Η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα πίσω από τις αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, της Κύπρου και της Πορτογαλίας κατά τρεις βαθμίδες από το 2022, σύμφωνα με νέα έκθεση της Fitch Ratings.
Η έκθεση δεν αποτελεί νέα αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, αλλά εξετάζει τους λόγους που επέτρεψαν στις τρεις χώρες να βελτιώσουν σημαντικά τη θέση τους τα τελευταία χρόνια. Η Fitch διατηρεί την Ελλάδα στη βαθμίδα «BBB» με σταθερές προοπτικές, όπως είχε ανακοινώσει κατά την αξιολόγηση του Μαΐου.
Οι δείκτες δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκαν απότομα από τα υψηλά του 2020 και πλέον βρίσκονται σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα πριν από την πανδημία. Αντίθετα, στο σύνολο της Ευρωζώνης η υποχώρηση ήταν περιορισμένη.
Η μείωση του χρέους βελτίωσε τις επιδόσεις των τριών χωρών στο μοντέλο αξιολόγησης κρατικού αξιόχρεου της Fitch. Παράλληλα, η εξυγίανση των τραπεζών σε Ελλάδα και Κύπρο και η ενίσχυση της εξωτερικής θέσης της Πορτογαλίας επέτρεψαν στον οίκο να άρει περιορισμούς που προηγουμένως συγκρατούσαν τις αξιολογήσεις τους.
Στην Ελλάδα, το δημόσιο χρέος υποχώρησε από περίπου 209% του ΑΕΠ το 2020 σε 146% το 2025, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη απόλυτη μείωση μεταξύ των τριών οικονομιών.
Η Fitch προβλέπει ότι ο δείκτης θα συνεχίσει να υποχωρεί και θα φτάσει περίπου στο 125% του ΑΕΠ έως το 2029. Σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την πανδημία, το ελληνικό χρέος είναι χαμηλότερο κατά περίπου 37 ποσοστιαίες μονάδες. Στην Ευρωζώνη, αντίθετα, παραμένει περίπου τέσσερις μονάδες υψηλότερο.
Καθοριστική ήταν η πορεία της οικονομικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οίκου, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε σωρευτικά κατά 22% την περίοδο 2021-2025, έναντι περίπου 13,5% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ανάπτυξη συνέβαλε στη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ κατά περίπου 36 ποσοστιαίες μονάδες.
Η ισχυρή ανάπτυξη ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας αποκλιμάκωσης του χρέους, όχι όμως ο μοναδικός. Κατά τη Fitch, το στοιχείο που ξεχώρισε την Ελλάδα, την Κύπρο και την Πορτογαλία ήταν η δημοσιονομική πολιτική και η επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων.
Αυτό εξηγεί και τη διαφορετική πορεία σε σχέση με την Ιταλία και την Ισπανία, οι οποίες επίσης επωφελήθηκαν από ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης, αλλά αναβαθμίστηκαν μόνο κατά μία βαθμίδα.
Η Ιταλία εμφανίζει μικρά πρωτογενή πλεονάσματα από το 2024, ενώ η Ισπανία εξακολουθεί να καταγράφει πρωτογενές έλλειμμα. Αντίθετα, στις άλλες τρεις οικονομίες τα πλεονάσματα είχαν μεγαλύτερη διάρκεια και συνέβαλαν ουσιαστικότερα στη μείωση του χρέους.
Η Fitch προειδοποιεί ότι οι συνθήκες που στήριξαν την ελληνική ανάκαμψη αρχίζουν να χάνουν τη δυναμική τους. Η ανάκαμψη του τουρισμού μετά την πανδημία έχει πλέον ολοκληρωθεί, η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κορυφώνεται το 2026, ενώ το πραγματικό κόστος χρηματοδότησης παύει να είναι αρνητικό.
Καθώς οι συγκεκριμένοι παράγοντες εξασθενούν, μεγαλύτερο μέρος της προσπάθειας για τη μείωση του χρέους θα πρέπει να προέλθει από τα πρωτογενή πλεονάσματα. Η διατήρησή τους, ωστόσο, γίνεται δυσκολότερη λόγω:
Το βασικό συμπέρασμα της Fitch για τις ευρωπαϊκές χώρες με υψηλό χρέος είναι ότι οι διαρκείς αναβαθμίσεις δεν μπορούν να βασίζονται μόνο στην ανάπτυξη ή σε προσωρινά ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες. Απαιτούν πρωτογενή πλεονάσματα επί σειρά ετών, τα οποία θα διατηρούνται και μετά από κυβερνητικές αλλαγές.
Περισσότερες ειδήσεις
Στα 5,725 δισ. ευρώ το πρωτογενές πλεόνασμα στο επτάμηνο του 2026
Έντοκα γραμμάτια: Νέα έκδοση 400 εκατ. ευρώ – Πώς μπορούν να αγοράσουν οι ιδιώτες
Στα 135,8 δισ. ευρώ ανέβηκε ο τζίρος των επιχειρήσεων – Αύξηση 6,4% στο β’ τρίμηνο 2026
