Οι εικόνες από τις Μαλδίβες παραπέμπουν συνήθως σε λευκές παραλίες και γαλαζοπράσινα νερά. Για μια νέα γενιά κατοίκων της νησιωτικής χώρας, όμως, το τοπίο είναι ταυτόχρονα το σπίτι τους και ένα οικοσύστημα που βρίσκεται υπό ολοένα μεγαλύτερη πίεση.
Νέοι ακτιβιστές οργανώνουν πλέον κινητοποιήσεις ενάντια σε έργα επέκτασης γης, καταγράφουν ζημιές σε μαγκρόβια και κοραλλιογενείς υφάλους, απομακρύνουν πλαστικά και εγκαταλειμμένα αλιευτικά εργαλεία από τις ακτές και επιχειρούν να μεταφέρουν την περιβαλλοντική δράση έξω από τις αίθουσες συνεδριάσεων και μέσα στην καθημερινότητα των νησιών.
Χαρακτηριστική ήταν η πρόσφατη κινητοποίηση στο Addu City, στα νότια της χώρας. Μέλη της νεανικής περιβαλλοντικής οργάνωσης Project ThimaaVeshi έφτασαν με καγιάκ σε περιοχή όπου εργασίες επέκτασης της ξηράς επηρέαζαν προστατευμένους υγροτόπους με μαγκρόβια και έγραψαν τη λέξη «ECOCIDE» πάνω στο νέο τμήμα γης.
Η σύγκρουση δεν αφορά μόνο ένα συγκεκριμένο έργο. Οι νεαροί ακτιβιστές συνδέουν τις παρεμβάσεις στις ακτές με ένα ευρύτερο πρόβλημα: την πίεση που δέχονται τα φυσικά συστήματα των Μαλδίβων από την παράκτια ανάπτυξη, τη διάβρωση, τα απορρίμματα και την κλιματική αλλαγή.
Το Addu Atoll αποτελεί απόθεμα βιόσφαιρας της UNESCO και φιλοξενεί σημαντικά οικοσυστήματα υγροτόπων, όπως μαγκρόβια, λίμνες γλυκού και υφάλμυρου νερού. Παράλληλα, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι λειτουργούν ως φυσικό ανάχωμα απέναντι στις καταιγίδες και τη διάβρωση, ενώ αποτελούν κρίσιμο βιότοπο για τη θαλάσσια ζωή.
Η Project ThimaaVeshi, το όνομα της οποίας σημαίνει περίπου «εαυτός και περιβάλλον», ξεκίνησε από μια ομάδα φίλων και εξελίχθηκε σε καταγεγραμμένη μη κερδοσκοπική οργάνωση. Στο Addu City τα μέλη της επικεντρώνονται κυρίως στις συνέπειες της υπερανάπτυξης, καταγράφοντας τις επιπτώσεις σε υγροτόπους και υφάλους.
Η κινητοποίηση έχει πάρει διαφορετικές μορφές και σε άλλα σημεία της χώρας. Στην πρωτεύουσα Μαλέ και στη γειτονική Hulhumale, η ομάδα Ripple ξεκίνησε όταν μια παρέα νέων παρατήρησε πόσα σκουπίδια συσσωρεύονταν στα σημεία όπου περνούσε τον ελεύθερο χρόνο της.
Αυτό που άρχισε σχεδόν σαν ιδέα μεταξύ φίλων και περιεχόμενο για το TikTok εξελίχθηκε σε εβδομαδιαίους καθαρισμούς και δράσεις κατά της πλαστικής ρύπανσης. Παράλληλα, οι ομάδες συνεργάζονται με δύτες, σέρφερ και άλλους εθελοντές για την απομάκρυνση πλαστικών μπουκαλιών και αλιευτικών γραμμών από παραλίες και κοραλλιογενείς υφάλους.
Μια ακόμη νεανική πρωτοβουλία, η Barnacles, εστιάζει περισσότερο στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και στη συμμετοχή των νέων στη λήψη αποφάσεων.
Κοινός παρονομαστής των οργανώσεων είναι η προσπάθεια να αντιμετωπιστεί και ένα λιγότερο ορατό πρόβλημα: η αίσθηση ότι απέναντι στην κλιματική κρίση ένας νέος άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει τίποτα.
Στις Μαλδίβες αυτή η αγωνία έχει ιδιαίτερο βάρος. Η χώρα συγκαταλέγεται στα κράτη που είναι περισσότερο εκτεθειμένα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, ενώ η ίδια η κυβέρνηση έχει εδώ και χρόνια αναγνωρίσει ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί υπαρξιακή απειλή για το αρχιπέλαγος.
Σύμφωνα με ειδικούς που επικαλείται το Associated Press, περίπου το 80% της χώρας θα μπορούσε να καταστεί μη κατοικήσιμο μέσα στις επόμενες πέντε δεκαετίες εξαιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν προέρχεται αποκλειστικά από τις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Επίσημες περιβαλλοντικές αξιολογήσεις των Μαλδίβων επισημαίνουν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας και της στάθμης της θάλασσας απειλεί τους υφάλους και τα νησιωτικά οικοσυστήματα, την ώρα που η πληθυσμιακή πίεση και η παράκτια ανάπτυξη προσθέτουν επιπλέον επιβάρυνση στα φυσικά συστήματα.
Εδώ βρίσκεται και η βασική διαφωνία των νέων ακτιβιστών με την πολιτική ανάπτυξης της χώρας. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται συμβιβασμοί για την οικονομική ανάπτυξη, ενώ οι οργανώσεις θεωρούν ότι η προστασία των οικοσυστημάτων προχωρά πολύ πιο αργά από όσο απαιτεί η κατάσταση.
Οι ομάδες έχουν δεχθεί και επικρίσεις για την ηλικία των μελών τους, με τη δράση τους να χαρακτηρίζεται κατά καιρούς αφελής ή ανεπαρκής απέναντι στο μέγεθος της κλιματικής απειλής. Οι ίδιοι δεν ισχυρίζονται ότι ένας καθαρισμός παραλίας μπορεί να λύσει μόνος του το πρόβλημα.
Υποστηρίζουν όμως ότι το να περιμένουν μέχρι να αντιμετωπιστούν οι «μεγάλες» αιτίες δεν αποτελεί επιλογή. Στόχος τους είναι να δημιουργήσουν μια γενιά που γνωρίζει τα περιβαλλοντικά της δικαιώματα και αντιλαμβάνεται την προστασία των οικοσυστημάτων ως ζήτημα που αφορά άμεσα το μέλλον των τοπικών κοινωνιών.
Όπως το περιγράφει η Yania Hussain Ishan της Barnacles, «αποφασίζουμε τι είδους πρόγονοι θα γίνουμε». Για τους νέους των Μαλδίβων, η υπεράσπιση των ακτών, των υγροτόπων και της θάλασσας δεν αφορά απλώς την προστασία της φύσης. Αφορά το εάν οι επόμενες γενιές θα μπορούν να συνεχίσουν να αποκαλούν αυτά τα νησιά σπίτι τους.
Περισσότερες ειδήσεις
Ιαπωνία: Πώς η Μέση Ανατολή φέρνει… αχρωματοψία στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου
Μια 18χρονη δημιούργησε βιοδιασπώμενο υλικό που… «τρώει» τα μικροπλαστικά
Μικροπλαστικά στο νερό: Δείτε ποιο «θαυματουργό φυτό» τα εξαφανίζει
