Ο εγκέφαλος, όπως φαίνεται, κρατά λογαριασμό ήδη από τα 50. Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης και το κάπνισμα στη μέση ηλικία συνδέονται με αισθητά λιγότερα χρόνια ζωής χωρίς άνοια, με τη διαφορά ανάμεσα στην καλύτερη και τη χειρότερη περίπτωση να αγγίζει τα 13 χρόνια.
Αυτό δείχνει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Neurology Open Access, βασισμένη σε στοιχεία 12.409 ανθρώπων. Όσοι στα 55 τους δεν είχαν κανέναν από τους τρεις παράγοντες υπολογίστηκε ότι θα ζούσαν κατά μέσο όρο 30,1 χρόνια χωρίς άνοια. Για όσους είχαν και τους τρεις, η αντίστοιχη διάρκεια περιοριζόταν στα 17,5 χρόνια.
Οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία 56,2 ετών και παρακολουθήθηκαν για περίπου 26 χρόνια. Σε αυτό το διάστημα, 3.008 εμφάνισαν άνοια, ενώ 5.238 πέθαναν χωρίς να έχουν διαγνωστεί με τη νόσο.
Η επιβάρυνση ήταν σταδιακή: χωρίς κανέναν παράγοντα η εκτιμώμενη ζωή χωρίς άνοια έφτανε τα 30,1 χρόνια, με έναν παράγοντα τα 26 χρόνια, με δύο περίπου τα 21 χρόνια και με τρεις μόλις τα 17,5 χρόνια.
Όσοι είχαν υπέρταση, διαβήτη και κάπνιζαν αντιμετώπιζαν 2,69 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας σε σχέση με όσους δεν είχαν κανέναν παράγοντα. Παράλληλα, είχαν 5,61 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου χωρίς προηγούμενη διάγνωση άνοιας.
Οι γυναίκες διατήρησαν περισσότερα χρόνια γνωστικής υγείας από τους άνδρες σε όλες τις κατηγορίες. Με τους τρεις παράγοντες κινδύνου, έζησαν κατά μέσο όρο 18,1 χρόνια χωρίς άνοια, έναντι 16,6 ετών για τους άνδρες.
Υπάρχει, πάντως, ένας σημαντικός αστερίσκος. Η μελέτη είναι παρατηρητική, επομένως καταγράφει ισχυρή συσχέτιση αλλά δεν αποδεικνύει ότι οι τρεις παράγοντες προκαλούν μόνοι τους τη διαφορά των 13 ετών.
Επιπλέον, ο δείκτης «ζωή χωρίς άνοια» επηρεάζεται και από την πρόωρη θνησιμότητα. Άρα, τα 12,6 χρόνια διαφοράς δεν ισοδυναμούν αποκλειστικά με καθυστέρηση της άνοιας: αντανακλούν και το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες με μεγαλύτερη αγγειακή επιβάρυνση πέθαιναν νωρίτερα από άλλα αίτια.
Περισσότερες ειδήσεις
Μιλώντας… για μακροζωία: Γιατί οι πολύγλωσσοι γερνούν πιο αργά
Διάβασμα: Μια «ριζοσπαστική» πράξη αυτοφροντίδας, σε έναν ωκεανό οθονών
Ρύπανση και Αλτσχάιμερ — Μελέτη σε 28 εκατ. άτομα δείχνει αυξημένο κίνδυνο
