Νέα κρατική χρηματοδότηση, ύψους σχεδόν 1,8 εκατ. ευρώ, κατευθύνεται στη Μορέας Α.Ε., την εταιρεία παραχώρησης του αυτοκινητοδρόμου Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα και του κλάδου Λεύκτρο – Σπάρτη, η οποία βρίσκεται πλέον υπό τον έλεγχο του ομίλου Aktor. Πρόκειται για ακόμη μία πληρωμή από το Δημόσιο προς την παραχωρησιούχο, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την υπογραφή της αρχικής σύμβασης, γεγονός που επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του κόστους που εξακολουθεί να συνεπάγεται για τον κρατικό προϋπολογισμό η λειτουργία ενός αυτοκινητοδρόμου από τον οποίο εισπράττονται κανονικά διόδια.
Η νέα καταβολή εγκρίθηκε με απόφαση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστου Δήμα και αφορά την περίοδο από τις 3 Μαρτίου έως τις 2 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Το καθαρό ποσό της επιδότησης ανέρχεται σε 1.435.000 ευρώ, στο οποίο προστίθεται ΦΠΑ 344.400 ευρώ, ανεβάζοντας τη συνολική πληρωμή στα 1.779.400 ευρώ.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο ύψος της νέας επιδότησης, αλλά στα οικονομικά δεδομένα που τη συνοδεύουν. Σύμφωνα με τα στοιχεία που υποβλήθηκαν από την παραχωρησιούχο και ελέγχθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες, τα άμεσα έσοδα του αυτοκινητοδρόμου κατά το συγκεκριμένο εξάμηνο ανήλθαν σε 26,98 εκατ. ευρώ, όταν το αναπροσαρμοσμένο συμβατικό Όριο Κινδύνου Κυκλοφορίας – Εσόδων είχε καθοριστεί στα 60 εκατ. ευρώ.
Με άλλα λόγια, οι εισπράξεις κάλυψαν μόλις το 45% του συγκεκριμένου ορίου, εμφανίζοντας απόκλιση άνω των 33 εκατ. ευρώ. Η διαφορά αυτή ενεργοποίησε τη ρήτρα καταβολής της μέγιστης προβλεπόμενης επιδότησης λειτουργίας για το εξάμηνο.
Έτσι, ενώ ο αυτοκινητόδρομος λειτουργεί και παράγει έσοδα από τη διέλευση των οχημάτων, το Δημόσιο εξακολουθεί να συμμετέχει οικονομικά στη λειτουργία του, βάσει των συμβατικών εγγυήσεων που έχουν συμφωνηθεί. Βεβαίως, η κρατική επιδότηση δεν καλύπτει το σύνολο της διαφοράς των 33 εκατ. ευρώ, αλλά περιορίζεται στο ανώτατο ποσό που προβλέπει η σύμβαση.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο ένα μοντέλο παραχώρησης, το οποίο εξακολουθεί να απαιτεί κρατικές ενισχύσεις έπειτα από τόσα χρόνια λειτουργίας, επιτυγχάνει στην πράξη την κατανομή κινδύνων μεταξύ Δημοσίου και ιδιώτη που αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό τέτοιων συμβάσεων. Και κυρίως, ποιο είναι το συνολικό κόστος που έχει αναλάβει μέχρι σήμερα το κράτος για τη συγκεκριμένη παραχώρηση.
Η νέα πληρωμή δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Τον Ιούλιο του 2026 εγκρίθηκε η ένταξη της πράξης «Επιδότηση Λειτουργίας και Πρόσθετη Επιδότηση Λειτουργίας» του Μορέα στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την περίοδο 2026 – 2030.
Ο συνολικός προϋπολογισμός της πράξης ανέρχεται σε 218,72 εκατ. ευρώ, ποσό που αποτυπώνει το ευρύτερο χρηματοδοτικό αντικείμενο των επιδοτήσεων και όχι μία νέα εφάπαξ καταβολή προς την εταιρεία.
Η ύπαρξη ενός τόσο σημαντικού χρηματοδοτικού πλαισίου δείχνει ότι η οικονομική συμμετοχή του Δημοσίου εξακολουθεί να αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της παραχώρησης. Δεν πρόκειται, επομένως, για μια έκτακτη ενίσχυση λόγω απρόβλεπτων συνθηκών, αλλά για έναν συμβατικό μηχανισμό που εξακολουθεί να ενεργοποιείται όταν τα έσοδα υπολείπονται των προκαθορισμένων ορίων.
Αυτό που αποκτά ιδιαίτερη σημασία είναι ότι η νέα απόφαση αφορά ήδη τον 45ο λογαριασμό επιδότησης λειτουργίας. Πρόκειται για έναν αριθμό που αποτυπώνει τη διάρκεια εφαρμογής του μηχανισμού οικονομικής στήριξης και δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το ύψος των συνολικών καταβολών που έχουν πραγματοποιηθεί όλα αυτά τα χρόνια.
Η παραχώρηση του Μορέα ξεκίνησε το 2007, με αντικείμενο τη μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Πελοποννήσου. Το 2015 ακολούθησε τροποποίηση της σύμβασης, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 2016 και περιέλαβε μηχανισμούς οικονομικής υποστήριξης της παραχωρησιούχου.
Σήμερα, η Μορέας βρίσκεται στο χαρτοφυλάκιο του ομίλου Aktor, μετά την εξαγορά της ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία ο κατασκευαστικός όμιλος επιχειρεί να αποκτήσει παρουσία στον κλάδο των παραχωρήσεων.
Oι συγκεκριμένες πληρωμές, πάντως, δεν προκύπτουν από νέα συμφωνία με την Aktor, αλλά από συμβατικές υποχρεώσεις που είχαν διαμορφωθεί πριν από την αλλαγή του εταιρικού ελέγχου.
Αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι ο σημερινός φορέας της παραχώρησης εξακολουθεί να επωφελείται από έναν μηχανισμό κρατικής χρηματοδότησης, παράλληλα με τα έσοδα που εισπράττει από τη λειτουργία του αυτοκινητοδρόμου.
Περισσότερες ειδήσεις
Επιπλέον καθυστερήσεις στον οδικό άξονα Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη φέρνει η τροποποίηση του έργου;
Φράγμα Ασωπού Κορινθίας: Απλήρωτοι λογαριασμοί φέρνουν διακοπή στο έργο
Ανώμαλη προσγείωση στην πραγματικότητα – Πώς την… πάτησε ο Aktor και ο Τούρκος partner του στο ΔΑΑ
