Έναν διαφορετικό χάρτη από εκείνον με τον οποίο ξεκίνησε το 2021 διαμορφώνουν οι διαδοχικές αναθεωρήσεις του «Ελλάδα 2.0», καθώς δεκάδες έργα και δράσεις έχουν στην πορεία απενταχθεί, ενώ σε αρκετές ακόμη περιπτώσεις οι αρχικοί στόχοι περιορίστηκαν σημαντικά ή το φυσικό αντικείμενο μεταβλήθηκε.
Από τον σιδηρόδρομο και τα αντιπλημμυρικά μέχρι την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, την Υγεία, την Παιδεία, την Πολιτική Προστασία και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, η λίστα που περιλαμβάνεται στο σχετικό κείμενο καταγράφει 100 περιπτώσεις μη ολοκλήρωσης, απένταξης ή περιορισμού έργων, δράσεων και στόχων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οι τελευταίες αλλαγές έγιναν μάλιστα μέσα στον Αύγουστο. Στις 4 Αυγούστου 2026 απεντάχθηκε από το χαρτοφυλάκιο της Υγείας το έργο για προληπτικές εξετάσεις σε απομακρυσμένες περιοχές και το Εθνικό Πρόγραμμα Συστηματικού Προγεννητικού Ελέγχου, αρχικού προϋπολογισμού περίπου 5 εκατ. ευρώ. Την ίδια ημέρα βγήκε από το Ταμείο και το έργο του υπουργείου Παιδείας για την ενίσχυση του Ψηφιακού Σχολείου μέσω ψηφιακών υπηρεσιών και καινοτόμων εκπαιδευτικών εργαλείων, αρχικού προϋπολογισμού 73,6 εκατ. ευρώ.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 11 Αυγούστου, ακολούθησε η απένταξη της δράσης για την κοινωνική επανένταξη δικαιούχων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και αστέγων, με αρχικό προϋπολογισμό 151,6 εκατ. ευρώ. Την ίδια ημερομηνία απεντάχθηκαν δύο σημαντικά πολιτιστικά έργα: Η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός του Αρχαιολογικού Μουσείου Χίου, ύψους 17 εκατ. ευρώ, όπως επίσης και το Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου, ύψους 7 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερο βάρος έχουν οι αλλαγές στο χαρτοφυλάκιο των υποδομών και των μεταφορών. Μία από τις σημαντικότερες περιπτώσεις είναι ο Προαστιακός Δυτικής Αττικής, για τον οποίο το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ολοκλήρωση της γραμμής από τα Άνω Λιόσια έως τα Μέγαρα μέχρι το τέλος του 2025. Στη συνέχεια ο στόχος περιορίστηκε σε συγκεκριμένες κατασκευαστικές εργασίες, ενώ, σύμφωνα με το έγγραφο, τον Μάιο του 2026 ζητήθηκε η απένταξη του έργου από το ΤΑΑ.
Στον ίδιο τομέα είχε αρχικά τεθεί ως στόχος η πλήρης εφαρμογή του ERTMS στον σιδηροδρομικό άξονα ΠΑΘΕ έως το τέλος του 2023, στόχος ο οποίος, σύμφωνα με τη σύγκριση των εκδόσεων του σχεδίου, δεν υπάρχει πλέον. Παράλληλα, οι υποδομές ασφαλείας με «έξυπνα» συστήματα σε δέκα σιδηροδρομικές σήραγγες περιορίστηκαν σε έξι.
Εκτός Ταμείου βγήκαν επίσης τα τρία υποέργα ύδρευσης που αφορούσαν Πρέβεζα – Άρτα – Λευκάδα, Κέρκυρα και Λέσβο, καθώς και τα αντιπλημμυρικά έργα σε Λασίθι, Αμβρακία – Αμφιλοχία, Λουτράκι και Ωραιόκαστρο.
Ανάλογη τύχη είχε και το σχέδιο για ηλεκτρονικά διόδια με χιλιομετρική χρέωση στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους, το οποίο στο αρχικό «Ελλάδα 2.0» προβλεπόταν να έχει ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2025, αλλά στη συνέχεια διαγράφηκε από το Ταμείο.
Διαφορετική είναι η περίπτωση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης, καθώς εδώ δεν πρόκειται για πλήρη απένταξη. Το αρχικό ορόσημο προέβλεπε ότι μέχρι το τέλος του 2025 τα τμήματα Χερσόνησος –Νεάπολη και Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος θα είχαν ολοκληρωθεί και τεθεί σε λειτουργία. Με την αναθεώρηση, όμως, το ζητούμενο περιορίστηκε σε επιμέρους εργασίες.
