Νέο διπλωματικό παρασκήνιο φαίνεται να διαμορφώνεται γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με τις συνομιλίες μεταξύ του Ιράν, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Κατάρ να επικεντρώνονται πλέον όχι μόνο στον τερματισμό του πολέμου, αλλά κυρίως στο πώς θα αποκατασταθεί η ομαλή ναυσιπλοΐα στη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, Ιρανοί αξιωματούχοι βρέθηκαν στην Ντόχα για διαβουλεύσεις με την κυβέρνηση του Κατάρ σχετικά με ένα πιθανό πλαίσιο συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών και αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το προσχέδιο συζητήσεων περιλαμβάνει 14 σημεία και αφορά κυρίως τη διασφάλιση ασφαλούς διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, την αποκλιμάκωση των στρατιωτικών κινήσεων και τη χαλάρωση μέρους του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους στον κόσμο, καθώς από εκεί περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησαν τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, η διέλευση πλοίων έχει περιοριστεί δραστικά, με την Τεχεράνη να επιβάλλει αυστηρό έλεγχο στην κίνηση δεξαμενόπλοιων και εμπορικών πλοίων.
Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι μόλις 32 πλοία και πέντε δεξαμενόπλοια πέρασαν το τελευταίο 24ωρο από τη θαλάσσια δίοδο, αριθμός εξαιρετικά χαμηλός σε σχέση με τις περίπου 125 έως 140 καθημερινές διελεύσεις πριν από την κρίση.
Η κατάσταση έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, αυξάνοντας το κόστος καυσίμων, λιπασμάτων και μεταφορών, ενώ έχει επηρεάσει συνολικά την εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων και πρώτων υλών.
Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Marco Rubio ,εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι η Ουάσιγκτον θα εξαντλήσει τα περιθώρια της διπλωματίας πριν εξετάσει «άλλες επιλογές».
Παράλληλα, ο Donald Trump επιχείρησε να συνδέσει τις συνομιλίες με το Ιράν με μια ευρύτερη γεωπολιτική συμφωνία στη Μέση Ανατολή, ζητώντας από μουσουλμανικές χώρες ,κυρίως τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, να προσχωρήσουν στις λεγόμενες Συμφωνίες του Αβραάμ και να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ.
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ είχαν προωθηθεί κατά την πρώτη θητεία του Trump στον Λευκό Οίκο και οδήγησαν στην αποκατάσταση σχέσεων του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Μαρόκο και το Σουδάν.
Ωστόσο, η προσπάθεια επέκτασης των συμφωνιών, κυρίως προς τη Σαουδική Αραβία, «πάγωσε» μετά τον πόλεμο στη Γάζα και την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023, με το Ριάντ να επαναλαμβάνει ότι οποιαδήποτε εξομάλυνση προϋποθέτει τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Trump ανέφερε ότι όσες χώρες επιθυμούν να συμμετάσχουν σε μια τελική συμφωνία με το Ιράν «θα πρέπει ταυτόχρονα να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ», αφήνοντας να εννοηθεί πως η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συνδέσει την ενεργειακή και στρατιωτική αποκλιμάκωση με έναν ευρύτερο επανασχεδιασμό των συμμαχιών στην περιοχή.
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους των προσδοκιών. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Esmaeil Baghaei ανέφερε ότι έχει υπάρξει πρόοδος σε αρκετά ζητήματα, αλλά ξεκαθάρισε πως «δεν είμαστε κοντά σε υπογραφή συμφωνίας».
Παρά τη σχετική αισιοδοξία, οι μεγάλες διαφορές παραμένουν ανοιχτές: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι αμερικανικές κυρώσεις, τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια στο εξωτερικό και ο ρόλος του Ισραήλ στη σύγκρουση εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμα σημεία τριβής.
Ωστόσο, μόνο η προοπτική επανέναρξης πιο ομαλής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ ήταν αρκετή για να οδηγήσει τις διεθνείς τιμές πετρελαίου σε σημαντική υποχώρηση, με τις αγορές να προεξοφλούν πιθανή αποκλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης.
Περισσότερες ειδήσεις
Ένα βήμα πριν από την οριστική συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου
