Ένα νέο σύστημα εξετάσεων οδήγησης στο πλαίσιο του οποίου θα καταγράφεται ψηφιακά το σύνολο της εκπαιδευτικής διαδρομής, από την παρακολούθηση των μαθημάτων μέχρι την πρακτική δοκιμασία, αλλά και μια διαφορετική διαδικασία διάθεσης πινακίδων που θα επιτρέπει την επιλογή συγκεκριμένου αριθμού με πληρωμή, υπόσχεται το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Η παρέμβαση, πάντως, δεν είναι… πρωτότυπη καθώς είναι σε ισχύ νομοθετικό πλαίσιο για διαφανέστερες εξετάσεις χωρίς ωστόσο ακόμη να έχει υλοποιηθεί πλήρως.
Η νέα προσπάθεια, η οποία παρουσιάστηκε την Τρίτη 20/10 στηρίζεται στην προγραμματική σύμβαση που υπεγράφη από τα υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) με προϋπολογισμό 2,1 εκατ. ευρώ και διάρκεια 24 μηνών.
Μένει να φανεί εάν αυτή τη φορά η οπτικοακουστική καταγραφή που είχε προβλεφθεί ήδη από το 2021 στοχεύοντας στον περιορισμό των αδιαφανών πρακτικών και του «λαδώματος», αυτήν τη φορά θα τεθεί σε εφαρμογή. Το νέο, λειτουργικό σύστημα, μάλιστα θα χρειαστεί να υποστηριχθεί και από νέα νομοθετική πρωτοβουλία προκειμένου να εισαχθεί η χρήση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης με το υπουργείο να δεσμεύεται ότι το σχετικό σχέδιο νόμου θα είναι έτοιμο σε περίπου ένα μήνα.
Υπενθυμίζεται ότι η προηγούμενη απόπειρα ψηφιοποίησης είχε επιχειρηθεί να υλοποιηθεί με το έργο «Ολοκληρωμένη Πλατφόρμα Διαφανούς Εξέτασης Οδηγών», που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης με το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), αλλά δεν ολοκληρώθηκε επιτυχώς, καθώς τα παραδοτέα δεν κρίθηκαν κατάλληλα προς παραλαβή, παρά τις προσπάθειες να διορθωθούν οι αδυναμίες τους.
Το αποτέλεσμα είναι ότι οι υπηρεσίες εξακολουθούν σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και σήμερα να στηρίζονται σε χειρόγραφες διαδικασίες και παλαιότερα πληροφοριακά συστήματα. Η νέα σύμβαση επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, με παρεμβάσεις που θα υποστηρίζουν με σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία την εξέταση, ενώ θα επεκτείνονται στην οργάνωση και στον έλεγχο της εκπαίδευσης.
Βάσει του σχεδιασμού, στα οχήματα που χρησιμοποιούνται στις πρακτικές δοκιμασίες προβλέπεται η εγκατάσταση καμερών με δυνατότητα καταγραφής εικόνας και ήχου. Το υλικό θα αποθηκεύεται στο κυβερνητικό νέφος G-Cloud και θα μπορεί να αξιοποιείται για τον έλεγχο της διαδικασίας, ιδίως όταν υποβάλλονται καταγγελίες ή αμφισβητείται η ορθότητας μιας εξέτασης. Το σύστημα μάλιστα έλαβε την τελική του μορφή ύστερα από συνεργασία με την ομοσπονδία των σχολών οδηγών.
Προκειμένου να μπει σε λειτουργία το νέο μοντέλο θα πρέπει να προηγηθεί νομοθετική παρέμβαση, καθώς η υφιστάμενη εξουσιοδότηση δεν θεωρείται επαρκής για τις σύγχρονες τεχνικές εφαρμογές και τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης με τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών, Γιώργο Κώτσηρα να προσδιορίζει χρονικά τις σχετικές αλλαγές τον προσεχή μήνα.
Το νέο πλαίσιο κρίνεται απαραίτητο, καθώς από την πλευρά του υπουργείου εκτιμάται ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο και δεν αντιμετωπίζεται με μεμονωμένες τροποποιήσεις ή κάποιες υπουργικές αποφάσεις. Πηγές του υπουργείου κάνουν λόγο για ένα κατακερματισμένο πλαίσιο, με νομικά κενά, επικαλυπτόμενες ρυθμίσεις και περιθώρια ανάπτυξης παράλληλων δραστηριοτήτων γύρω από τις εξετάσεις. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που οδήγησε στη συνολική αναδιατύπωση του νόμου ώστε να αποφευχθούν «εμβαλωματικές αλλαγές».
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έδωσε έμφαση στη σύνδεση της τεχνολογίας με την οδική ασφάλεια, σημειώνοντας ότι τα ψηφιακά εργαλεία έχουν ουσιαστικό αντίκρισμα όταν αντιμετωπίζουν πραγματικές ανάγκες και συμβάλλουν στην προστασία ανθρώπινων ζωών.
Το νέο πληροφοριακό σύστημα θα καταγράφει και τη συμμετοχή των υποψηφίων στα θεωρητικά μαθήματα. Μέσω ψηφιακών παρουσιολογίων, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν ποιοι παρακολουθούν, σε ποια σχολή και κατά πόσο η δηλωμένη εκπαίδευση ανταποκρίνεται στην πραγματική παρουσία.
Για τους υποψηφίους προβλέπεται, επιπλέον, εφαρμογή σε κινητά τηλέφωνα και τάμπλετ. Μέσα από αυτήν θα μπορούν να διαβάζουν τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, να εξασκούνται με διαδραστικά τεστ και να παρακολουθούν την πρόοδό τους, ενώ σε περίπτωση αλλαγών στον ΚΟΚ, το εκπαιδευτικό υλικό θα ενημερώνεται αυτόματα.