Για το Χερσόνησος – Νεάπολη προβλέπονται πλέον μελέτες και έρευνες, συγκεκριμένες φάσεις εκσκαφής και προσωρινής υποστήριξης των σηράγγων Τ1 και Τ2 και η γέφυρα C6, ενώ για το Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος το ορόσημο αφορά την κατασκευή συγκεκριμένου τμήματος του άξονα. Πρόκειται επομένως περισσότερο για μετατόπιση του στόχου από την παράδοση στην κατασκευαστική πρόοδο παρά για απένταξη του ΒΟΑΚ.
Ανάλογη υποχώρηση καταγράφεται στα έργα αποκατάστασης από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias. Ο αρχικός στόχος αφορούσε έργα σε 200 σημεία και 2.100 χλμ. περιφερειακού οδικού δικτύου, ενώ πλέον γίνεται λόγος για εργασίες σε 129 τοποθεσίες. Στον σιδηρόδρομο επίσης περιορίζεται το φυσικό αντικείμενο των αποκαταστάσεων.
Αλλαγές έγιναν και στο σχέδιο αποκατάστασης των υποδομών στο ΟΑΚΑ. Σύμφωνα με την καταγραφή, από το ΤΑΑ βγήκαν σημαντικές εργασίες, μεταξύ των οποίων η αποκατάσταση του στεγάστρου του Κεντρικού Σταδίου και έργα στο συγκρότημα αντισφαίρισης.
Μεγάλες αλλαγές καταγράφονται και στα έργα Πολιτικής Προστασίας. Το αρχικό πρόγραμμα περιλάμβανε την ολοκλήρωση της αναβάθμισης επτά Canadair CL415 και την παράδοση 11 αμφίβιων πυροσβεστικών Air Tractor για νησιωτικά συμπλέγματα. Οι συγκεκριμένοι στόχοι, σύμφωνα με το έγγραφο, αφαιρέθηκαν από το Ταμείο.
Εκτός βρέθηκε και το σχέδιο για 13 Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας μέσω ΣΔΙΤ, τα οποία αρχικά προβλεπόταν να έχουν κατασκευαστεί και τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2024.
Στον ενεργειακό τομέα, μία από τις μεγαλύτερες αναθεωρήσεις αφορά την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Το αρχικό «Ελλάδα 2.0» προέβλεπε έως το τέλος του 2025 έναρξη λειτουργίας έργων αποθήκευσης ισχύος έως 1.380 MW, συμπεριλαμβανομένης της Αμφιλοχίας. Στη συνέχεια ο στόχος περιορίστηκε σε εγκατάσταση αυτόνομων έργων 700 MW και στην εκτέλεση έργων πολιτικού μηχανικού για εννέα υποέργα της αντλησιοταμίευσης Αμφιλοχίας. Παράλληλα, ένας συμπληρωματικός στόχος για επιπλέον 175 MW διαγράφηκε.
Μεγάλες μειώσεις εμφανίζονται και στην ενεργειακή αναβάθμιση. Ο αρχικός στόχος για 105.000 κατοικίες περιορίστηκε αρχικά στις 83.400 και στη συνέχεια στις 69.730, ενώ στις επιχειρήσεις ο στόχος των 9.700 παρεμβάσεων μειώθηκε αρχικά στις 2.600 και κατόπιν στις μόλις 1.060 επιχειρήσεις.
Παράλληλα, από το Ταμείο βγήκε ο στόχος εγκατάστασης τουλάχιστον 8.000 δημόσια προσβάσιμων φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ από τα σχετικά ορόσημα διαγράφηκαν αναφορές στην αστική ανάπλαση του Βοτανικού/Ελαιώνα και στις ποδηλατικές υποδομές της Αθηναϊκής Ριβιέρας από τη Γλυφάδα έως τη Βάρη–Βούλα–Βουλιαγμένη.
Σημαντική είναι η έκταση των απεντάξεων και των περικοπών και στην Υγεία. Μεταξύ των πλέον χαρακτηριστικών περιπτώσεων βρίσκεται η προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού για τα νοσοκομεία, αρχικού προϋπολογισμού 80 εκατ. ευρώ, η οποία απεντάχθηκε στις 18 Ιουνίου 2026. Στο προηγούμενο σχέδιο υπήρχε ορόσημο για παράδοση εξοπλισμού και συσκευών σε 80 νοσοκομεία έως τον Ιούνιο του 2026.
Ακολούθησαν η απένταξη έργου 34 εκατ. ευρώ για τη λειτουργική αναδιοργάνωση του ΕΟΔΥ, καθώς και του έργου «Πρωτογενής Πρόληψη» ύψους 10,5 εκατ. ευρώ. Εκτός ΤΑΑ τέθηκε επίσης έργο για προληπτικά διαγνωστικά τεστ μαστογραφίας και κινητές μονάδες.
