Αναταραχή έχει προκαλέσει στην αγορά πετρελαίου η διακοπή λειτουργίας του East-West Pipeline στη Σαουδική Αραβία μετά την επίθεση της περασμένης εβδομάδας, καθώς οι πρώτες επιπτώσεις έχουν ήδη φτάσει στην Ευρώπη.
Η Saudi Aramco ακυρώνει ή μεταθέτει φορτία αργού, οι φορτώσεις από το Γιανμπού έχουν ανασταλεί και ευρωπαϊκά διυλιστήρια αναζητούν πλέον εναλλακτικές προμήθειες, την ώρα που παραμένει άγνωστο πότε ο κρίσιμος αγωγός θα μπορέσει να επανέλθει σε πλήρη λειτουργία.
Οι φόβοι για την ευρωπαϊκή αγορά εντείνονται επειδή ο αγωγός των περίπου 1.200 χλμ. είχε εξελιχθεί σε μία από τις βασικές εξόδους του σαουδαραβικού πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ, όπου η ναυσιπλοΐα παραμένει έντονα περιορισμένη.
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς που μίλησαν στο Reuters, η Σαουδική Αραβία έχει ενημερώσει Ευρωπαίους πελάτες ότι ορισμένα φορτία αργού με φόρτωση τον Σεπτέμβριο δεν θα πραγματοποιηθούν, ενώ οι φορτώσεις στο Γιανμπού έχουν ανασταλεί. Η Saudi Aramco δεν σχολίασε τις πληροφορίες. Μέχρι στιγμής δεν είναι σαφές πόσα ευρωπαϊκά φορτία επηρεάζονται ούτε πόσο θα διαρκέσει η αναστάτωση. Ωστόσο, οι ακυρώσεις δείχνουν ότι η διακοπή του East-West έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις πραγματικές ροές προς την Ευρώπη.
Την ανησυχία εντείνουν οι προειδοποιήσεις από την ίδια την πετρελαϊκή βιομηχανία, καθώς η διακοπή του East-West βρίσκει την παγκόσμια αγορά με σημαντικά μικρότερα περιθώρια να απορροφήσει νέες απώλειες προσφοράς.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Mike Wirth, προειδοποίησε ότι τα αποθέματα και οι υπόλοιπες δικλίδες που συγκράτησαν τις τιμές τους προηγούμενους μήνες έχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί. Όπως ανέφερε στο πλαίσιο ενεργειακού συνεδρίου στο Όστιν, τα υψηλά εμπορικά αποθέματα αργού με τα οποία μπήκε η αγορά στο 2026 έχουν μειωθεί σημαντικά, ενώ χώρες έχουν ήδη χρησιμοποιήσει μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων τους.
Η Wall Street Journal σημειώνει ότι στελέχη της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας θεωρούν πως η παρατεταμένη πίεση στις προμήθειες έχει περάσει πλέον σε νέα φάση, με τα παγκόσμια εμπορικά αποθέματα καυσίμων να υποχωρούν εδώ και περισσότερο από έξι μήνες. Η νέα ζημιά στον σαουδαραβικό αγωγό προστέθηκε σε μια αγορά που ήταν ήδη ιδιαίτερα σφιχτή.
Ο Wirth εμφανίστηκε επιφυλακτικός και για γρήγορη αποκλιμάκωση των τιμών, δηλώνοντας ότι είναι πλέον δυσκολότερο να διαμορφωθεί ένα σενάριο στο οποίο οι τιμές θα υποχωρήσουν γρήγορα, εκτιμώντας ότι οι κίνδυνοι παραμένουν ανοδικοί τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με τον ίδιο οι μηχανισμοί που περιόρισαν μέχρι τώρα τον κίνδυνο στις τιμές και στην προσφορά έχουν «σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί». Με τον East-West εκτός λειτουργίας και τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν υπό ισχυρή πίεση, η αγορά έχει πλέον λιγότερες εφεδρείες απέναντι σε μια νέα παρατεταμένη διαταραχή.
Στην Ευρώπη, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της πολωνικής Orlen, η οποία έχει ήδη κινηθεί για να εξασφαλίσει εναλλακτικές ποσότητες αργού.
Η Saudi Aramco καλύπτει περίπου το 40% του πετρελαίου που αγοράζει η Orlen, η οποία λειτουργεί διυλιστήρια στην Πολωνία, τη Λιθουανία και την Τσεχία. Σύμφωνα με το Reuters, η εταιρεία έχει στραφεί σε ποικιλίες της Βόρειας Θάλασσας όπως Grane, Johan Sverdrup και Johan Castberg, ενώ έχει ζητήσει προσφορές και για αμερικανικό WTI Midland και καζακικό CPC Blend.
Παράλληλα, αναζητά πρόσθετες ποσότητες για τον Οκτώβριο από τη Βόρεια Θάλασσα και την Αλγερία, καθώς και φορτία από τη Γουιάνα για τον Νοέμβριο.
