωστόσο, η επιτυχία της στρατηγικής εξαρτάται από κρίσιμους παράγοντες: Την ταχύτητα ωρίμανσης των διαγωνισμών, τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης και τη διατήρηση της κυκλοφοριακής δυναμικής. Σε κάθε περίπτωση, η μετάβαση έχει ήδη ξεκινήσει και αναμένεται να καθορίσει τη μορφή της αγοράς υποδομών την επόμενη δεκαετία.
Περισσότερες ειδήσεις
Παρευξείνια Τράπεζα: «Ψήφος» εμπιστοσύνης στη φερεγγυότητα της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
Κυριαρχία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και στην επόμενη γενιά έργων υποδομής σε Ελλάδα, Βαλκάνια, Ουκρανία