Υπάρχουν, όμως, και περιπτώσεις όπου το πρόγραμμα παρέμεινε αλλά ο στόχος μειώθηκε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα απογευματινά χειρουργεία: Aπό 34.000 επεμβάσεις, εκ των οποίων τουλάχιστον 26.000 για ασθενείς που περίμεναν πάνω από οκτώ μήνες, ο στόχος περιορίστηκε σε 20.000 επεμβάσεις, εκ των οποίων τουλάχιστον 8.000 για ασθενείς με αναμονή άνω των οκτώ μηνών.
Στην Παιδεία, πέραν της πρόσφατης απένταξης του Ψηφιακού Σχολείου των 73,6 εκατ. ευρώ, από το Ταμείο βγήκαν η χρηματοδότηση για 249 βιομηχανικά διδακτορικά προγράμματα, καθώς και το πρόγραμμα «Trust your Stars», που προέβλεπε χρηματοδότηση 50 ερευνητών και 62 ερευνητικών ομάδων.
Στον Πολιτισμό, εκτός από τις τελευταίες απεντάξεις των μουσείων Χίου και Αργοστολίου, σημαντική μεταβολή εμφανίζεται στο Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων. Ενώ αρχικά προβλεπόταν ολοκλήρωσή του έως το τέλος του 2025, ο στόχος άλλαξε αρχικά σε εκτέλεση κατασκευαστικών εργασιών 25.912 τ.μ. και στη συνέχεια σε αναφορά εργασιών και υλικών ύψους 45,8 εκατ. ευρώ, χωρίς πλέον σαφή δέσμευση ολοκλήρωσης.
Εκτός Ταμείου τέθηκε επίσης το πρόγραμμα των πολιτιστικών και φυσικών διαδρόμων, το οποίο προέβλεπε επενδύσεις σε τουλάχιστον 28 μνημεία και ανάπτυξη υποδομών 5G κατά μήκος διαδρομών τουριστικού ενδιαφέροντος.
Στον αγροτικό τομέα, το αρχικό σχέδιο προέβλεπε την ολοκλήρωση και έναρξη λειτουργίας 18 αρδευτικών έργων μέσω ΣΔΙΤ μέχρι το τέλος του 2025. Ο συγκεκριμένος στόχος και τα έργα αφαιρέθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Παράλληλα, ο στόχος για επενδύσεις στον γεωργικό τομέα και την υδατοκαλλιέργεια μειώθηκε από 350 σε 225 έργα.
Στον ψηφιακό μετασχηματισμό, η λίστα είναι επίσης εκτεταμένη. Εκτός ΤΑΑ βγήκε η ανάπτυξη υποδομών 5G μήκους 1.918 χλμ. κατά μήκος των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων, ενώ απεντάχθηκαν έργα κυβερνοασφάλειας, μεταξύ των οποίων προηγμένες υπηρεσίες SOC και DDoS για κρίσιμες υποδομές του G – Cloud και δράσεις ασφάλειας πληροφοριών και συστημάτων του Δημοσίου, η τελευταία με προϋπολογισμό 52 εκατ. ευρώ.
Απεντάχθηκαν επίσης το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων – ERegistries, το πληροφοριακό σύστημα e-Ναυτολόγιο, καθώς και το μέτρο που αφορούσε την επιχειρησιακή συνέχεια της δημόσιας διοίκησης και θα επέτρεπε σε περίπου 550.000 δημοσίους υπαλλήλους να εργάζονται εξ αποστάσεως με ασφαλή τρόπο.
Στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές των νησιών, εκτός ΤΑΑ βγήκε ακόμη το σχέδιο εγκατάστασης 1.370 χλμ. υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών, που θα συνέδεαν την Ελλάδα με την Κύπρο αλλά και νησιά όπως η Λέσβος, η Σύρος, η Κρήτη, η Κάρπαθος, η Κάλυμνος, η Ικαρία και η Πάτμος.
Οι αναθεωρήσεις αγγίζουν και την κοινωνική πολιτική. Από το αρχικό σχέδιο διαγράφηκε ο στόχος για 50.000 νέες θέσεις σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, όπως και η δημιουργία 135 Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών με προγράμματα STEM. Απεντάχθηκε επίσης έργο 16 εκατ. ευρώ για τουλάχιστον 120 εγκαταστάσεις παιδικής μέριμνας σε μεγάλες επιχειρήσεις.
Στη στέγαση, ο αρχικός στόχος ανακαίνισης 100 διαμερισμάτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για 250 δικαιούχους περιορίστηκε στα 50 διαμερίσματα. Παράλληλα, στο «Σπίτι μου ΙΙ» η προβλεπόμενη χρηματοδότηση από το ΤΑΑ εμφανίζεται, σύμφωνα με την τελευταία αναθεώρηση που εξετάζει το έγγραφο, να μειώνεται από τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ στα 760 εκατ. ευρώ.
Περισσότερες ειδήσεις
