Σε… πολιορκία βρίσκεται η λιμνοθάλασσα της Βενετίας, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας και η εισβολή ξενικών ειδών διαβρώνουν αθόρυβα την οικολογική και οικονομική της ισορροπία.
Η πόλη που επί αιώνες έμαθε να ζει με το νερό, σήμερα απειλείται όχι μόνο από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, αλλά και από όσα αναπτύσσονται μέσα της. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για είδη που δεν ανήκουν στη λιμνοθάλασσα και που ήδη αφήνουν βαρύ αποτύπωμα στην αλιεία και στη βιοποικιλότητα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα κτενοφόρο, γνωστό και ως «θαλάσσιο καρύδι», το οποίο συγκαταλέγεται στα 100 πιο επιβλαβή ξενικά είδη παγκοσμίως. Πρόκειται για ζελατινώδη οργανισμό που —όπως καταγράφουν οι ερευνητές— μπορεί να καταναλώνει ακόμη και τα ίδια του τα νεαρά άτομα, στοιχείο που του επιτρέπει να επιβιώνει και σε περιόδους περιορισμένης τροφής.
Μελέτη του Πανεπιστημίου της Πάντοβα και του Εθνικού Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας και Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής (OGS) διαπιστώνει ότι οι υψηλότερες θερμοκρασίες και τα ευνοϊκά επίπεδα αλατότητας στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας ενισχύουν την αναπαραγωγή του είδους. Οι εξάρσεις καταγράφονται κυρίως στα τέλη της άνοιξης και από τα τέλη του καλοκαιριού έως τις αρχές του φθινοπώρου.
Το πρόβλημα δεν είναι απλώς βιολογικό. Το κτενοφόρο τρέφεται με ζωοπλαγκτόν — βασική τροφή για πολλά ψάρια — ενώ έχει παρατηρηθεί ότι καταναλώνει αυγά και προνύμφες ειδών με οικολογική και οικονομική σημασία, όπως ψάρια και δίθυρα μαλάκια.
Τα αποτελέσματα είναι ήδη μετρήσιμα: μείωση άνω του 40% στα βασικά αλιεύματα από την άφιξη του εισβολέα, με τη σουπιά και τον γωβιό της λιμνοθάλασσας να συγκαταλέγονται στα πιο πληττόμενα είδη.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Στη δεκαετία του 1990, ανάλογη έξαρση κτενοφόρων στη Μαύρη Θάλασσα είχε συνδεθεί με κατάρρευση ιχθυαποθεμάτων και σοβαρές οικονομικές απώλειες.
Παράλληλα, οι ψαράδες της βόρειας Αδριατικής αντιμετωπίζουν την εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού του γιγάντιους μπλε κάβουρα ενός είδους που δεν είναι αυτόχθονο στην Ιταλία και πιθανότατα έφτασε από την Αμερική μέσω των εμπορικών πλοίων.
Η απουσία φυσικών θηρευτών, σε συνδυασμό με τα θερμότερα νερά, δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για την αναπαραγωγή της. Εκεί που παλαιότερα οι χαμηλές θερμοκρασίες περιόριζαν τον πληθυσμό, πλέον βρίσκει κατάλληλο περιβάλλον σχεδόν ολόκληρο το έτος.
Οι συνέπειες είναι άμεσες:
Η πρόταση «αν δεν μπορείς να τους νικήσεις, φά’ τους» έχει ήδη εφαρμογή, με τους μπλε κάβουρες να πωλούνται σε τιμές 8–10 ευρώ το κιλό. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η μετατροπή ενός εισβολικού είδους σε εμπορικό προϊόν μπορεί να αλλοιώσει την παραδοσιακή αλιευτική οικονομία και να μεταβάλει μακροπρόθεσμα τις ισορροπίες.
Περισσότερες ειδήσεις
Πολικές αρκούδες: Πώς το DNA τους… προσαρμόζεται στην κλιματική κρίση
Nurdles: Χιλιάδες «λευκές σταγόνες θανάτου» ξεβράζονται στις ακτές της Ευρώπης
