UPD (13.10): Την παραίτησή του υπέβαλε, σήμερα, στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, ο Διοικητής της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) Γιώργος Σαουνάτσος, η οποία και έγινε δεκτή.
Καθήκοντα Διοικητή αναλαμβάνει, προσωρινά, ο Υποδιοικητής Αεροναυτιλίας Γιώργος Βαγενάς, ενώ θα δρομολογηθούν άμεσα οι προβλεπόμενες διαδικασίες για τον ορισμό νέου Διοικητή., μετά το black out στα συστήματα ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας.
Ο Γιώργος Σαουνάτσος, είχε αναλάβει τη θέση τον Μάρτιο του 2024 με πενταετή θητεία, όντας υπεύθυνος για θέματα ασφάλειας πτήσεων, εκσυγχρονισμού συστημάτων και ανάπτυξης αεροδρομίων.
Τις δικές του απαντήσεις έδωσε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, στις επικρίσεις που δέχθηκε η κυβέρνηση για το πρόσφατο black out στο FIR Αθηνών, το οποίο χαρακτήρισε ως περιστατικό «χαμηλής διακινδύνευσης», καθώς δεν κινδύνευσε καμία από τις πτήσεις που εκείνη την ώρα βρίσκονταν εντός του ελληνικού FIR. Παράλληλα, ο κ. Δήμας δεσμεύθηκε για αναβάθμιση των συστημάτων αεροναυτιλίας.
Ο κ. Δήμας αν και παραδέχθηκε στην Βουλή ότι τα συστήματα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας είναι «παλαιά» και εμφανίζουν προβλήματα «χωρητικότητας» Συγκεκριμένα τόνισε, διευκρινίζοντας: «Ναι, τα συστήματα αεροναυτιλίας είναι παλαιά, αλλά είναι λειτουργικά. Το πρόβλημα είναι κυρίως ζήτημα χωρικότητας. Το λένε οι ειδικοί. Εμείς υλοποιούμε ένα ολιστικό σχέδιο δράσης που αποσκοπεί στην πλήρη αναβάθμιση όλων των συστημάτων αεροναυτιλίας».
«Ο διοικητής για την κυβερνοασφάλεια είπε ότι δεν τέθηκε ζήτημα ασφάλειας. Ο Πρόεδρος ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας λέει ότι δεν τέθηκε ζήτημα ασφάλειας των πτήσεων» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δήμας απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της κυρίας Ζωής Κωνσταντοπούλου για να προσθέσει στην συνέχεια: «Το αεροδρόμιο του Μονάχου που θεωρείται δίδυμο με το αεροδρόμιο “Ελ. Βενιζέλος” έχει πιο σύγχρονα συστήματα αεροναυτιλίας και μεγαλύτερη χωρητικότητα. Το θέμα λοιπόν είναι θέμα χωρητικότητας».
Ο Υπουργός συνέχισε λέγοντας ότι σε συνεργασία με την αρμόδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Eurocontrol υλοποιείται «ολιστικό σχέδιο δράσης για την αναβάθμιση όλων των συστημάτων. Στελεχώνουνε διαρκώς την Υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας ενώ πρόσφατα συμφωνήσαμε να αναλάβει καθήκοντα τεχνικού συμβούλου το Eurocontrol». Παράλληλα, είπε ότι θα συγκροτηθεί ειδική ομάδα διαχείρισης κρίσεων με στελέχη της ΥΠΑ και του ΟΤΕ για να μην επαναληφθούν αντίστοιχα περιστατικά.
Από την πλευρά της η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας επικαλέστηκε ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας που χαρακτηρίζει το περιστατικό «άνευ προηγουμένου» ενώ αναφέρθηκε στον κίνδυνο να έχουμε «Τέμπη του αέρα».
Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για τις διαβεβαιώσεις ότι δεν υπήρξε ζήτημα κυβερνοασφάλειας υποστηρίζοντας ότι η κατάρρευση των συστημάτων «συνέβη μια ημέρα μετά την επέμβαση Τραμπ στην Βενεζουέλα».
«Το γεγονός είναι γεγονός κατάρρευσης της κυριαρχίας, των δικλείδων ασφαλείας πολιτών, ταξιδιωτών και εργαζόμενων. Και εσείς μας λέτε “ούτε γάτα ούτε ζημιά”» ανέφερε η κυρία Κωνσταντοπούλου για να προσθέσει «αυτό που έγινε επιβεβαιώνει τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας οι οποίοι εδώ και 2 χρόνια επισημαίνουν τον κίνδυνο. Επισημαίνουν ότι είχαμε 2 τυφλά περιστατικά. Δηλαδή 2 αεροπλάνα πετούσαν στα τυφλά όπως είχαμε τα τρένα στα Τέμπη. Σήμερα εσείς μας λέτε ότι είχαμε ένα απλό τεχνικό πρόβλημα. Τι θα κάνετε αν αύριο συμβεί δυστύχημα; Τι μέτρα έχετε λάβει μετά το περιστατικό;».
