Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να βάλει ηλικιακό «κόφτη» στα social media, αλλάζοντας δραστικά τον τρόπο με τον οποίο παιδιά και έφηβοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, διαδικτυακά παιχνίδια και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του POLITICO, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen επιβεβαίωσε την Τετάρτη (16/9), κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, ότι το νέο πλαίσιο θα προβλέπει ουσιαστικά απαγόρευση της κανονικής πρόσβασης για παιδιά κάτω των 13 ετών, ενώ στις ηλικίες 13 έως 15 ετών θα επιτρέπονται μόνο περιορισμένοι λογαριασμοί με γονική εποπτεία. Από τα 15 έτη και μετά θα μπορεί να ανοίγει αυτόνομος λογαριασμός.
Το πλήρες σχέδιο, με την ονομασία EU KIDS Act, αναμένεται να παρουσιαστεί από την Κομισιόν την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται ακόμη για νομοθετική πρόταση και όχι για κανόνες που τίθενται άμεσα σε εφαρμογή, καθώς θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το μοντέλο που προωθείται είναι κλιμακωτό, ώστε οι δυνατότητες του λογαριασμού να αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία του χρήστη.
Για τους κάτω των 13 ετών, η κανονική πρόσβαση στα social media θα αποκλείεται. Τα προσχέδια προβλέπουν ειδικές, αυστηρά ελεγχόμενες υπηρεσίες για παιδιά, όπου ο λογαριασμός θα δημιουργείται και θα διαχειρίζεται από τον γονέα ή τον κηδεμόνα.
Για τις ηλικίες 13–15 ετών, προβλέπονται οι λεγόμενοι εισαγωγικοί ή «μίνι» λογαριασμοί. Θα συνοδεύονται από γονικούς ελέγχους, περιορισμούς στον χρόνο χρήσης και φραγμούς στην επικοινωνία με αγνώστους. Με τη συμπλήρωση των 15 ετών, ο έφηβος θα μπορεί να δημιουργεί δικό του λογαριασμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι πλατφόρμες απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις προστασίας των ανηλίκων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης ο ίδιος ο σχεδιασμός των εφαρμογών. Η Κομισιόν θέλει οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται από ανηλίκους να είναι ασφαλείς εξαρχής, περιορίζοντας πρακτικές και χαρακτηριστικά που μπορούν να ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση, όπως η ατελείωτη κύλιση περιεχομένου και ορισμένοι μηχανισμοί συστάσεων.
Το σχέδιο δεν σταματά στα παραδοσιακά social media και στις πλατφόρμες βίντεο.
Σύμφωνα με τα προπαρασκευαστικά έγγραφα, το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο θα καλύπτει επίσης διαδικτυακά παιχνίδια, AI chatbots και AI companions, δηλαδή εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης σχεδιασμένες να συνομιλούν ή να αναπτύσσουν πιο προσωπικού τύπου αλληλεπίδραση με τον χρήστη.
Αντίθετα, οι εκπαιδευτικές ψηφιακές υπηρεσίες προβλέπεται να εξαιρεθούν από το συγκεκριμένο πλαίσιο.
Κρίσιμο κομμάτι του σχεδίου είναι και η επαλήθευση της ηλικίας. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να έχουν μηχανισμό που να διαπιστώνει την ηλικιακή κατηγορία του χρήστη κατά τη δημιουργία λογαριασμού, με δυνατότητα αξιοποίησης ευρωπαϊκών ή εθνικών εργαλείων επαλήθευσης.
Η Κομισιόν σχεδιάζει παράλληλα ένα σύστημα εποπτείας που θα παραπέμπει στο μοντέλο του Digital Services Act και του AI Act.
Οι μεγαλύτερες και υψηλότερου κινδύνου υπηρεσίες θα μπορούν να ελέγχονται κεντρικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ μικρότερες εταιρείες θα βρίσκονται υπό την επίβλεψη των εθνικών αρχών. Τα προσχέδια προβλέπουν επίσης τέλη εποπτείας που θα καταβάλλουν οι ίδιες οι εταιρείες, προκειμένου να χρηματοδοτείται ο μηχανισμός ελέγχου.
Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία έρχεται ενώ αρκετά κράτη-μέλη έχουν ήδη κινηθεί προς την ίδια κατεύθυνση. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η Ελλάδα, η οποία έχει κοινοποιήσει στην Κομισιόν σχέδιο για τη θέσπιση «ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης» στα 15 έτη, με μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας για την πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης.
Περισσότερες ειδήσεις
Δύο ώρες και μετά «στοπ»: Πώς αλλάζουν Instagram και Facebook για τους κάτω των 18
ΗΠΑ: Στο εδώλιο η Meta για «εθισμό» ανηλίκων – «Δημόσια όχληση» η λειτουργία των πλατφορμών της