Οσον αφορά τις εξετάσεις, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει κλήρωση εξεταστών, ειδική εφαρμογή για τη διενέργεια της διαδικασίας, ψηφιακή καταγραφή και δυνατότητα υποβολής ενστάσεων. Για τις θεωρητικές εξετάσεις έχει ήδη δημιουργηθεί ενιαίο πληροφοριακό περιβάλλον για τις περιφερειακές υπηρεσίες, το οποίο πρόκειται να εφαρμοστεί αρχικά στην Κρήτη και να επεκταθεί στη συνέχεια πανελλαδικά.
Διαφορετικό, αλλά εξίσου πρακτικό, είναι το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η νέα υποδομή για τις πινακίδες κυκλοφορίας. Το σημερινό σύστημα έχει παρουσιάσει δυσκολίες στην κατανομή και στην επάρκεια των διαθέσιμων αριθμών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις καθυστερήσεις στις ταξινομήσεις νέων οχημάτων το περασμένο καλοκαίρι, στις οποίες είχα αναφερθεί αναλυτικά με ρεπορτάζ του το energodromio.gr. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα οι περιφέρειες χρειάστηκε να ανταλλάξουν πινακίδες για να καλύψουν τις ανάγκες τους, ενώ σε μεγάλα αστικά κέντρα η αγορά είχε σχεδόν στερέψει.
Προκειμένου να μην επαναληφθούν τέτοια φαινόμενα, το νέο πληροφοριακό σύστημα θα παρακολουθεί τις ποσότητες που διαθέτει κάθε υπηρεσία, τις παραγγελίες, την παραγωγή και τη διανομή. Αξιοποιώντας τα ιστορικά δεδομένα ταξινομήσεων, θα υπολογίζει τη ζήτηση ανά περιφερειακή διεύθυνση και θα εκτιμά τα αποθέματα ασφαλείας που απαιτούνται. Όταν τα διαθέσιμα τεμάχια υποχωρούν κάτω από ένα συγκεκριμένο προκαθορισμένο όριο, θα ενεργοποιείται η διαδικασία νέας παραγγελίας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δυνατότητα επιλογής αριθμού κυκλοφορίας από τον ιδιοκτήτη του οχήματος. Εφόσον ο επιθυμητός συνδυασμός παραμένει διαθέσιμος, θα μπορεί να δεσμεύεται μέσω του νέου συστήματος, με την καταβολή ειδικού παραβόλου υπέρ του Δημοσίου. Το σχετικό μητρώο κατασκευαστών πινακίδων αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις 15 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς, πάντως, να έχει προσδιοριστεί ακόμα το ποσό που θα καταβάλλεται για την επιλογή αριθμού.
Παράλληλα, θα εξεταστεί η αναμόρφωση των αριθμοδοτικών σειρών, καθώς το υφιστάμενο σύστημα πλησιάζει στα όρια των διαθέσιμων συνδυασμών, μια αλλαγή, η οποία θεωρείται αναγκαία για να συνεχιστεί απρόσκοπτα η διάθεση πινακίδων τα επόμενα χρόνια.
Η νέα σύμβαση έρχεται να επεκτείνει τις υπηρεσίες που ήδη παρέχονται μέσω της πλατφόρμας drivers-vehicles.services.gov.gr. Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα Μεταφορών, Στέλιο Σακαρέτσιο, από την έναρξη λειτουργίας της έχουν ολοκληρωθεί 2,8 εκατομμύρια ψηφιακές αιτήσεις.
Στο εννεάμηνο του 2026 υποβλήθηκαν 1.162.075 αιτήσεις, αριθμός αυξημένος κατά 61,4% σε σχέση με το σύνολο του 2025. Το 2025, με τη σειρά του, είχε καταγραφεί αύξηση 43,4% έναντι του 2024.
Η ψηφιακή ταξινόμηση οχημάτων συγκεντρώνει 965.855 αιτήσεις και ακολουθούν οι μεταβιβάσεις με 473.316, οι ανανεώσεις αδειών οδήγησης με 353.550 και οι αντικαταστάσεις αδειών με 141.329. Επιπλέον, έχουν υποβληθεί 144.500 αιτήσεις για δελτία εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών και 88.339 για αντίγραφα αδειών κυκλοφορίας.
Σήμερα, η πλατφόρμα προσφέρει 19 ψηφιακές υπηρεσίες και συνδέεται με περισσότερα από 25 άλλα πληροφοριακά συστήματα. Έχουν επίσης καταχωριστεί 1.037.136 ιατρικά πιστοποιητικά, με τη συμμετοχή 10.320 γιατρών.
Η έκταση της ψηφιακής χρήσης δείχνει ότι οι πολίτες έχουν ήδη εξοικειωθεί με τις ηλεκτρονικές διαδικασίες. Το ζητούμενο τώρα είναι να αποκτήσει αντίστοιχη λειτουργικότητα και ο τομέας των εξετάσεων οδήγησης, όπου οι εξαγγελίες του 2021 δεν έγιναν πράξη. Η νέα σύμβαση θέτει τον οδικό χάρτη· η αποτελεσματικότητά της, όμως, θα κριθεί από το αν τα συστήματα θα λειτουργήσουν πραγματικά στις υπηρεσίες και όχι μόνο στα σχέδια.
Περισσότερες ειδήσεις
Επανέρχεται ο Δακτύλιος – Σε ποιες οδούς εφαρμόζεται
Ληστείες, απειλές και φθορές: Κάμερες μέσα στα ταξί ζητούν οι ιδιοκτήτες για την ασφάλεια των οδηγών
Ψηφιακή η λύση που δίνει το ΥΠΟΜΕ στο πρόβλημα της έλλειψης πινακίδων κυκλοφορίας οχημάτων