Παρά την ολοκλήρωση της διερεύνησης, το πόρισμα της ειδικής επιτροπής δεν καταλήγει σε ακριβή γενεσιουργό αιτία για την κατάρρευση των συστημάτων αεροναυτιλίας στο FIR Αθηνών στις 4 Ιανουαρίου.
Η ίδια η Επιτροπή αποδίδει το κενό στην έλλειψη αρχείων καταγραφής και ιχνηλάτησης σφαλμάτων, που δεν επιτρέπει αναδρομική τεκμηριωμένη ανάλυση – ευθύνη που βαραίνει τον πιστοποιημένο πάροχο ATM/ANS στη χώρα.
Σύμφωνα με το πόρισμα, το περιστατικό αποδίδεται σε ακούσια ενεργοποίηση εφεδρικών ραδιοφωνικών καναλιών της ΥΠΑ, τα οποία εξέπεμπαν συνεχώς, προκαλώντας «ψηφιακό θόρυβο» και φίμωση των βασικών καναλιών επικοινωνίας αέρος-εδάφους.
Οι εκπομπές αυτές εντοπίστηκαν ακόμη και σε μη στελεχωμένους σταθμούς ανά την επικράτεια, γεγονός που ανέδειξε την αδυναμία ελέγχου και εποπτείας του συστήματος μέσω του κεντρικού VCS.
Πίσω από την τεχνική αστοχία, το πόρισμα φωτίζει ένα διαρθρωτικό πρόβλημα: τα βασικά συστήματα της ΥΠΑ και τα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα που χρησιμοποιεί δεν υποστηρίζονται πλέον από τους κατασκευαστές τους.
Ο ΟΤΕ, σύμφωνα με το ίδιο το πόρισμα, είχε ενημερώσει ήδη από το 2019 ότι τα κυκλώματα SDH/PCM και οι σχετικές τεχνολογίες είναι End Of Support και θα έπρεπε να αντικατασταθούν από ευρυζωνικά συστήματα IP. Η μετάβαση αυτή δεν προχώρησε, με αποτέλεσμα η ΥΠΑ να λειτουργεί σήμερα χωρίς εγγυήσεις αξιοπιστίας για κρίσιμες υποδομές.
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά του πορίσματος στη συνεργασία μεταξύ ΥΠΑ και ΟΤΕ, η οποία χαρακτηρίζεται «μακράν του βέλτιστου». Ενώ το κέντρο λειτουργίας δικτύου του ΟΤΕ έβλεπε τα κυκλώματα ως λειτουργικά, η πραγματική δυσλειτουργία εξελισσόταν χωρίς έγκαιρη διάγνωση.
Η έλλειψη κοινής εικόνας, εργαλείων εποπτείας και συντονισμού είχε ως αποτέλεσμα πολύωρη καθυστέρηση στον εντοπισμό και την αποκατάσταση του προβλήματος.
Παρά τη σοβαρότητα του περιστατικού, δεν διαπιστώθηκε άμεσο ζήτημα αεροπορικής ασφάλειας. Αυτό όμως, όπως υπογραμμίζεται και από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, δεν οφείλεται στη λειτουργία των συστημάτων, αλλά στις προληπτικές αποφάσεις των ίδιων, με την επιβολή zero rate και το κλείσιμο τομέων.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα μέτρα λειτούργησαν αποτρεπτικά, αλλά το ίδιο το πόρισμα αφήνει σαφώς να εννοηθεί ότι χωρίς αυτές τις αποφάσεις, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι πολύ σοβαρότερες.
Τέλος, η επιτροπή, θέτει ως άμεση προτεραιότητα την εγκατάσταση Voice over IP πομποδεκτών, νέων VCS/RCS και την αναβάθμιση της συνολικής αρχιτεκτονικής των επικοινωνιών. Μέχρι τότε, ζητά κοινή ομάδα ΥΠΑ – ΟΤΕ, βάσεις δεδομένων συμβάντων, δοκιμασμένες διαδικασίες κρίσεων και ουσιαστική τηλεμετρία.
Με άλλα λόγια, αν δεν αλλάξει το υπόβαθρο, το επόμενο μπλακ άουτ δεν θα είναι εξαίρεση αλλά στατιστική πιθανότητα.
Περισσότερες ειδήσεις
FIR Αθηνών: Συγκρότηση Ειδικής Επιτροπής για το πρόβλημα στις συχνότητες
Επανήλθαν οι συχνότητες στο FIR Αθηνών: Σε πλήρη εξέλιξη η διερεύνηση των αιτιών της βλάβης
