Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση φαίνεται να συνδέεται όχι μόνο με προβλήματα στη σωματική υγεία, αλλά και με αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικών σκέψεων, απόπειρας αυτοκτονίας και θανάτου από αυτοκτονία, σύμφωνα με νέα επιστημονική ανάλυση.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Epidemiology & Community Health, εξέτασε συνολικά 45 προηγούμενες έρευνες γύρω από τη σχέση διαφορετικών μορφών περιβαλλοντικής ρύπανσης με την αυτοκτονική συμπεριφορά. Από αυτές, οι 29 συμπεριλήφθηκαν σε μετα-ανάλυση, ενώ οι υπόλοιπες 16 αξιολογήθηκαν μέσω αφηγηματικής ανασκόπησης.
Τα σαφέστερα ευρήματα αφορούν την ποιότητα του αέρα. Η βραχυχρόνια έκθεση στα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 και PM10, καθώς και η μακροχρόνια έκθεση σε PM2.5 και διοξείδιο του αζώτου (NO₂), εμφάνισαν στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση με αυτοκτονικές σκέψεις, απόπειρες και θανάτους από αυτοκτονία.
Στη μετα-ανάλυση, η μακροχρόνια έκθεση στα PM2.5 εμφάνισε εντονότερη συσχέτιση με τον εξεταζόμενο κίνδυνο, ενώ αντίστοιχη σχέση καταγράφηκε και για το διοξείδιο του αζώτου, έναν ρύπο που συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την οδική κυκλοφορία και την καύση ορυκτών καυσίμων.
Η ανασκόπηση εντόπισε επίσης ενδείξεις πιθανής σχέσης με άλλους ατμοσφαιρικούς ρύπους, όπως το διοξείδιο του θείου και το όζον, αλλά και με την ηχορύπανση. Αντίθετα, τα διαθέσιμα στοιχεία για τη ρύπανση του νερού και του φωτός ήταν περιορισμένα και δεν επέτρεψαν ασφαλή συμπεράσματα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ως πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς τη χρόνια φλεγμονή και τη νευροτοξικότητα, επιδράσεις που έχουν συσχετιστεί με την ατμοσφαιρική ρύπανση και μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη διάθεση και την ανθεκτικότητα στο στρες. Παράλληλα, ο θόρυβος και η φωτορύπανση ενδέχεται να αυξάνουν την πίεση στον οργανισμό μέσω της διαταραχής του κιρκάδιου ρυθμού.
Οι ίδιοι οι επιστήμονες, ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν πως η ρύπανση προκαλεί αυτοκτονική συμπεριφορά.
Οι περισσότερες από τις έρευνες που συμπεριλήφθηκαν είναι παρατηρησιακές, ενώ υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν ταυτόχρονα τόσο την έκθεση στη ρύπανση όσο και την ψυχική υγεία, όπως οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, η ποιότητα της κατοικίας, η πρόσβαση σε πράσινους χώρους και οι διαφορές μεταξύ αστικού και αγροτικού τρόπου ζωής.
Η μελέτη εμφανίζει επίσης σημαντικές διαφορές στη μεθοδολογία και στον σχεδιασμό των επιμέρους ερευνών, γεγονός που, σύμφωνα με ανεξάρτητους επιστήμονες, απαιτεί προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων.
Παρά τους περιορισμούς, οι συγγραφείς εκτιμούν ότι οι περιβαλλοντικές εκθέσεις αξίζει να εξετάζονται ως δυνητικά τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου στο πλαίσιο ευρύτερων πολιτικών για τη δημόσια και ψυχική υγεία.
Παγκοσμίως, περισσότεροι από 720.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από αυτοκτονία, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότεροι από 48.000 θάνατοι από σκόπιμο αυτοτραυματισμό καταγράφηκαν το 2023.
Περισσότερες ειδήσεις
Αφρικανική σκόνη: Γιατί Αθήνα και Θεσσαλονίκη βλέπουν πιο έντονα επεισόδια χρόνο με τον χρόνο
Κλιματική αλλαγή: Όλο και… χειρότερη η γύρη στην Ευρώπη – Γιατί οι αλλεργίες «επιμένουν» περισσότερο
