Νέο μέτωπο ανοίγει στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς το αμερικανικό Κογκρέσο άναψε το «πράσινο φως» σε ένα ευρύ πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο μπορεί να φέρει στο στόχαστρο ακόμη και τους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το νομοσχέδιο, που έχει ήδη εγκριθεί από Βουλή και Γερουσία και απομένει να υπογραφεί από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump, του δίνει τη δυνατότητα να επιβάλει δασμούς έως 100% σε μεγάλους εισαγωγείς ρωσικής ενέργειας. Κίνα και Ινδία, δύο από τους σημαντικότερους πελάτες της Μόσχας, αντέδρασαν ήδη, με το Νέο Δελχί να προειδοποιεί ευθέως και για επιπτώσεις στη διεθνή ενεργειακή αγορά.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε στις 16 Σεπτεμβρίου το Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 με 262 ψήφους υπέρ και 159 κατά, ενώ η Γερουσία το είχε ήδη εγκρίνει τον Αύγουστο με 86-11. Πλέον, το νομοσχέδιο βρίσκεται ενώπιον του Donald Trump για την τελική υπογραφή.
Το πακέτο στοχεύει τον ρωσικό ενεργειακό και αμυντικό τομέα, Ρώσους αξιωματούχους, αλλά και τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά πετρελαίου παρακάμπτοντας υφιστάμενους δυτικούς περιορισμούς. Περιλαμβάνει επίσης μέτρα κατά του Ιράν.
Ιδιαίτερη βαρύτητα για την αγορά ενέργειας έχει η διάταξη που παρέχει στον Αμερικανό πρόεδρο τη δυνατότητα να επιβάλει δασμούς έως 100% σε χώρες που συγκαταλέγονται μεταξύ των μεγαλύτερων αγοραστών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Πρόκειται δηλαδή για ένα εργαλείο άσκησης πίεσης όχι μόνο προς τη Μόσχα, αλλά και προς τις χώρες που εξακολουθούν να στηρίζουν τις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές μέσω μεγάλων αγορών.
Το Πεκίνο αντέδρασε στις νέες αμερικανικές κινήσεις, επαναλαμβάνοντας ότι διατηρεί οικονομικές και εμπορικές σχέσεις με άλλες χώρες στη βάση του αμοιβαίου οφέλους.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι η χώρα αντιτίθεται στη λεγόμενη εξωεδαφική εφαρμογή κυρώσεων που, κατά την κινεζική θέση, δεν βασίζονται στο διεθνές δίκαιο ούτε έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η νέα εστία έντασης εμφανίζεται μάλιστα σε ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική στιγμή για τις σχέσεις Ουάσινγκτον και Πεκίνου, καθώς ο Κινέζος Πρόεδρος Xi Jinping αναμένεται στην Ουάσινγκτον για συνάντηση με τον Donald Trump στις 24 Σεπτεμβρίου.
Ακόμη πιο ξεκάθαρη ήταν η αντίδραση της Ινδίας, η οποία προειδοποίησε ότι η εφαρμογή των μέτρων θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο τις διμερείς σχέσεις με τις ΗΠΑ, αλλά και τη διεθνή αγορά ενέργειας.
Το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι το ζήτημα έχει συζητηθεί τους τελευταίους μήνες με υψηλόβαθμους Αμερικανούς αξιωματούχους και ότι οι πιθανές συνέπειες έχουν καταστεί σαφείς στην Ουάσινγκτον.
Το Νέο Δελχί δηλώνει παράλληλα «αποφασιστικά προσηλωμένο» στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας των 1,4 δισ. κατοίκων της χώρας και ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει να προμηθεύεται καύσιμα από διαφορετικές πηγές, ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.
Η έκθεση της Ινδίας στο ρωσικό πετρέλαιο παραμένει μεγάλη, παρά την αισθητή υποχώρηση των εισαγωγών τον Αύγουστο.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, οι εισαγωγές ρωσικού αργού μειώθηκαν κατά 26,3% σε σχέση με το ιστορικό υψηλό του Ιουλίου και διαμορφώθηκαν σε 2,08 εκατ. βαρέλια την ημέρα, από 2,82 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον προηγούμενο μήνα.
Το μερίδιο της Ρωσίας στις συνολικές εισαγωγές αργού της Ινδίας υποχώρησε έτσι από 55,9% σε 45%. Ωστόσο, η Kpler εκτιμά ότι η μεταβολή αντανακλά περισσότερο την εξομάλυνση των συνθηκών προσφοράς και τον αυξημένο ανταγωνισμό για ρωσικά φορτία και όχι μια μόνιμη απομάκρυνση της Ινδίας από το ρωσικό πετρέλαιο.
Ινδικά διυλιστήρια έχουν ήδη κλείσει φορτία, συμπεριλαμβανομένου ρωσικού πετρελαίου, για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, ενώ στελέχη του κλάδου προειδοποιούν ότι μια απότομη διακοπή των ρωσικών ροών θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες διεθνείς τιμές και σε μεγαλύτερη πίεση στα περιθώρια διύλισης.
Από την πλευρά του Κρεμλίνου, ο εκπρόσωπος Dmitry Peskov χαρακτήρισε τις νέες κυρώσεις «μη φιλική ενέργεια» και προειδοποίησε ότι, εφόσον τεθούν σε ισχύ, θα καταστήσουν δυσκολότερες τις προσπάθειες για επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Μόσχα, όπως ανέφερε, παρακολουθεί την πορεία του νομοσχεδίου.
Το νομοσχέδιο φέρει το όνομα του Lindsey Graham, του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή που πρωτοστάτησε στη σύνταξή του και πέθανε αιφνιδίως τον Ιούλιο σε ηλικία 71 ετών. Ο Graham είχε ταχθεί επί χρόνια υπέρ σκληρότερης αμερικανικής στάσης απέναντι στη Ρωσία και υπέρ της συνέχισης της υποστήριξης προς την Ουκρανία.
