Το οικογενειακό εισόδημα και οι συνθήκες διαβίωσης φαίνεται να διαδραματίζουν καθοριστικότερο ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου των παιδιών από ό,τι παράγοντες όπως το IQ ή ακόμη και ο τρόπος ανατροφής τους, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη από τις ΗΠΑ.
Τα ευρήματα έρχονται να ενισχύσουν τη συζήτηση γύρω από τις κοινωνικές ανισότητες και τον τρόπο με τον οποίο αυτές επηρεάζουν τη ζωή των παιδιών ήδη από τα πρώτα χρόνια της ανάπτυξής τους.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον και βασίστηκε στην ανάλυση στοιχείων περίπου 12.000 παιδιών ηλικίας 9 και 10 ετών.
Οι ερευνητές εξέτασαν συνολικά 649 διαφορετικές μεταβλητές που σχετίζονται με την ανάπτυξη του εγκεφάλου, μεταξύ των οποίων οι γνωστικές δεξιότητες, ο χρόνος μπροστά σε οθόνες, η σωματική και ψυχική υγεία, οι πρακτικές ανατροφής των γονέων, καθώς και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες εξηγούσαν περίπου το 16% των διαφορών που παρατηρήθηκαν στη λειτουργία του εγκεφάλου, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από άλλες παραμέτρους που εξετάστηκαν.
Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν η οικονομική κατάσταση της οικογένειας και οι συνθήκες της γειτονιάς όπου μεγαλώνει το παιδί.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Nico Dosenbach, υπογράμμισε ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως τα παιδιά που μεγαλώνουν σε φτωχότερα περιβάλλοντα έχουν χαμηλότερες νοητικές ικανότητες.
Όπως εξηγεί, ο εγκέφαλος ενός παιδιού που ζει σε συνθήκες οικονομικής δυσκολίας παρουσιάζει χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα ενός παιδιού που αντιμετωπίζει χρόνια έλλειψη ύπνου και αυξημένο στρες.
Ο ίδιος σημείωσε ότι εάν βελτιωθούν παράγοντες όπως η ποιότητα του ύπνου και η καθημερινή ψυχολογική επιβάρυνση, οι διαφορές που συνδέονται με τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες ενδέχεται να μειωθούν σημαντικά.
Η μελέτη έδειξε ότι οι οικονομικές συνθήκες συνδέονται κυρίως με περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τις αισθήσεις και την κίνηση, οι οποίες επηρεάζονται έντονα από καθημερινούς παράγοντες όπως ο ύπνος και το άγχος.
Ο πρώτος συγγραφέας της έρευνας, Scott Marek, παραδέχθηκε ότι το μέγεθος της επίδρασης τον εξέπληξε.
Όπως ανέφερε, οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες «επισκίασαν» σχεδόν όλους τους υπόλοιπους παράγοντες που εξετάστηκαν, σε βαθμό που οι ερευνητές μπορούσαν να εκτιμήσουν από τις εγκεφαλικές απεικονίσεις πόσο ευνοημένο ή μη ήταν το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωνε ένα παιδί.
Αντίθετα, οι ίδιες απεικονίσεις δεν μπορούσαν να αποκαλύψουν με αξιοπιστία το IQ των παιδιών.
Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς η παιδική φτώχεια παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα παγκοσμίως.
Σύμφωνα με στοιχεία της UNICEF, σχεδόν 900 εκατομμύρια παιδιά ζουν σε συνθήκες πολυδιάστατης φτώχειας, χωρίς επαρκή πρόσβαση σε βασικές ανάγκες όπως η τροφή, το καθαρό νερό, η στέγαση, η εκπαίδευση και οι υπηρεσίες υγείας.
Η νέα μελέτη ενισχύει την άποψη ότι οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες δεν επηρεάζουν μόνο το βιοτικό επίπεδο των παιδιών, αλλά ενδέχεται να αφήνουν μετρήσιμο αποτύπωμα και στην ίδια τη λειτουργία του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου.
Περισσότερες ειδήσεις
Οι νέοι εγκαταλείπουν το προφυλακτικό — «Έκρηξη» στα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα στην Ευρώπη
Κακός ύπνος και λιγούρες το πρωί; Η απάντηση ίσως βρίσκεται στο βραδινό σου