Η Orlen αναφέρει ότι τα διυλιστήριά της συνεχίζουν να τροφοδοτούνται κανονικά, ωστόσο η αυξημένη κινητικότητα στη spot αγορά δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες δεν περιμένουν παθητικά την αποκατάσταση του σαουδαραβικού αγωγού.
Η ένταση αποτυπώνεται ήδη και στη φυσική αγορά. Χθες, Τρίτη (15/9), ορισμένα φορτία άμεσης παράδοσης στην Ευρώπη ξεπέρασαν τα 130 δολάρια το βαρέλι, καθώς διυλιστήρια και traders προσπάθησαν να εξασφαλίσουν διαθέσιμες ποσότητες εκτός Μέσης Ανατολής.
Το αργό Forties της Βόρειας Θάλασσας έφτασε τα 136,75 δολάρια το βαρέλι, πλησιάζοντας το ιστορικό υψηλό των 147,37 δολαρίων που είχε καταγραφεί τον Απρίλιο.
Η εικόνα στη φυσική αγορά είναι πιο πιεσμένη από εκείνη των futures, καθώς αφορά φορτία που πρέπει να παραδοθούν άμεσα και επομένως αποτυπώνει πιο γρήγορα τη στενότητα στην προσφορά.
Το Brent κινήθηκε την Τετάρτη γύρω από τα 108 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι νέες κινήσεις της Σαουδικής Αραβίας για διοχέτευση περισσότερου αργού μέσω Ομάν περιόρισαν προσωρινά μέρος της πίεσης
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στο Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου καταλήγει ο East-West Pipeline.
Η διαδρομή είχε αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία τους τελευταίους μήνες, καθώς επέτρεπε στη Σαουδική Αραβία να μεταφέρει αργό από τα ανατολικά κοιτάσματα προς τα δυτικά παράλια χωρίς να περνά από τα Στενά του Ορμούζ.
Από τα τέλη Αυγούστου, οι ροές μέσω του αγωγού κυμαίνονταν κατά μέσο όρο μεταξύ 2,6 και 4 εκατ. βαρελιών ημερησίως, σύμφωνα με ανάλυση της Rystad Energy που επικαλείται το Associated Press.
Η απώλεια αυτής της οδού είναι ιδιαίτερα κρίσιμη επειδή η κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα συνήθη επίπεδα. Την Τρίτη καταγράφηκαν μόλις τέσσερις διελεύσεις πλοίων, από επτά την προηγούμενη ημέρα και μέσο όρο 18 πλοίων το προηγούμενο δεκαήμερο. Κανένα από τα τέσσερα δεν ήταν μεγάλο δεξαμενόπλοιο αργού ή LNG carrier.
Με τον East-West εκτός λειτουργίας και το Ορμούζ να παραμένει προβληματική διαδρομή, η Saudi Aramco επιχειρεί να βγάλει περισσότερες ποσότητες στην αγορά μέσω άλλων σημείων.
Σύμφωνα με σημερινές πληροφορίες του Reuters, η εταιρεία προσφέρει περισσότερα φορτία σε ασιατικά διυλιστήρια μέσω μεταφόρτωσης από πλοίο σε πλοίο ανοιχτά του Sohar στο Ομάν, έξω από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι προσφορές αφορούν μεταξύ άλλων τις ποικιλίες Arab Light, Arab Medium και Arab Heavy. Παράλληλα, η Aramco έχει αυξήσει αισθητά τις φορτώσεις από τους τερματικούς σταθμούς Ras Tanura και Juaymah, στον Περσικό Κόλπο. Η εναλλακτική μέσω Sohar προσφέρει προσωρινή διέξοδο, αλλά δεν αντικαθιστά τη δυνατότητα του East-West να τροφοδοτεί απευθείας την Ερυθρά Θάλασσα.
Το βασικό ερώτημα για την αγορά παραμένει πόσο θα κρατήσει η διακοπή.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright εκτίμησε ότι ο αγωγός θα μπορούσε να επιστρέψει σε λειτουργία μέσα σε λίγες ημέρες, σημειώνοντας πάντως ότι η τεχνική αποτίμηση των ζημιών βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Από την άλλη πλευρά, δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι που έχουν ενημερωθεί για τις εργασίες δήλωσαν στο Associated Press ότι η πλήρης επισκευή μπορεί να απαιτήσει τρεις έως πέντε εβδομάδες. Μία από τις πηγές ανέφερε ότι είναι πιθανή μια ενδιάμεση μερική επανεκκίνηση, χωρίς όμως να είναι σαφές τι ποσότητες θα μπορούν να μεταφέρονται.
Μια γρήγορη επαναφορά του αγωγού θα περιόριζε σημαντικά την πίεση στις εναλλακτικές προμήθειες.
Αν όμως η διακοπή κρατήσει εβδομάδες, οι ευρωπαϊκές και ασιατικές εταιρείες θα συνεχίσουν να αναζητούν περισσότερα φορτία από τη Βόρεια Θάλασσα, τις ΗΠΑ, την Αφρική και άλλες αγορές, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για άμεσα διαθέσιμο αργό.
Περισσότερες ειδήσεις
