Μόνο… τυχαία δεν είναι τα όνειρα που βλέπουμε κάθε βράδυ, αντίθετα, επηρεάζονται άμεσα από δύο βασικούς παράγοντες: την προσωπικότητα και τις εμπειρίες της καθημερινότητας. Αυτό προκύπτει από νέα επιστημονική μελέτη που ανέλυσε χιλιάδες αναφορές ονείρων, δίνοντας μια πιο σαφή εικόνα για το πώς «χτίζεται» το περιεχόμενό τους.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το IMT School for Advanced Studies Lucca στην Ιταλία και δημοσιεύθηκε στο Communications Psychology, αμφισβητώντας την παραδοσιακή άποψη ότι τα όνειρα είναι απλώς τυχαία «παράγωγα» του εγκεφάλου.
Οι ερευνητές ανέλυσαν πάνω από 3.700 αναφορές ονείρων και εμπειριών εγρήγορσης από 287 άτομα ηλικίας 18 έως 70 ετών, καταγράφοντας παράλληλα στοιχεία όπως η ποιότητα ύπνου, τα γνωστικά μοτίβα και τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα όνειρα διαμορφώνονται από έναν συνδυασμό:
Για παράδειγμα, άτομα που έχουν την τάση να πηδούν από σκέψη σε σκέψη μέσα στην ημέρα, βλέπουν συχνότερα αποσπασματικά και χαοτικά όνειρα. Αντίθετα, όσοι αποδίδουν νόημα στα όνειρά τους τα βιώνουν πιο έντονα και «συνεκτικά».
Η μελέτη εντόπισε και κάτι ακόμη: τα εξωτερικά γεγονότα αφήνουν ισχυρό αποτύπωμα στον ύπνο.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, τα όνειρα έγιναν πιο έντονα και συχνά περιστρέφονταν γύρω από περιορισμούς και εγκλεισμό. Καθώς η καθημερινότητα επανήλθε, αυτά τα μοτίβα υποχώρησαν, επιβεβαιώνοντας ότι τα όνειρα μεταβάλλονται μαζί με την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα είναι ότι τα όνειρα δεν αναπαράγουν απλώς την καθημερινότητα.
Χώροι όπως γραφεία, σχολεία ή νοσοκομεία εμφανίζονται σπάνια αυτούσιοι. Αντίθετα, «ανασυντίθενται» σε νέες, συχνά παράδοξες σκηνές, συνδυάζοντας διαφορετικά περιβάλλοντα και εμπειρίες.
Όπως σημείωσε η επικεφαλής της μελέτης, Valentina Elce, «τα όνειρα δεν είναι απλώς αντανάκλαση του παρελθόντος, αλλά μια δυναμική διαδικασία που διαμορφώνεται από το ποιοι είμαστε και τι βιώνουμε».
Για την ανάλυση των δεδομένων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνικές επεξεργασίας φυσικής γλώσσας (NLP), ένα πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης που επιτρέπει την κατανόηση και επεξεργασία ανθρώπινου λόγου.
Τα μοντέλα AI κατάφεραν να αναλύσουν τα όνειρα με ακρίβεια αντίστοιχη των ανθρώπινων αξιολογητών, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο συστηματική μελέτη της συνείδησης, της μνήμης και της ψυχικής υγείας.
Παρά τις δημοφιλείς δοξασίες, όπως ότι το τυρί πριν τον ύπνο προκαλεί «περίεργα» όνειρα, η επιστήμη δείχνει προς διαφορετική κατεύθυνση.
Τα όνειρα φαίνεται να επηρεάζονται από μετρήσιμους, ψυχολογικούς και βιωματικούς παράγοντες, τόσο εσωτερικούς όσο και εξωτερικούς.
Περισσότερες ειδήσεις
Sleep tracking: Βοηθά ή μας αγχώνει περισσότερο; Οι παγίδες των «έξυπνων» συσκευών ύπνου
Νέα μελέτη αποκαλύπτει: Αυτή είναι η καλύτερη ώρα για ύπνο όσο μεγαλώνουμε
